Yargıtay 12. Ceza Dairesi E.2022/5895 K.2023/479

Davacının tazminat talebi hakkında dairemizce verilen bozma kararı üzerine kurulan hükmün; karar tarihi itibarıyla yürürlükte bulunan 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun geçici 3 üncü maddesinin ikinci fıkrası gereği yürürlükte bulunan 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu’nun 26.09.2004 tarihli ve 5236 sayılı Kanun’la yapılan değişiklikten önceki 427 nci maddesi gereği temyiz edilebilir olduğu, davalı vekilinin yokluğunda verilen kararın ve temyiz dilekçesinin tebliği üzerinde 01.06.2022 tarihinde verdiği dilekçesinde hükme ilişkin temyiz sebeplerini bildirerek katılma yolu temyiz isteminde bulunduğu,

karar tarihinde yürürlükte bulunan 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 142 nci maddesinin sekizinci fıkrası gereği temyiz edenlerin hükmü temyize hak ve yetkisinin bulunduğu, karar tarihi itibarıyla 6723 sayılı Kanun’un 33 üncü maddesiyle değişik 5320 sayılı Kanun’un 8 inci maddesi gereği yürürlükte bulunan 1412 sayılı Ceza Muhakemeleri Usulü Kanunu’nun (1412 sayılı Kanun) 310 uncu maddesi gereği temyiz isteğinin süresinde olduğu, aynı Kanun’un 317 nci maddesi gereği temyiz isteğinin reddini gerektirir bir durumun bulunmadığı yapılan ön inceleme neticesinde tespit edilmekle, gereği düşünüldü:

I. HUKUKÎ SÜREÇ

1. Davacı vekili 23.03.2016 tarihli dava dilekçesinde özetle; davacının uyuşturucu ve uyarıcı madde ticareti yapma veya sağlama suçundan 27.11.2015-09.12.2015 tarihleri arasında 13 gün tutuklu kaldığını, yapılan yargılamada beraat hükmü kurulduğu ve hükmün 01.03.2016 tarihinde kesinleştiğini, davacının haksız tutuklu kaldığı süre sebebiyle 10.000,00 TL manevi tazminatın tutuklama tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile ödenmesini talep etmiştir.

2. Davalı vekili 22.04.2016 tarihli cevap dilekçesinde özetle; tazminat isteme şartları oluşmadığını, davanın reddi ile yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin davacı üzerine yüklenilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

3. ... 3. Ağır Ceza Mahkemesinin, 03.05.2016 tarihli ve 2016/155 Esas, 2016/192 Karar sayılı kararı ile tazminat talebinin kısmen kabulü ile 700,00 TL manevi tazminatın davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilmiştir.

4. ... 3. Ağır Ceza Mahkemesinin, 03.05.2016 tarihli ve 2016/155 Esas, 2016/192 Karar sayılı kararının davacı vekili tarafından temyizi üzerine Yargıtay 12. Ceza Dairesinin 07.03.2022 tarihli ve 2020/10858 Esas, 2022/1661 Karar sayılı ilâmıyla;

"Dosya içeriğine göre; tazminat talebinin dayanağı olan ... 1. Ağır Ceza Mahkemesinin 2015/505 Esas – 2016/40 Karar sayılı ceza dava dosyasında, davacının ... 1. Sulh Ceza Hakimliğinin 2015/909 sorgu numaralı kararı ile tutuklama kararı veren Hakim Namık ... Yaşar tazminat konusu işlemle ile ilişkili olup tazminat davasına bakan mahkemeye iştirak edemeyeceği gözetilmeyerek 5271 sayılı Kanun'un 142 nci maddesinin ikinci fıkrasına aykırı davranılması," Nedenleriyle bozulmasına karar verilmiştir.

5. Hukukî Süreç başlığı altında (4) numaralı paragrafta ayrıntılarına yer verilen Yargıtay bozma ilâmına uyulmasına karar verilerek gereklerinin yerine getirildiği anlaşılmıştır.

6. ... 3. Ağır Ceza Mahkemesinin, 18.05.2022 tarihli ve 2022/152 Esas, 2022/191 Karar sayılı kararı ile tazminat talebinin kısmen kabulü ile 900,00 TL manevi tazminatın davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilmiştir.

7. Dava dosyası, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığınca tanzim olunan, 22.07.2022 tarihli, davalı vekilinin ve davacı vekilinin temyiz isteminin hükmün kesin olması sebebiyle reddi görüşünü içerir Tebliğname ile Daireye tevdi olunmuştur.

II. TEMYİZ SEBEPLERİ

Davacı vekilinin temyiz sebebi Hükmedilen tazminat miktarının az olduğuna, ilişkindir.

Davalı vekilinin temyiz sebepleri 1. Davanın reddi gerektiğine,

2. Faiz başlangıç tarihinin dava tarihinden itibaren başlaması gerektiğine,

3. Reddedilen miktar üzerinden davalı lehine vekâlet ücreti ödenmesi gerektiğine,

4. Davacı lehine hükmedilen vekâlet ücretinde kazanılmış hak olamayacağına,

ilişkindir.

III. DAVA KONUSU

Temyizin kapsamına göre;

Yerel Mahkemenin Kabulü

Davacı hakkında uyuşturucu madde ticareti suçunu işlediği iddiasıyla ... Cumhuriyet Başsavcılığının 03.12.2015 tarih ve 2015/1508 sayılı iddianamesi ile ... 1. Ağır Ceza Mahkemesine kamu davası açıldığı, davacının yargılandığı dosyada 27.11.2015-09.12.2015 tarihleri arasında tutuklu kaldığı, yargılama sonucunda ... 1. Ağır Ceza Mahkemesinin 22.02.2016 tarih ve 2015/505 Esas, 2016/40 sayılı kararı ile davacının üzerine atılı suçu işlediği sabit olmadığından beraatine karar verildiği, kararın 01.03.2016 tarihinde kesinleştiği, davanın yasal süre içerisinde açıldığı ve davacının haksız olarak gözaltında ve tutuklulukta kaldığı için davanın yasal şartlarının gerçekleştiği tespit edilmiştir.

Nesnel bir ölçüt olmamakla birlikte, hükmedilecek manevi tazminatın davacının sosyal ve ekonomik durumu, üzerine atılı suçun niteliği, tutuklanmasına neden olan olayın cereyan tarzı, tutuklu kaldığı süre ve benzeri hususlar da gözetilmek suretiyle, hak ve nasafet kurallarına uygun makul ve makbul bir miktar olarak tayin ve tespiti gerekmekte olup davacının gözaltında kaldığı süre ve şahsi ve sosyal durumu gözetilerek takdiren 900,00 TL manevi tazminatın ödenmesine karar verilmiştir

IV. GEREKÇE

Tazminat talebinin dayanağı olan ... 1. Ağır Ceza Mahkemesinin 2015/505 esas 2016/40 karar sayılı ceza dosyası kapsamında, davacının uyuşturucu ve uyarıcı madde ticareti yapma veya sağlama suçundan 27.11.2015-09.12.2015 tarihleri arasında 12 gün tutuklu kaldığı, yapılan yargılama sonunda beraatine hükmedildiği, beraat hükmünün 01.03.2016 tarihinde kesinleştiği, tutuklama tarihi itibariyle yürürlükte bulunan 5271 sayılı Kanun'un 142 nci maddesinde öngörülen süre içinde yetkili ve görevli mahkemeye davanın açıldığı ve kanunda öngörülen yasal şartların oluştuğu anlaşılmıştır.

Karar tarihi itibariyle temyiz kesinlik sınırının 5.810,00 TL olduğu ve davacının 10.000,00 TL manevi tazminat talebinin kısmen kabulü ile 900,00 TL manevi tazminat takdir edilmesi nedeniyle reddedilen toplam 9.100,00 TL tazminat miktarı davacı açısından kesin olmadığından tebliğnamedeki davacı vekilinin temyiz isteminin reddini isteyen görüşe iştirak edilmemiştir.

31.05.2022 tarihinde davacı vekilinin temyiz dilekçesinin davalıya tebliğ edilmesi üzerine davalı vekili tarafından yasal süresi içerisinde 01.06.2022 tarihinde verilen dilekçe ile hükme ilişkin temyiz sebeplerinin bildirilmesi nedeniyle davalı vekilinin temyiz isteminin katılma yolu ile yapıldığı anlaşılmakla davalı vekilinin temyiz isteminin reddini isteyen görüşe iştirak edilmemiştir.

A. Davacı Vekilinin Temyiz İstemi Yönünden

Nesnel bir ölçüt olmamakla birlikte, davacı lehine hükmedilen manevi tazminatın davacının sosyal ve ekonomik durumu, üzerine atılı suçun niteliği, gözaltına alınmasına neden olan olayın cereyan tarzı, gözaltında kaldığı süre ve benzeri hususlar ile tazminat davasının kesinleşeceği tarihe kadar faizi ile birlikte elde edeceği parasal değer dikkate alınıp, hak ve nesafet ilkelerine uygun, makul bir miktar olarak tayin ve tespiti yapıldığından hükmedilen manevi tazminat miktarında hukuka aykırılık bulunmamıştır.

B. Davalı Vekilinin Temyiz İstemi Yönünden

B.1. Davanın reddi gerektiğine ilişkin temyiz sebebi yönünden; 5271 sayılı Kanun’un "Tazminat istemi" kenar başlıklı 141 inci maddesinin ilgili kısmı şöyledir: "(1) Suç soruşturması veya kovuşturması sırasında; ... e) Kanuna uygun olarak yakalandıktan veya tutuklandıktan sonra haklarında kovuşturmaya yer olmadığına veya beraatlerine karar verilen, ... Kişiler, maddî ve manevî her türlü zararlarını, Devletten isteyebilirler. ... Bu itibarla kanunda öngörülen yasal şartlar oluştuğundan davanın kısmen kabulünde hukuka aykırılık bulunmamıştır.

B.2. Faiz başlangıç tarihinin dava tarihinden itibaren başlaması gerektiğine ilişkin temyiz sebebi yönünden; Davacı lehine hükmedilen tazminat miktarına taleple bağlı kalınarak tutuklama tarihinden itibaren yasal faiz işletilmesinde hukuka aykırılık görülmemiştir.

B.3. Reddedilen miktar üzerinden davalı lehine vekâlet ücreti ödenmesi gerektiğine ilişkin temyiz sebebi yönünden; 5271 sayılı Kanun'un 142 nci maddesinin dokuzuncu fıkrasında, tazminat davaları nedeniyle Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince hesaplanan nisbî avukatlık ücreti ödeneceği, ancak, ödenecek miktarın tarifede sulh ceza hâkimliklerinde takip edilen işler için belirlenen maktu ücretten az, ağır ceza mahkemelerinde takip edilen davalar için belirlenen maktu ücretten fazla olamayacağı hususu dikkate alınarak, davalı lehine ancak davanın tamamen reddi halinde vekâlet ücreti ödeneceğinden davalı lehine vekâlet ücreti hükmedilmemesinde hukuka aykırılık bulunmamıştır.

B.4. Davacı lehine hükmedilen vekâlet ücretinde kazanılmış hak olamayacağına ilişkin temyiz sebebi yönünden; 15.08.2017 tarihli 694 sayılı KHK ile değişik, 5271 sayılı Kanun'un 142 nci maddesinin dokuzuncu fıkrası uyarınca, tazminat davaları nedeniyle Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince hesaplanan nisbî avukatlık ücreti ödeneceği, ancak, ödenecek miktarın tarifede sulh ceza hâkimliklerinde takip edilen işler için belirlenen maktu ücretten az, ağır ceza mahkemelerinde takip edilen davalar için belirlenen maktu ücretten fazla olamayacağı hususu dikkate alınmadan, davacı lehine kazanılmış hak oluşturduğu gerekçesiyle yazılı şekilde vekalet ücretine hükmedilmesi hukuka aykırı bulunmuştur.

V. KARAR

Gerekçe bölümünde (B.4.) bendinde açıklanan nedenle ... 3. Ağır Ceza Mahkemesinin, 18.05.2022 tarihli ve 2022/152 Esas, 2022/191 Karar sayılı kararına yönelik davalı vekilinin temyiz isteği yerinde görüldüğünden hükmün, 1412 sayılı Kanun’un 321 inci maddesi gereği BOZULMASINA, bu husus yeniden yargılamayı gerektirmediğinden aynı Kanun’un 322 nci maddesi gereği hükmün ikinci fıkrası tamamen çıkarılarak yerine;

''15.08.2017 tarihli 694 sayılı KHK ile değişik, 5271 sayılı Kanun'un 142 nci maddesinin dokuzuncu fıkrası uyarınca, tazminat davaları nedeniyle Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince hesaplanan nisbî avukatlık ücreti ödeneceği, ancak, ödenecek miktarın tarifede sulh ceza hâkimliklerinde takip edilen işler için belirlenen maktu ücretten az, ağır ceza mahkemelerinde takip edilen davalar için belirlenen maktu ücretten fazla olamayacağı hususu dikkate alınarak, 2.000,00 TL maktu vekâlet ücretinin davalı ...

Hazinesinden alınarak davacıya verilmesine'' ibaresinin eklenmesi suretiyle hükmün, Tebliğname’ye aykırı olarak, oy birliğiyle DÜZELTİLEREK ONANMASINA,

Dava dosyasının, Mahkemesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE,