Yargıtay 12. Ceza Dairesi E.2022/6722 K.2023/1633

İlk Derece Mahkemesi kararına yönelik istinaf incelemesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesi tarafından verilen kararın; 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 361 inci maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz edilebilir olduğu, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun (5271 sayılı Kanun) 142 nci maddesinin sekizinci fıkrası gereği temyiz edenin hükmü temyize hak ve yetkisinin bulunduğu, 291 inci maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz isteminin süresinde olduğu, 294 üncü maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz dilekçesinde temyiz sebeplerine yer verildiği, 298 inci maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz isteminin reddini gerektirir bir durumun bulunmadığı yapılan ön inceleme neticesinde tespit edilmekle, gereği düşünüldü:

I. HUKUKÎ SÜREÇ

1.Davacı vekili 02.07.2018 tarihli dava dilekçesinde özetle; geri dönüşüm hurdacılık işi yapan müvekkilinin suç işlemek amacıyla örgüt kurma ve ihaleye fesat karıştırma suçlarından 01.04.2011 tarihinde gözaltına alındığını, 05.04.2011 tarihinde tutuklandığını, 29.08.2012 tarihinde tahliye edildiği ve hakkında beraat kararı verildiği, oğlu ile birlikte tutuklandığını, tutuklandığı dönemde işlerinin bozulduğunu, ekonomik olarak fakirleştiğini, manevi yönden zarar gördüğünü, haksız olarak tutuklu kaldığı günler için 100.000,00 TL maddi, 100.000,00 TL manevi tazminata tutuklama tarihinden itibaren yasal faizi ile davalıdan tahsilini talep etmiştir.

2.Davalı vekili 31.07.2018 tarihli cevap dilekçesinde özetle;davacının nüfus kaydı, sabıka kaydının celbi gerektiğini, avukata yetki verilip verilmediğinin tespiti açısından davacının duruşmada dinlenilmesi gerektiğini, tazminata esas dosyada beraat kararının kesinleşip kesinleşmediğinin araştırılması gerektiğini, davanın yasal süresinde açılıp açılmadığı araştırılması gerektiğini, davanın yetkili mahkemede açılıp açılmadığının tespit edilmesi gerektiğini, davacının dava dilekçesine belgelerini sunması gerektiğini, kanunda belirlenen şartların davacı bakımından gerçekleşmediğini,

dava açma hakkının bulunmadığından dava dilekçesinin reddi gerektiğini, davacı kendi kusurlu hareketleri ile tutuklanıp tutuklanmadığının araştırılması gerektiğini, devletin kusurunun bulunmadığını, dava dilekçesinde maddi tazminat talebinin maddi delillerle desteklenmediğini, talep edilen tazminat miktarlarının fazla olduğunu, faiz talebinin reddi gerektiğini, davacı hakkında mükerrer dosya bulunup bulunmadığı hususunun araştırılması gerektiğini, vekalet ücreti talebinin reddi gerektiğini, öne sürmüştür.

3.... 6. Ağır Ceza Mahkemesinin, 30.11.2018 tarihli ve 2018/354 Esas, 2018/498 Karar sayılı kararı ile davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

4. ... Bölge Adliye Mahkemesi 19. Ceza Dairesinin, 04.11.2021 tarihli ve 2021/1196 Esas, 2021/2351 Karar sayılı kararı ile İlk Derece Mahkemesince kurulan hükme yönelik davacı ve davalı vekillerinin istinaf başvurularının 5271 sayılı Kanun’un 280 inci maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi uyarınca düzeltilerek esastan reddine karar verilmiştir.

5.Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığın 25.08.2022 tarihli tebliğnamesi ile manevi tazminatın eksik olduundan davacı vekilinin temyiz isteminin kabulü ile hükmün bozulması talep edilmiştir.

II. TEMYİZ SEBEPLERİ

Davacı vekilinin temyiz istemi; Müvekkilinin oğlu ile aynı anda tutuklandığından işlerinin ortada kaldığını, işlerinin geri gittiği ve ekonomik olarak fakirleştiğini, başarılı bir ... adamı iken meslektaşları bakımından kariyeri yerle bir olduğunu, davacının oğlunun da aynı tarihte tutuklanması nedeniyle annesinin üzüntü çekerek vefat ettiği, davacının haksız tutuklama nedeniyle psikolojik açıdan derin sıkıntılar çektiği, bu nedenle hükmedilen manevi tazminatın eksik olduğuna, ilişkindir.

III. DAVA KONUSU

Temyizin kapsamına göre;

A. İlk Derece Mahkemesinin Kabulü

Davacının tazminata esas ... 11. Ağır Ceza Mahkemesinin 2014/102 Esas – 2017/210 Karar sayılı dava dosyasında suç işlemek amacıyla örgüt kurma, rüşvet almak vermek ve ihaleye fesat karıştırma suçlarından yargılandığı, 01.04.2011 – 29.08.2012 tarihleri arasında gözaltı ve tutuklu kaldığı, yapılan yargılama sonunda 25.05.2017 tarihinde beraatine hükmedildiği, beraat hükmünün kesinleştiği ve davanın 5271 sayılı Kanunun 142 inci maddesinin birinci fıkrasında belirlenen süre içerisinde yetkili ve görevli mahkemede açıldığı, maddi tazminat bakımından bilirkişi raporu hükme esas alındığı belirlenerek, 20.774,11 TL maddi 25.850,00 TL manevi tazminatın tutuklama tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile davalıdan alınarak davacıya ödenmesine karar verilmiştir.

B. Bölge Adliye Mahkemesinin Kabulü

İlk Derece Mahkemesince kurulan hükme yönelik davalı vekilinin ve davacı vekilinin istinaf başvurusu üzerine, istinaf merci, davacının gözaltında ve tutuklu kaldığı süreye ilişkin olarak Aile Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığınca belirlenen net asgari ücret miktarı üzerinden yapılan hesaplama sonucunda belirlenecek miktarın maddi tazminat olarak davacıya ödenmesine karar verilmesi gerektiği bu nedenle maddi tazminatın fazla olduğundan 11.576,88 TL'ye indirilmesi gerektiğinden, bu kısmın düzeltilmesi suretiyle, istinaf başvurusunun 5271 sayılı Kanun’un 280 inci maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi uyarınca düzeltilerek esastan reddine karar verilmiştir.

IV. GEREKÇE

Tazminat talebinin dayanağı olan ... 11. Ağır Ceza Mahkemesinin 2014/102 Esas – 2017/210 Karar sayılı dava dosyasında davacının suç işlemek amacıyla örgüt kurma, ihaleye fesat karıştırma ve rüşvet verme suçlarından yargılandığı, 01.04.2011 – 29.08.2012 tarihleri arasında 516 gün gözaltı ve tutuklu kaldığı, yapılan yargılama sonunda beraatine hükmedildiği, beraat hükmünün suç işlemek amacıyla örgüt kurma suçundan 11.05.2018 tarihinde, ihaleye fesat karıştırma ve rüşvet vermek suçundan ise 23.03.2018 tarihinde kesinleştiği ve davanın 5271 sayılı Kanunun 142 inci maddesinin birinci fıkrasında belirlenen süre içerisinde yetkili ve görevli mahkemede açıldığı ve kanunda öngörülen yasal şartların oluştuğu anlaşılmıştır.

Maddi tazminatın, davacının tutuklu kaldığı döneme ilişkin net asgari ücret üzerinden hesaplanan “11.458,35’’ TL yerine, bu miktarın üstünde kalacak şekilde “11.576,88’’ TL olarak tayin edilmesi suretiyle, davacı lehine fazla maddi tazminata hükmolunması temyiz edenin sıfatına göre bozma nedeni yapılmamıştır.

Davacı Vekilinin Temyiz Talebi Yönünden; 1.Hükmedilen maddi tazminat miktarı yönünden; Davacının dava dilekçesinde ve tazminat yargılanması boyunca oğlu ile birlikte hurdacılık (geri dönüşüm) ... yerinin olduğunu beyan etmesi karşısında, şirketin gelir durumu ile davacının şahsi zararının birbirinden bağımsız olarak değerlendirilerek davacının tazmin edilebilir gerçek maddi zararının ortaya çıkartılması gerektiği bu nedenle, davacının tutuklu kalınan döneme ilişkin olarak Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığınca 16 yaşından büyükler için belirlenen net asgari ücret miktarı üzerinden hesaplama yapılmasında bir isabetsizlik görülmemiştir.

2.Hükmedilen manevi tazminat miktarı yönünden; Nesnel bir ölçüt olmamakla birlikte, davacı lehine hükmedilecek manevi tazminatın davacının sosyal ve ekonomik durumu, üzerine atılı suçun niteliği, tutuklanmasına neden olan olayın cereyan tarzı, tutuklu kaldığı süre ve benzeri hususlar dikkate alınıp, hak ve nesafet ilkelerine uygun, makul bir miktar olarak tayin ve tespiti gerekirken, belirlenen ölçütlere uymayacak miktarda eksik manevi tazminata hükmolunması, hukuka aykırı bulunmuştur.

V. KARAR

Gerekçe bölümünün (2) nolu paragrafında açıklanan nedenle davacı vekilinin temyiz istemi yerinde görüldüğünden ... Bölge Adliye Mahkemesi 19. Ceza Dairesinin, 04.11.2021 tarihli ve 2021/1196 Esas, 2021/2351 Karar sayılı kararının 5271 sayılı Kanun’un 302 nci maddesinin ikinci fıkrası gereği, Tebliğname’ye uygun olarak, oy birliğiyle BOZULMASINA, Dava dosyasının, 5271 sayılı Kanun’un 304 üncü maddesinin ikinci fıkrasının (a) bendi uyarınca ... 6. Ağır Ceza Mahkemesine, Yargıtay ilâmının bir örneğinin ise ... Bölge Adliye Mahkemesi 19. Ceza Dairesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE,