Yargıtay 12. Ceza Dairesi E.2022/6812 K.2025/5533

İlk Derece Mahkemesince verilen hükme yönelik istinaf incelemesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesi tarafından verilen kararın davacılar vekili tarafından temyizi üzerine yapılan ön inceleme neticesinde 6100 sayılı HMK'nın 361/1. ve 5271 sayılı CMK'nın 298/1. maddesindeki temyiz isteminin reddini gerektirir bir durumun bulunmadığı tespit edilmekle, işin esasına geçildi;

I. HUKUKÎ SÜREÇ

İlk Derece Mahkemesince davacılar vekilinin haksız tutuklama nedeniyle tüm davacılar için ayrı ayrı 150.000,00 TL maddi, 50.000,00 TL manevi tazminatın tutuklama tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile, haksız el koyma nedeniyle 5.000.000,00 TL maddi, 500.000,00 TL manevi tazminatın el koyma tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile ödenmesine ilişkin taleplerinin kısmen kabulü ile her bir davacı için ayrı ayrı 6.657,91 TL maddi, 7.000,00 TL manevi tazminatın tutuklama tarihinden işleyecek yasal faizi ile davalıdan alınarak davacılara ödenmesine,

el koymaya ilişkin tazminat talebinin yasal şartlar oluşmadığından reddine karar verilmiş, Bölge Adliye Mahkemesince davacılar vekilinin ve davalı vekilinin istinaf başvuruları üzerine yapılan inceleme neticesinde davacılar ..., ... ve ... hakkında hükmedilen manevi tazminat miktarının 8.500,00 TL'ye yükseltilmesi, davacı ... hakkında hükmedilen maddi tazminat miktarının 6.612,62 TL'ye indirilmesi,

manevi tazminat miktarının 8.415,00 TL'ye yükseltilmesi ve hükmedilen maddi ve manevi tazminat miktarlarına tutuklama tarihi olan 11.02.2017 tarihinden itibaren yasal faize hükmolunması suretiyle düzeltilerek istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiş, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığınca davacılar vekilinin temyiz istemlerinin kabulü ile hükmün bozulması görüşünü içeren Tebliğname ile dava dosyası Daireye tevdi edilmiştir.

II. TEMYİZ SEBEPLERİ

Davacılar vekilinin temyiz sebepleri; hükmedilen tazminat miktarlarının az olduğuna, el koymaya ilişkin zararların dava dilekçesinde belirtildiğine, davanın tamamının kabul edilmesi gerektiğine, ilişkindir.

III. DAVANIN KONUSU

İlk Derece Mahkemesince, tazminat talebinin dayanağı olan Doğubayazıt 1. Asliye Ceza Mahkemesinin 2017/820 Esas- 2018/449 karar sayılı ceza dosyasında davacıların suç işlemek amacıyla örgüt kurmak, eşyayı gümrük işlemlerine tâbi tutmaksızın ülkeye sokmak, Kaçakçılıkla Mücadele Kanunun 3/1-1.cümle, birinci ila dördüncü fıkralarda tanımlana fiillerin işlenmesine ıştirak etmekzisin bunların konusunu oluşturan eşyayı bu özelliğini bilerek ve ticari amaçla satın alma suçlarından davacılar ..., ... ve ...'nın 10.03.2017-02.08.2017 tarihleri arasında 145 gün tutuklu kaldıkları,

davacı ...'nın 11.03.2017-02.08.2017 tarihleri arasında 144 gün tutuklu kaldığı, yapılan yargılama sonunda beraatlerine hükmedildiği, beraat hükmünün 30.09.2020 tarihinde kesinleştiği, kesinleşen beraat hükmünün davacı asillere tebliğ edilmediği, tutuklama tarihi itibariyle yürürlükte bulunan 5271 sayılı CMK'nın 142. maddesinde öngörülen süre içinde yetkili ve görevli mahkemeye davanın açıldığı, davacı hakkında aynı konuda açılan davanın bulunmadığı, tutukluluk sürelerinin infaz gördüğü ve mahsuba konu yapılmadığı, kanunda öngörülen yasal şartların oluştuğu belirlenerek davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesince kısmen kabul edilen davada, Bölge Adliye Mahkemesi tarafından davacı ... hakkında hükmedilen maddi tazminat miktarının fazla olduğu ve her davacı açısından hükmedilen manevi tazminat miktarının eksik olduğu gerekçesiyle düzeltilerek esastan ret kararı verildiği anlaşılmıştır.

IV. GEREKÇE VE KARAR

El koyma tedbirine ilişkin kurulan hükmün incelemede; 5271 sayılı CMK'nın 141/1-j maddesi kapsamında somut olayda eşyalara el konulmasının kişilik haklarının zedelenmesine yol açmayacağı ve bu nedenle manevi tazminatın konusu olamayacağından manevi tazminat talebinin reddedilmesinde isabetsizlik görülmemiştir.

El konulan eşyaların Doğubayazıt 1. Asliye Ceza Mahkemesinin 2017/820 esas sayılı dosyası üzerinden 18.11.2020 tarihli ek karar ile sahibine iadesine karar verildiği, T.C.

Ticaret Bakanlığı Gürbulak Gümrük Müdürlüğü Hukuk İşleri Servis Şefliğinin E-19736101-100-00064241809 Sayılı cevabi yazısında davaya konu eşyalar ile ilgili olarak, Gürbulak Tasfiye İşletme Müdürlüğünden alınan 09.04.2021/63091366 tarih/sayılı yazıdan; tasfiyenin durdurulmasına karar verilmiş olan eşyanın sahibine iadesine ilişkin Doğubayazıt Gümrük Müdürlüğünce teslim alınması yönünde bildirimde bulunulduğu ancak sahibince eşyanın teslim alınmadığı ve Gürbulak Tasfiye İşletme Müdürlüğünün 8 nolu Kaçak Eşya Ambarında halen mevcut bulunduğu,

Doğubayazıt Gümrük Müdürlüğünce haciz işlemi uygulanmış olması nedeniyle eşyanın hacizli menkul mal satışı yöntemi ile tasfiyelerinin yapılmasının planlanlandığı'nın belirtilmesi, davacının dava dilekçesinde belirttiği ve dosyaya yansıyan somut bir zararın bulunmaması karşısında tebliğnamedeki bu yönde bozma isteyen görüşe iştirak edilmemiştir.

Yapılan yargılamaya, toplanıp karar yerinde gösterilen delillere, mahkemenin kovuşturma sonuçlarına uygun olarak oluşan kanaat ve takdirine, incelenen dosya kapsamına göre davacılar vekilinin maddi tazminata ve el koyma tedbirine ilişkin temyiz sebeplerinin reddine, ancak;

Davacılar ..., ..., ..., ... açısından manevi tazminat hükmü yönünden yapılan incelemede; Nesnel bir ölçüt olmamakla birlikte, davacılar lehine hükmedilecek manevi tazminatın davacıların sosyal ve ekonomik durumu, üzerilerine atılı suçun niteliği, tutuklanmalarına neden olan olayın cereyan tarzı, tutuklu kaldıkları süre ve benzeri hususlar ile tazminat davasının kesinleşeceği tarihe kadar faizi ile birlikte elde edeceği parasal değer dikkate alınıp, hak ve nesafet ilkelerine uygun, makul bir miktar olarak tayin ve tespiti gerekirken, belirlenen ölçütlere uymayacak miktarda eksik manevi tazminata hükmolunması,

Bozmayı gerektirmiş olup, açıklanan nedenlerle davacılar vekilinin temyiz istemi yerinde görüldüğünden Erzurum Bölge Adliye Mahkemesi 3. Ceza Dairesinin kararının CMK'nın 302/2. maddesi gereği, Tebliğname’ye uygun olarak, oy birliğiyle BOZULMASINA,