Yargıtay 12. Ceza Dairesi E.2022/7519 K.2026/2512

İlk Derece Mahkemesince verilen hükme yönelik istinaf incelemesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesi tarafından verilen kararın; davacı vekili tarafından temyizi üzerine yapılan ön inceleme neticesinde davacı vekili bakımından 6100 sayılı HMK'nın 361/1. ve 5271 sayılı CMK'nın 298/1. maddesindeki temyiz istemlerinin reddini gerektirir bir durumun bulunmadığı, davalı vekili bakımından hükmün kesin nitelikte olduğu tespit edilmekle, işin esasına geçildi, gereği düşünüldü:

I. HUKUKÎ SÜREÇ

İlk Derece Mahkemesince davacı vekilinin haksız arama,el koyma, gözaltı ve tutukluluk nedeniyle 250.000,00 TL manevi tazminatın gözaltı tarihinden itibaren işleyecek faizi ile ödenmesine ilişkin talebinin reddine karar verilmiş, Bölge Adliye Mahkemesince davacı vekilinin ve davalı vekilinin istinaf başvurularının düzeltilerek esastan reddine karar verilmiş, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığınca temyiz isteminin esastan reddi ile hükmün onanmasına karar verilmesi görüşünü içeren Tebliğname ile dava dosyası Daireye tevdi edilmiştir.

II. TEMYİZ SEBEPLERİ

Davacı vekilinin temyiz istemi; hükmedilen tazminatın yetersiz olduğuna, arama ve el koymaya ilişkin taleplerinin değerlendirilmediğine ve saire ilişkindir.

III. DAVANIN KONUSU

Samsun Cumhuriyet Başsavcılığınca yapılan soruşturma kapsamında, davacının "Silahlı Terör Örgütüne Üye Olma" ve "Anayasal Düzeni Ortadan Kaldırmaya Teşebbüs Etme" suçlarından dolayı Vezirköprü Sulh Ceza Mahkemesinin 19/07/2016 tarihli ve 2016/31 sorgu sayılı müzekkereleri ile ayrı ayrı tutuklanmasına karar verildiği, yapılan soruşturma sonucu "Anayasal Düzeni Ortadan Kaldırmaya Teşebbüs Etme" suçundan dolayı davacı (şüpheli) hakkında 10/07/2017 tarihli ve 2017/2085 sor.

Sayılı kararı ile Ek Kovuşturmaya Yer Olmadığına Dair karar verildiği, "Silahlı Terör Örgütüne Üye Olma" suçundan dolayı ise Samsun 4.Ağır Ceza Mahkemesine cezalandırılması istemi ile kamu davası açıldığı ,Samsun 4. Ağır Ceza Mahkemesinin 2017/4 96... /283 karar sayılı kararı ile silahlı terör örgütüne üye olma suçundan davacının(sanığın) beraatine karar verildiği, bu kararın da 21/03/2019 tarihinde kesinleştiği, Vezirköprü Cezaevi Müdürlüğünün 24.09.2019 tarihli yazı cevabına göre 19.07.2016-02.09.2016 tarihleri arasında anayasal düzeni ortadan kaldırmaya teşebbüs etmek suçundan düzenlenen tutuklama müzekkeresinin infaz gördüğü,

davacının vekili aracılığıyla sunduğu 19/06/2019 tarihli dava dilekçesi ile beraat ettiği suçtan dolayı tazminat talebinde bulunduğu, bu suçla ilgili ise tutukluluğunun infaz görmediği, ayrıca dava dilekçesinde ölçüsüz arama ve el koymaya ilişkin de taleplerinin bulunduğu, gözaltı- tutuklama tarihi itibariyle yürürlükte bulunan 5271 sayılı CMK'nın 142. maddesinde öngörülen süre içinde yetkili ve görevli mahkemeye davanın açıldığı, davacı hakkında aynı konuda açılan davanın bulunmadığı, gözaltı ve tutukluluk süresinin mahsuba konu yapılmadığı, kanunda öngörülen yasal şartların oluştuğu anlaşılarak yapılan incelemede;

İlk Derece Mahkemesince ''19.07.2016-02.09.2016 tarihleri arasında anayasal düzeni ortadan kaldırmaya teşebbüs etmek suçundan düzenlenen tutuklama müzekkeresinin infaz gördüğü, dava dilekçesine göre de beraat ettiği, suçtan dolayı tazminat talebinde bulunduğu, bu suçla ilgili ise tutukluluğunun infaz görmediği'' gerekçeleri ile davanın reddine karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesince kısmen kabul edilen davada, Bölge Adliye Mahkemesi tarafından "Silahlı Terör Örgütüne Üye Olma" suçundan dolayı düzenlenen tutuklama müzekkeresinin infaz görmemesi nedeniyle red edilmesinde bir isabetsizlik yok ise de davacının "Silahlı Terör Örgütüne Üye Olma" suçundan dolayı 17-19/07/2016 tarihleri arasında göz altında kaldığının anlaşılması ve davacının bunu talep etmiş olması karşısında, bu süreler için manevi tazminata hükmedilmesi gerektiği'' gerekçesi ile

hüküm fıkrasına ''300,00 TL manevi tazminatın haksız gözaltı tarihi olan 17/07/2016 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı hazineden alınarak davacıya verilmesine'' ibaresinin eklenmesi suretiyle istinaf başvurularının düzeltilerek esastan reddine karar verilmiştir.

IV. GEREKÇE VE KARAR

Dairemizin istikrar kazanan uygulamalarına göre CMK’nın 141/1-j maddesi gereğince sadece maddi tazminata hükmedilebileceği, manevi tazminat taleplerinin bu madde kapsamında tazmininin mümkün olmadığı, davacının talebinin yalnızca manevi tazminata ilişkin olduğu anlaşıldığından, Mahkemece bu talebe ilişkin tazminata hükmedilmemiş olmasında hukuka aykırılık görülmemiştir.

Yapılan yargılamaya, toplanıp karar yerinde gösterilen delillere, mahkemenin kovuşturma sonuçlarına uygun olarak oluşan kanaat ve takdirine, incelenen dosya kapsamına göre, davacı vekilinin sair temyiz sebeplerinin reddine, ancak; 1.Tazminat talebinin dayanağı olan ceza dosyasında davacı hakkında ölçüsüz arama yapılması nedenine dayalı olarak da tazminat talebinde bulunulduğu anlaşılmakla; arama kararının 5271 sayılı Kanun'un CMK 141/1-i, bendi kapsamında kalıp kalmadığı yönünde bir değerlendirme yapılmadan, eksik inceleme ile yazılı şekilde hüküm tesisi,

2- Nesnel bir ölçüt olmamakla birlikte, davacı lehine hükmedilecek manevi tazminatın davacının sosyal ve ekonomik durumu, üzerine atılı suçun niteliği, tutuklanmasına neden olan olayın cereyan tarzı, tutuklu kaldığı süre ve benzeri hususlar ile tazminat davasının kesinleşeceği tarihe kadar faizi ile birlikte elde edeceği parasal değer dikkate alınıp, hak ve nesafet ilkelerine uygun, makul bir miktar olarak tayin ve tespiti gerekirken, belirlenen ölçütlere uymayacak miktarda eksik manevi tazminata hükmolunması,

Hukuka aykırı olup, açıklanan nedenlerle davacı vekilinin temyiz istemleri yerinde görüldüğünden Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 12. Ceza Dairesinin kararının 5271 sayılı CMK'nın 302/2. maddesi gereği, Tebliğname’ye aykırı olarak, oy birliğiyle BOZULMASINA,

Dava dosyasının, 5271 sayılı Kanun’un 304 üncü maddesinin ikinci fıkrasının (b) bendi uyarınca takdîren Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 12 Ceza Dairesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE,