Yargıtay 12. Ceza Dairesi E.2022/8213 K.2025/1654

İlk Derece Mahkemesince verilen hükme yönelik istinaf incelemesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesi tarafından verilen kararın; davalı vekili ve bölge adliye mahkemesi Cumhuriyet savcısı tarafından temyizi üzerine yapılan ön inceleme neticesinde 6100 sayılı HMK'nın 361/1. ve 5271 sayılı CMK'nın 298/1. maddesindeki temyiz istemlerinin reddini gerektirir bir durumun bulunmadığı tespit edilmekle, işin esasına geçildi, gereği düşünüldü:

I. HUKUKÎ SÜREÇ

İlk Derece Mahkemesince davacı vekilinin haksız gözaltı ve tutukluluk nedeniyle 100.000,00 TL maddi, 100.000,00 TL manevi tazminatın gözaltı tarihinden işleyecek yasal faizi ile ödenmesine ilişkin talebinin, davacı hakkında tutuklamaya konu suçlardan biri yönünden zamanaşımı nedeniyle düşme kararı verilmesi nedeniyle davanın 466 sayılı Kanun'da belirtilen şartları taşımadığından bahisle reddine karar verilmiş, Bölge Adliye Mahkemesince davacı vekilinin istinaf başvurusu üzerine,

davacının düşme kararı ile birlikte tutuklamaya konu diğer suçtan beraatine hükmedildiğinden bahisle ilk derece mahkemesi kararının kaldırılarak davanın kısmen kabulü ile 1.25 TL maddi ve 250.000,00 TL manevi tazminatın gözaltı tarihi olan 04.09.1981 tarihinden işleyecek yasal faizi ile davalıdan alınarak davacıya ödenmesine,

davacı lehine 10.250,00 TL vekalet ücretine hükmedilmesi suretiyle düzeltilerek istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiş, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığınca davalı vekilinin ve bölge adliye mahkemesi Cumhuriyet savcısının temyiz istemlerinin kabulü ile hükmün bozulmasına karar verilmesi görüşünü içeren Tebliğname ile dava dosyası Daireye tevdi edilmiştir.

II. TEMYİZ SEBEPLERİ

Davalı vekilinin temyiz sebepleri; davanın reddine karar verilmesi gerektiğine, hükmedilen manevi tazminat miktarının talepten fazla olduğuna, ilişkindir. Cumhuriyet savcısının temyiz sebepleri; bölge adliye mahkemesince, davacı vekilinin dava dilekçesinde manevi tazminata ilişkin 100.000,00 TL talepte bulunmasına karşın, talep edilen miktarın üzerinde hüküm tesis edilmesinin taleple bağlılık ilkesi gereğince hukuka aykırı olduğuna ilişkindir.

III. DAVANIN KONUSU

İlk Derece Mahkemesince, tazminat talebinin dayanağı olan Üsküdar 1. Ağır Ceza Mahkemesinin 2004/393 Esas – 2009/390 Karar sayılı ceza dosyası kapsamında, davacının yasa dışı örgüt kurmak veya katılmak, silahlı gasba teşebbüs, izinsiz pankart asmak, 6136 sayılı Kanun'a muhalefet suçlarından 04.09.1981-06.10.1987 tarihleri arasında 2.223 gün gözaltında ve tutuklu,

yapılan yargılama sonunda yasa dışı örgüt kurmak veya katılmak ve silahlı gasba teşebbüs suçları bir bütün olarak değerlendirilerek eylemin vasıf değiştirmesi ile anayasal düzeni zorla değiştirmeye veya ortadan kaldırmaya teşebbüs suçundan zamanaşımı süresinin dolması nedeniyle düşme kararı, diğer suçlardan beraatine hükmedildiği, düşme ve beraat kararlarının 11.10.2011 tarihinde kesinleştiği, kesinleşmiş hükümlerin davacı asile tebliğ edilmediği, tutuklama tarihi itibariyle yürürlükte bulunan 466 sayılı Kanunda öngörülen süre içinde yetkili ve görevli mahkemeye davanın açıldığı, davacı hakkında aynı konuda açılan davanın bulunmadığı,

tutukluluk süresinin infaz gördüğü ve mahsuba konu yapılmadığı ancak davacı hakkında tutuklamaya konu suçlardan biri yönünden zamanaşımı nedeniyle düşme kararı verilmesi nedeniyle 466 sayılı Kanun'da belirtilen şartları taşımadığından bahisle davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesince davacının düşme kararı ile birlikte tutuklamaya konu 6136 sayılı Kanun'a muhalefet suçundan beraatine hükmedildiğinden bahisle ilk derece mahkemesi kararının kaldırılarak davanın kısmen kabulü ile 1.25 TL maddi ve 250.000,00 TL manevi tazminatın gözaltı tarihi olan 04.09.1981 tarihinden işleyecek yasal faizi ile davalıdan alınarak davacıya ödenmesine, davacı lehine 10.250,00 TL vekalet ücretine hükmedilmesi suretiyle düzeltilerek istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiş verilmiştir.

IV. GEREKÇE VE KARAR

Bölge Adliye Mahkemesi Cumhuriyet Savcısı temyiz istemi yönünden;

Her ne kadar 5271 sayılı CMK'nın 142/8. maddesinde, koruma tedbirleri nedeniyle tazminat taleplerine ilişkin kararlara karşı, Cumhuriyet savcısının kanun yoluna müracaat edebileceği belirtilmiş ise de, Yargıtay Ceza Genel Kurulunun 12/12/1977 tarih, 393/435 sayı ve 23/03/1992 tarih, 3/68-91 sayılı ilamlarında da belirtildiği üzere, kişisel hakka ilişkin taleplerle ilgili olarak Cumhuriyet savcısının temyiz isteminde bulunamayacağı; bu kapsamda koruma tedbirleri nedeniyle tazminat davasında, Cumhuriyet savcısının belirlenen tazminat miktarına yönelik olarak temyiz hak ve yetkisinin bulunmadığı anlaşıldığından, Cumhuriyet savcısının temyiz isteminin 5271 sayılı CMK’nın 298. maddesi gereğince; Tebliğnameye aykırı olarak, oy birliğiyle REDDİNE,

Davalı vekilinin temyiz istemi yönünden; Karar başlığında dava konusunun ''466 sayılı Kanun gereğince tazminat'' olarak yazılması gerekirken ''Koruma tedbirleri nedeniyle tazminat'' olarak yazılması ve dava tarihinin ''13.12.2019'' yerine hatalı olarak ''20.12.2019'' olarak gösterilmesi, mahallinde düzeltilmesi mümkün yazım yanlışlığı olarak kabul edilmiştir.

Yapılan yargılamaya, toplanıp karar yerinde gösterilen delillere, mahkemenin kovuşturma sonuçlarına uygun olarak oluşan kanaat ve takdirine, incelenen dosya kapsamına göre, davalı vekilinin sair temyiz sebeplerinin reddine, ancak;

Davacı vekilinin dava dilekçesinde 100.000,00 TL manevi tazminat talebinde bulunduğu ancak Bölge Adliye Mahkemesince kurulan hükümde 250.000,00 TL manevi tazminata hükmedilmek suretiyle taleple bağlılık ilkesine aykırı olacak şekilde davacı lehine fazla manevi tazminata hükmedilmesi,

Hukuka aykırı olup, açıklanan nedenlerle davalı vekilinin temyiz istemi yerinde görüldüğünden İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 19. Ceza Dairesinin kararının 5271 sayılı CMK'nın 302/2. maddesi gereği, Tebliğname’ye uygun olarak, oy birliğiyle BOZULMASINA,

Dava dosyasının, 5271 sayılı CMK'nın 304/2-b maddesi uyarınca İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 19. Ceza Dairesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE,