Yargıtay 12. Ceza Dairesi E.2022/9232 K.2025/445

İlk Derece Mahkemesince verilen hükme yönelik istinaf incelemesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesi tarafından verilen kararın; davacı vekili tarafından temyizi üzerine yapılan ön inceleme neticesinde 6100 sayılı HMK'nın 361/1. ve 5271 sayılı CMK'nın 298/1. maddesindeki temyiz istemlerinin reddini gerektirir bir durumun bulunmadığı tespit edilmekle işin esasına geçildi, gereği düşünüldü:

I. HUKUKÎ SÜREÇ

İlk Derece Mahkemesince davacı vekilinin haksız elkoyma nedeniyle demuraj bedeli olarak ödenen 14.176,6 USD maddi tazminatın el koyma tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile ödenmesine ilişkin talebinin, el koymaya konu eşyanın polyester tekstürize iplik tipi ticari eşya olduğu, davacının tazminat talebinin dayanağının ise konteynerden boşaltılamayan eşya bakımından ödenen demuraj bedeline ilişkin olduğu, dosya kapsamında konteynere ilişkin bir el koyma kararı bulunmadığı, el koymaya konu eşyadan kaynaklanan bir talebin söz konusu olmadığı, eşyaların boşatılmamasının davacı tarafın kusurundan kaynaklandığı,

davacı şirket ile dava dışı şirket arasında demuraj bedeli ödemesine esas herhangi bir sözleşmenin mevcut olmadığı, dava dışı şirket ile davacı şirket arasında sözleşme dışı gerçekleşen ve doğrudan elkoyma işleminin konusu ile bağlantılı olmayan ödemeden kaynaklı dolaylı zarar kaleminin elkoyma işleminden kaynaklı maddi tazminat davasının konusu olamayacağı kanaatiyle reddine verilmiş, Bölge Adliye Mahkemesince davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiş,

Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığınca davacı vekilinin temyiz isteminin esastan reddi ile hükmün onanmasına karar verilmesi görüşünü içeren Tebliğname ile dava dosyası Daireye tevdi edilmiştir.

II. TEMYİZ SEBEPLERİ

Davacılar vekilinin temyiz sebepleri; Bölge Adliye Mahkemesi kararının gerekçe içermediğine, idari yaptırıma konu bir işlem nedeniyle ceza soruşturması başlatılarak el koyma kararı verilmesinin hukuka aykırı olduğuna, el koyma kararı ile el konulan eşyanın konteynerden boşaltılamamasından kaynaklanan demuraj bedelinin ödenmesi arasında uygun illiyet bağının mevcut olduğuna, kararın hukuka aykırı olduğuna ilişkindir.

III. DAVANIN KONUSU

İlk Derece Mahkemesince, tazminat talebinin dayanağı olan Büyükçekmece Cumhuriyet Başsavcılığının 2019/38202 Soruşturma sayılı dosyası kapsamında davacı şirket yetkilileri hakkında 5607 sayılı Kanuna muhalefet ve resmi belgede sahtecilik suçlarından soruşturma yürütüldüğü ve bu kapsamda davacı şirkete ait polyester tekstürize iplik türünden eşyaya gümrük tarife istatistik pozisyonu numaralarının gümrük beyannamelerinde hatalı bildirildiği gerekçesiyle 11.09.2019 tarihinde el konulduğu,

yapılan soruşturma sonunda uyuşmazlığının çözümünün idarenin görev alanında olduğu gerekçesiyle 19.11.2019 tarihinde kovuşturmaya yer olmadığına ve el konulan eşyanın iadesi için, kararın kesinleşmesine müteakip şüphelilerin Sulh Ceza Hakimliğine başvurmasına karar verildiği, söz konusu karara Gümrük Müdürlüğünce itiraz edildiği, itiraz neticelenmeden el konulan eşyanın ilgili mevzuat uyarınca tasfiyesine karar verildiği ve 23.12.2019 tarihinde tasfiye edildiği, kovuşturmaya yer olmadığına ilişkin karara karşı yapılan itirazın 05.02.2020 kesin olarak reddine karar verildiği,

el koyma tarihi itibariyle yürürlükte bulunan 5271 sayılı CMK'nın 142. maddesinde öngörülen süre içinde yetkili ve görevli mahkemeye davanın açıldığı, davacı hakkında aynı konuda açılan davanın bulunmadığı ancak kanunda öngörülen yasal koşulların oluşmadığı belirlenerek davanın reddine karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesince reddedilen davada, Bölge Adliye Mahkemesi tarafından bir isabetsizlik görülmediği anlaşılmıştır.

IV. GEREKÇE VE KARAR

Yapılan yargılamaya, toplanıp karar yerinde gösterilen delillere, mahkemenin kovuşturma sonuçlarına uygun olarak oluşan kanaat ve takdirine, incelenen dosya kapsamına göre davacı vekilinin sair temyiz sebeplerinin reddine, ancak;

Dosya kapsamında yapılan incelemede, davacı şirkete ait eşyanın dava dışı şirkete ait konteynerden boşaltılmaması nedeniyle 21.05.2019 tarihi itibariyle demuraj bedelinin tahakkuk etmeye başladığı, yapılan soruşturma kapsamında 11.09.2019 tarihinde eşya hakkında el koyma kararı verildiği, eşyanın 23.12.2019 tarihinde tasfiye edildiği ve 04.02.2020 tarihinde yeni sahibine teslim ediliği, dava dışı şirket tarafından 21.05.2019-04.02.2020 tarih aralığına ilişkin olarak hesaplanan 22.720 USD'nin, davacı şirket tarafından 28.04.2020 tarihinde ödendiği anlaşılmaktadır.

Bu kapsamda her ne kadar 21.05.2019-10.09.2019 tarih aralığında eşyanın boşaltılmamasından kaynaklanan demuraj bedelinin davacı şirketin kendi kusurundan ileri geldiği görülmekte ise de.

11.09.2019 tarihi itibariyle verilen el koyma kararı neticesinde eşyanın boşatılma imkanının da ortadan kalktığı, öte yandan eşyanın 23.12.2019 tarihinde tasfiye edildiği ve 04.02.2020 tarihinde yeni sahibine teslim edildiği hususu da göz önünde bulundurulduğunda, maliklik sıfatını kaybetmiş olan davacıya, bu döneme ilişkin demuraj bedeli ödemesi yüklenmesinin hakkaniyete aykırı olacağı, nitekim davacının talebinin de bu yönde olduğu anlaşılmakla.

11.09.2019-04.02.2020 tarih aralığına ilişkin ödenen demuraj bedelinin ödeme tarihinden işleyecek yasal faizi ile davalıdan alınarak davacıya ödenmesine karar verilmesi gerekirken, yazılı şekilde hüküm tesisi,

Hukuka aykırı olup, açıklanan nedenlerle davacı vekilinin temyiz istemleri yerinde görüldüğünden Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi 2. Ceza Dairesinin kararının 5271 sayılı CMK'nın 302/2. maddesi gereği, Tebliğname’ye aykırı olarak, oy birliğiyle BOZULMASINA,

Dava dosyasının, 5271 sayılı CMK'nın 304/2-a maddesi uyarınca Düzce 2. Ağır Ceza Mahkemesine, Yargıtay ilamının bir örneğinin ise Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi 2. Ceza Dairesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE,