Yargıtay 12. Ceza Dairesi E.2022/9510 K.2023/638

İlk Derece Mahkemesince verilen hükümlere yönelik istinaf incelemesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesi tarafından verilen kararların; 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun (5271 sayılı Kanun) 286 ncı maddesinin birinci fıkrası uyarınca temyiz edilebilir oldukları, 260 ıncı maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz edenlerin hükmü temyize hak ve yetkilerinin bulunduğu, 291 inci maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz istemlerinin süresinde olduğu, 294 üncü maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz dilekçelerinde temyiz sebeplerine yer verildiği, 298 inci maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz istemlerinin reddini gerektirir bir durumun bulunmadığı yapılan ön inceleme neticesinde tespit edilmekle, gereği düşünüldü:

I. HUKUKÎ SÜREÇ

A. ... 9. Ağır Ceza Mahkemesinin, 22.12.2020 Tarihli ve 2015/423 Esas, 2020/273 Karar Sayılı Kararı İle Sanık Hakkında 1. 2863 sayılı Kanuna Aykırılık suçundan, anılan Kanun'un 68, 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu’nun 35/2, 52/2-4 ve 53 üncü maddesinin birinci fıkrası uyarınca 2 yıl 6 ay hapis cezası ile cezalandırılmasına ve hak yoksunluklarına,

2. 6136 sayılı Kanuna aykırılık suçundan açılan davanın 5237 sayılı Kanun'un 66/1-e, 67 nci maddenin üçüncü ve dördüncü fıkraları gereğince zamanaşımı nedeniyle düşmesine karar verilmiştir.

B. ... Bölge Adliye Mahkemesi 6. Ceza Dairesinin, 17.12.2021 Tarihli ve 2021/139 Esas, 2021/2875 Karar Sayılı Kararı İle Sanık Hakkında İlk Derece Mahkemesince kurulan hükümlere yönelik katılan vekili ve sanık müdafiinin istinaf başvurularının 5271 sayılı Kanun’un 303/1-a ve 280 inci maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi uyarınca düzeltilerek esastan reddine karar verilmiştir.

II. TEMYİZ SEBEPLERİ

A. Katılan Kurum Vekilinin Sanık Hakkında

1. 6136 sayılı Kanuna aykırılık suçundan kurulan hükme yönelik temyiz istemi; hükmün usul ve yasaya aykırı olduğuna,

2. 2863 sayılı Kanuna aykırılık suçundan kurulan hükme yönelik temyiz istemi; suça konu eserin Bakanlık Müzelerinde sergilenmesine karar verilmesi gerektiğine ilişkindir.

B. Sanık Müdafiinin Sanık Hakkında

1. 6136 sayılı Kanuna aykırılık suçundan kurulan hükme yönelik temyiz istemi; sanık hakkında atılı suçtan derhal beraat kararı verilmesi gerektiğine,

2. 2863 sayılı Kanuna aykırılık suçundan kurulan hükme yönelik temyiz istemleri; sanık hakkında atılı suçtan derhal beraat kararı verilmesi gerektiğine, sanığın suç işleme kastının bulunmadığına, savunma hakkının kısıtlandığına, kararın usul ve yasaya aykırı olduğuna ilişkindir.

III. OLAY VE OLGULAR

Temyizin kapsamına göre;

A. İlk Derece Mahkemesinin Kabulü

"Mahkememizce yapılan yargılama sırasında, sanığın Amerika Birleşik Devletleri vatandaşı olmasından dolayı ...

Bakanlığı Uluslararası Hukuk ve Dış İlişkiler Genel Müdürlüğü aracılığı ile istinabe evraklarının Amerika Birleşik Devletleri Adli Makamlarına gönderilmesi gerçekleşmiş, sanığın savunma yapmak istemediğini dile getirmesi üzerine yargılamanın geçirmiş olduğu aşama dikkate alınarak soruşturma aşamasında elde edilen savunması ile yetinilmiş, suçun niteliği göz önünde bulundurularak sanığa ...

Baro Başkanlığından müdafi tayin edilmiş, sanık müdafi Av. ... müvekkilini dahi görmeksizin yargılama sırasında ayrıntılı savunmasını hazırlayarak mahkememize yazılı ve sözlü sunduğu görülmekle, CMK'dan görevlendirilen müdafilerin son dönemde tutuklu dosyalarda dahi duruşmaya gelmedikleri görünce sanık müdafinin bu gayreti mahkememizin takdirini kazanmış, yapılan sonucunda her ne kadar sanığın çantasında ele geçen tabancanın elde edilen kriminal raporda görüldüğü üzere 6136 sayılı Yasa kapsamında kaldığı sabit olmakla birlikte suç tarihinin 24.07.2006 tarihi olup,

12 yıllık olağanüstü zamanaşımı süresi dolduğundan aşağıdaki şekilde sanığın bu suçlamadan dolayı hakkında yürütülen davanın TCK'nın 66/1-e, 67/3-4 maddesi gereğince düşürülmesine karar verilmiş, buna karşın sanığın ... Adnan ...

Havalimanından yurtdışına 03.08.2007 tarihinde elde edilen bilirkişi raporunda görüldüğü üzere tescil ve tasnife tabi, devlet müzesinde korunması nitelikte kültür varlığını yurt dışına çıkarmaya teşebbüs ettiğinden eylemine uyan 5728 sayılı Kanun ile değişiklik öncesi 2863 sayılı Yasanın 68/1-2 maddesi gereği suçun işleniş şekli verilen zarar ve tehlikelinin ağırlığı dikkate alınınca taktiren alt sınırdan hapis ve para cezası ile sanığın cezalandırılmasına karar verildiği,

sanığın eyleminin teşebbüs aşamasında kaldığından TCK 35/2 maddesi uyarınca teşebbüsün kaldığı aşama dikkate alınarak sanığa verilen cezanın takdiren 2/4 oranında indirildiği, sanığın duruşmalara katılmamış olması, başka ülkede yaşıyor olmasından dolayı normal bir davranış olduğu görülmekle birlikte, istinabe sürecinde ABD Adli Makamları tarafından çağrıldığında hakkında açılan kamu davası ile ilgili savunma yapmak istemediğini dile getirdiğinden, sanık lehine takdiren TCK'nın 62 maddesinin uygulanmadığı,

sanığa hapis cezası yanında verilen adli para cezası takdiren alt hadden belirlenerek taksitlendirildiği ve cezanın niteliği gereği, hapis cezasının ise süresi göz önünde bulundurularak ayrı ayrı aynen infazlarına karar verildiği, sanık hakkında unsurları oluşmadığından CMK'nın 231 maddesinin sanık lehine uygulanmadığı, sanığa TCK'nın 53 maddesinin uygulandığı ve ... Adli Emanetin 2006/7732 sırasında kayıtlı olan tabancanın ...

Müze Müdürlüğüne teslimine karar verildiği aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur."

B. Bölge Adliye Mahkemesinin Kabulü

"Her ne kadar İlk Derece Mahkemesi'nce sanık hakkında 2863 sayılı Kanuna muhalefet suçundan mahkumiyet hükmü verilmiş ise de; olay tarihinde ... Adnan ...

Havalimanı Dışhatlar binasına gelen sanığın bina giriş kapısı x-ray cihazından eşyaları geçerken valizi içinde davaya konu tabancanın görevliler tarafından fark edilmesi üzerine başlayan soruşturmada, ayrıntıları Yargıtay 12. Ceza Dairesi'nin 2017/6750 Esas, 2020/5491 Karar sayılı 22.10.2020 tarihli kararında açıklandığı üzere, hava limanı dış hatlar binasının, herkesin girip çıkabileceği giriş kapısındaki x-ray cihazında veya binanın bu kısmı içerisinde, ancak gümrük hattı dışında yapılan aramada kültür ve tabiat varlıklarının ele geçirilmesi halinde, icra hareketleri henüz başlamadığından,

failin yakalandığı yer ile gümrük sahası veya hattı arasında yurt dışına çıkarma eyleminden vazgeçmesi her zaman mümkün olup, bu sebeple kaçakçılığa teşebbüs suçu değil, dosya kapsamına göre 2863 sayılı Kanunun 67 veya 70. maddesinde düzenlenen suçlar oluşabileceği, sanığın aksi kanıtlanamayan savunmasına göre kişisel ilgi nedeniyle Selçuk ilçesinde gezerken bir seyyar satıcıdan tabancayı almasına göre eyleminin 2863 sayılı Kanunun 70. maddesinde açıklanan "Kültür varlığı bulundurma" kabul edilip anılan madde için kanunda öngörülen ceza miktarına göre bu suç yönünden de TCK'nın 66/1-e,

67/4 maddesi ile belirlenen 12 yıllık uzamış dava zamanaşımı süresinin dolduğu anlaşıldığından, sanık hakkında kamu davasının düşmesine karar verilmesi gerektiği, ayrıca 2863 sayılı Kanunun 23. maddesi uyarınca antika silah ve 18531 sayılı Askeri Müzeler Yönetmeliğinin 15. maddesi gereğince askeri kültür varlığı niteliğini haiz olan tabancaların ve eklerinin anılan Kanun ve Yönetmelik hükümleri gereğince Askeri Müze Müdürlüğü'ne teslimine karar verilmesi gerekirken ...

Müze Müdürlüğü'ne teslimine karar verilmesi hukuka aykırı ise de, bu hukuka aykırılıkların CMK'nın 303/1-a ve 280/1-a maddeleri gereğince Dairemizce düzeltilebilecek kararlardan olduğu anlaşıldığından ... 9. Ağır Ceza Mahkemesi'nin 22.12.2020 tarih ve 2015/423 Esas, 2020/273 karar sayılı hükmünün kaldırılmasına" karar verilmiştir.

IV. GEREKÇE

2863 sayılı Kanun'un 68 inci maddesinde “yurt dışına çıkarma yasağına aykırı hareket etme” suçu yaptırıma bağlanmıştır. “Yurt dışına çıkarma” hareketinden anlaşılması gereken, failin, kültür ve tabiat varlıklarını, gümrük kapılarından yahut gümrük kapıları dışında kalan mahallerden geçirterek, Türkiye Cumhuriyeti’nin egemenlik yetkilerine sahip olduğu yeryüzü parçasının dışına sevk etmesidir.

Gümrük kapılarından yurt dışına çıkılması halinde, gümrük hattının geçilmesi ile suç tamamlanır. Kişinin yurt dışına gitmek üzere check-in işlemlerini yaptırıp (uçuş kartını alıp), kültür ve tabiat varlıklarının içinde bulunduğu bagajı buraya teslim etmesi ile başlayarak devam eden icra hareketleri, bagajın güvenlik açısından yapılan toplu denetleme sonrası uçağa yüklenmesi ile tamamlanır.

Şayet check-in işlemlerini yaptıran fail, kültür ve tabiat varlıklarının içinde bulunduğu bagajı yanına almışsa, pasaport kontrolünden geçip “çıkış” kaydının düşülmesinin ardından son x-ray kontrolünün tamamlanması ve “arındırılmış transit alana” girmesiyle birlikte suç tamamlanır. Failin uçağa biniş sırasında yakalanması halinde, tamamlanmış suçtan söz edilir. Arındırılmış alana girene kadar geçen aşamada failin yakalanması halinde, eylem teşebbüs aşamasında kalmış olur.

Bunun yanında özellikle hava limanlarında, herkesin girip çıkabildiği yolcu bekleme salonlarına x-ray cihazından geçilerek girilmesi, suçun tamamlanması için yeterli değildir. Havalimanı dış hatlar binasının, herkesin girip çıkabileceği giriş kapısındaki x-ray cihazında veya binanın bu kısmı içerisinde, ancak gümrük hattı dışında yapılan aramada kültür ve tabiat varlıklarının ele geçirilmesi halinde, icra hareketleri henüz başlamamıştır.

Zira, failin yakalandığı yer ile gümrük sahası veya hattı arasında yurt dışına çıkarma eyleminden vazgeçmesi her zaman mümkün olup, bu sebeple kaçakçılığa teşebbüs suçu değil, dosya kapsamına göre 2863 sayılı Kanunun 67 veya 70 inci maddesinde düzenlenen suçlar oluşur. Bu bilgiler ışığında dava konusu olayın değerlendirilmesinde;

Adnan ... Havalimanı dış hatlar terminali giden yolcu salonu x-ray cihazında yapılan kontroller sırasında, Amerikan vatandaşı sanığa ait bagajda yapılan aramada 1 adet toplu tabancanın ele geçirildiği, sanığın hazırlık aşamasında ve Federal Araştırma Bürosunda verdiği ifadelerde, tabancayı küçük bir sergiden 100 Amerikan doları karşılığında satın aldığını, tarihi eser niteliğinde olduğunu bilmediğini beyan ettiği, dosya kapsamında mevcut bağımsız bilirkişi raporu ile tabancanın 2863 sayılı Kanun kapsamında kaldığının tespit edildiği anlaşılmakla, eylemin 2863 sayılı Kanun'un 70 inci maddesinde açıklanan “kültür varlığı bulundurma” suçunu oluşturduğunun kabulünde zorunluluk bulunmaktadır.

Yapılan inceleme neticesinde Bölge Adliye Mahkemesinin kabul ve uygulamasında herhangi bir isabetsizlik bulunmadığı görülmüştür.

A. Sanık Hakkında 6136 Sayılı Kanun'a Aykırılık Suçundan Kurulan Hüküm Yönünden

Sanığa isnat edilen ve daha ağır bir suçu oluşturma ihtimali bulunmayan eylem, 6136 sayılı Kanun'un 13 üncü maddesinin birinci fıkrasında yaptırıma bağlanmış olup, anılan suç 5237 sayılı TCK'nın 66 ncı maddesinin birinci fıkrasının (e) bendi uyarınca 8 yıllık zamanaşımına tabidir.

Dava zamanaşımını kesen nedenlerin varlığı halinde süre yeniden işlemekte ise de, bu süre 67 nci maddenin dördüncü fıkrası uyarınca en fazla yarısına kadar uzayacağından, suç tarihi olan 24.07.2006’dan itibaren 5237 sayılı TCK'nın 66/1-e ve 67 nci maddenin dördüncü fıkrasında öngörülen 12 yıllık zamanaşımı, karar tarihinden önce 24.07.2018’de gerçekleşmiş olmakla, dosya içeriği itibariyle de 5271 sayılı CMK'nın 223 üncü maddesinin 9 uncu fıkrasındaki derhal beraat kararı verilmesini gerektirir şartlar bulunmadığından, hükümde bu yönüyle hukuka aykırılık bulunmamıştır.

B. Sanık Hakkında 2863 Sayılı Kanuna Aykırılık Suçundan Kurulan Hüküm Yönünden

Sanığa isnat edilen ve daha ağır bir suçu oluşturma ihtimali bulunmayan eylem, 2863 sayılı Kanun'un 70 inci maddesinde yaptırıma bağlanmış olup, anılan suç 5237 sayılı TCK'nın 66 ncı maddesinin birinci fıkrasının (e) bendi uyarınca 8 yıllık zamanaşımına tabidir.

Dava zamanaşımını kesen nedenlerin varlığı halinde süre yeniden işlemekte ise de, bu süre 67 nci maddenin dördüncü fıkrası uyarınca en fazla yarısına kadar uzayacağından, suç tarihi olan 24.07.2006’dan itibaren 5237 sayılı TCK'nın 66/1-e ve 67 nci maddenin dördüncü fıkrasında öngörülen 12 yıllık zamanaşımı, karar tarihinden önce 24.07.2018’de gerçekleşmiş olmakla, dosya içeriği itibariyle de 5271 sayılı CMK'nın 223 üncü maddesinin 9 uncu fıkrasındaki derhal beraat kararı verilmesini gerektirir şartlar bulunmadığından, hükümde bu yönüyle hukuka aykırılık bulunmamıştır.

V. KARAR

A. Sanık Hakkında 6136 Sayılı Kanuna Aykırılık Suçundan Kurulan Hüküm Yönünden 1. Katılan Vekilinin Temyiz İstemi Yönünden Yargılama konusu 6136 sayılı Kanun’a muhalefet suçu yönünden katılan Kurumun suçtan zarar gören sıfatının, 5271 sayılı Kanun’un 237 nci maddesinin birinci fıkrası uyarınca mezkûr suçtan açılan kamu davasına katılma hakkının ve aynı Kanun’un 260 ıncı maddesinin birinci fıkrası gereği bu suçtan kurulan hükmü temyize hak ve yetkisinin bulunmadığı anlaşılmakla, katılan Kurum vekilinin temyiz isteminin, 5271 sayılı Kanun’un 298 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, Tebliğname’ye aykırı olarak, oy birliğiyle REDDİNE,

2. Sanık Müdafinin Temyiz İstemi Yönünden Gerekçe bölümünün (A) bendinde açıklanan nedenle ... Bölge Adliye Mahkemesi 6. Ceza Dairesinin, 17.12.2021 tarihli ve 2021/139 Esas, 2021/2875 Karar sayılı kararında sanık müdafiince öne sürülen temyiz sebepleri ve 5271 sayılı Kanun’un 289 uncu maddesinin birinci fıkrası ile sınırlı olarak yapılan temyiz incelemesi sonucunda hukuka aykırılık görülmediğinden 5271 sayılı Kanun’un 302 nci maddesinin birinci fıkrası gereği, Tebliğname’ye uygun olarak, oy birliğiyle TEMYİZ İSTEMİNİN ESASTAN REDDİ İLE HÜKMÜN ONANMASINA,

B. Sanık Hakkında 2863 Sayılı Kanuna Aykırılık Suçundan Kurulan Hüküm Yönünden Gerekçe bölümünün (B) bendinde açıklanan nedenle ... Bölge Adliye Mahkemesi 6. Ceza Dairesinin, 17.12.2021 tarihli ve 2021/139 Esas, 2021/2875 Karar sayılı kararında katılan vekili ve sanık müdafiince öne sürülen temyiz sebepleri ve 5271 sayılı Kanun’un 289 uncu maddesinin birinci fıkrası ile sınırlı olarak yapılan temyiz incelemesi sonucunda hukuka aykırılık görülmediğinden 5271 sayılı Kanun’un 302 nci maddesinin birinci fıkrası gereği, Tebliğname’ye uygun olarak, oy birliğiyle TEMYİZ İSTEMİNİN ESASTAN REDDİ İLE HÜKMÜN ONANMASINA,

Dava dosyasının, 5271 sayılı Kanun’un 304 üncü maddesinin birinci fıkrası uyarınca ... 9. Ağır Ceza Mahkemesine, Yargıtay ilâmının bir örneğinin ise ... Bölge Adliye Mahkemesi 6. Ceza Dairesine

gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE,