Yargıtay 12. Ceza Dairesi E.2023/2284 K.2023/1055

Mahkemece bozma üzerine kurulan hükmün; karar tarihi itibarıyla yürürlükte bulunan 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun geçici 3 üncü maddesinin ikinci fıkrası gereği yürürlükte bulunan 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu’nun 26.09.2004 tarihli ve 5236 sayılı Kanun’la yapılan değişiklikten önceki 427 nci maddesi gereği temyiz edilebilir olduğu, karar tarihinde yürürlükte bulunan 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 142 nci maddesinin sekizinci fıkrası gereği temyiz edenin hükmü temyize hak ve yetkisinin bulunduğu,

karar tarihi itibarıyla 6723 sayılı Kanun’un 33 üncü maddesiyle değişik 5320 sayılı Kanun’un 8 inci maddesi gereği yürürlükte bulunan 1412 sayılı Ceza Muhakemeleri Usulü Kanunu’nun 310 uncu maddesi gereği temyiz isteğinin süresinde olduğu, aynı Kanun’un 317 nci maddesi gereği temyiz isteğinin reddini gerektirir bir durumun bulunmadığı yapılan ön inceleme neticesinde tespit edilmekle, gereği düşünüldü:

I. HUKUKÎ SÜREÇ

1. Davacı vekili 08.06.2015 tarihli dava dilekçesinde özetle; "Müvekkilin uyuşturucu veya uyarıcı madde ticareti yapma veya sağlama suçundan beraatine karar verilen ceza dava dosyası kapsamında haksız olarak 21.02.2015 - 13.05.2015 tarihleri arasında tutuklu kalması sebebiyle oluşan zararına ilişkin 2.560,00 TL maddi, 5.000,00 TL manevi tazminatın tutuklama tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte ödenmesini talep ederiz." şeklinde beyanda bulunmuştur.

2. Davalı vekili 21.06.2015 tarihli cevap dilekçesinde özetle; "Davacı yasaya uygun olarak yakalanmış ve tutuklanmıştır. Davacının tutuklu kaldığı süre soruşturmanın tamamlanması için gerekli ve yasalara uygundur. Davacının o tarihlerde fiilen çalışıyor olduğuna veya maddi kayba uğradığına ilişkin herhangi bir delil bulunmadığından maddi tazminat talebinin reddi gerekmektedir. Talep edilen manevi tazminat miktarı fahiştir ve reddi gerekmektedir. Davacının, vekalet ilişkisinin tazminat davası açılması yönünden devam edip etmediğinin tespiti için dinlenmesi gerekmektedir." şeklinde beyanda bulunmuştur.

3. ... 9. Ağır Ceza Mahkemesinin, 20.01.2016 tarihli ve 2015/263 Esas, 2016/11 Karar sayılı kararı ile tazminat talebinin kısmen kabulü ile 2.560,00 TL maddi, 3.000,00 TL manevi tazminatın tutuklama tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilmiştir.

4. ...

9. Ağır Ceza Mahkemesinin, 20.01.2016 tarihli ve 2015/263 Esas, 2016/11 Karar sayılı kararının davalı vekili tarafından temyizi üzerine Dairemizin 13.12.2021 tarihli ve 2020/8618 Esas, 2021/8791 Karar sayılı ilâmı ile; davacı hakkında düzenlenen yakalama, olay, gözaltı ve sevk – serbest bırakma, tutuklama müzekkereleri, sorgu zaptının Yargıtay denetimine elverişli olacak şekilde aslının veya onaylı örneğinin dosya arasına alınması gerektiğinin gözetilmemesi, davacı ile ilgili tutuklama müzekkeresinin infaz edilip edilmediği,

infaz edilmiş olması halinde, infaz tarihleri ile infazı yapılan tutuklama müzekkeresi suç bilgisinin ilgili ceza infaz kurumundan sorulması suretiyle infaz edilen sürenin tereddüde mahal vermeyecek şekilde belirlenmesi gerektiğinin gözetilmemesi, 5271 sayılı Kanun'un 144 üncü maddesinin birinci fıkrasının (a) bendinin yürürlükten kaldırılması nedeniyle mahsup tazminata engel oluşturmayacak ise de, haklarında mahsup işlemi yapılmayan kişilerle tutukluluğu başka mahkumiyetinden mahsup edilenler arasındaki dengenin, hak ve nefasetin sağlanması gerektiği göz önünde bulundurularak,

mahsup edilen sürenin hükmolunacak manevi tazminat miktarının tayininde dikkate alınması gerektiği nazara alındığında, davacının tutuklu kaldığı sürelerin diğer bir hükümlülüğünden mahsup edilip edilmediği hususu açıklığa kavuşturulması gerektiğinin gözetilmemesi, kabul ve uygulamaya göre de.

05.08.2017 tarihli 694 sayılı Kanun Hükmünde Kararname ile değişik, 5271 sayılı Kanun'un 142 nci maddesinin dokuzuncu fıkrası uyarınca, tazminat davaları nedeniyle Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince hesaplanan nisbî avukatlık ücreti ödeneceği, ancak, ödenecek miktarın tarifede sulh ceza hâkimliklerinde takip edilen işler için belirlenen maktu ücretten az, ağır ceza mahkemelerinde takip edilen davalar için belirlenen maktu ücretten fazla olamayacağı hususu dikkate alınmadan,

bu aralıktan düşük hesaplanan nisbî avukatlık ücreti yerine sulh ceza hâkimliklerinde takip edilen işler için belirlenen maktu ücrete hükmedilmesi gerektiğinin gözetilmemesi, nedenleriyle bozulmasına karar verilmiştir.

5. Hukukî Süreç başlığı altında (4) numaralı paragrafta ayrıntılarına yer verilen Yargıtay bozma ilâmına uyulmasına karar verilerek gereklerinin yerine getirildiği anlaşılmıştır.

6. ... 9. Ağır Ceza Mahkemesinin, 13.12.2022 tarihli ve 2022/83 Esas, 2022/574 Karar sayılı kararı ile tazminat talebinin kısmen kabulü ile 2.560,00 TL maddi, 3.000,00 TL manevi tazminatın tutuklama tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilmiştir.

7. Dava dosyası, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığınca tanzim olunan 21.02.2023 tarihli ve 2023/17500 sayılı, onama görüşlü Tebliğname ile Daireye tevdi edilmiştir.

II. TEMYİZ SEBEPLERİ

Davalı vekilinin temyiz isteği; hükmedilen maddi ve manevi tazminat miktarlarının fazlalığına, reddedilen kısım üzerinden davalı lehine vekalet ücretine hükmedilmemesine, ilişkindir.

III. DAVA KONUSU

Temyizin kapsamına göre; Yerel Mahkemenin Kabulü Davacının 21.02.2015 tarihinde tutuklandığı, 13.05.2015 tarihinde tahliye edildiği, ... 7. Ağır Ceza Mahkemesinin 2015/173 Esas, 2015/159 Karar sayılı dosyasında davacı hakkında beraat kararı verildiği anlaşılmıştır.

Davacının tutuklu kaldığı sürenin herhangi bir suçtan mahsup edilmediği, dava dilekçesine ve Sosyal Güvenlik Kurumu kayıtlarına göre davacının tutuklanma tarihinin öncesinde müzisyenlik mesleğini icra ettiği, bu bakımdan davacının maddi tazminat hesabında ilgili yıllara ait Asgari Ücret Tarifesine göre asgari işçi ücretleri üzerinden hesaplama yapılması gerektiğinin değerlendirildiği, yapılan hesaplamaya ve talebe bağlı olarak davacının tutuklu kaldığı süre zarfında toplam 2.560,00 TL maddi zarara uğradığı kanaatine varılarak bu miktar üzerinden maddi tazminat talebinin kabulüne karar verilmiştir.

Manevi zarar, haksız yakalama veya tutuklamaya maruz kalan kişilerin salt bu yüzden duydukları üzüntü ve acıya karşılık olup, mahkemece bu zarar tayin ve takdir edilirken, hukukun genel prensiplerinden hareketle, davacının duyduğu acı ve üzüntünün derecesinin, haksız olarak tutuklulukta ve gözaltında geçirdiği sürenin, günün ekonomik koşullarının, paranın satın alma gücünün, davacının ekonomik ve sosyal durumunun göz önünde bulundurulması gerektiği, yine yerleşik Yargıtay uygulamalarına göre manevi tazminatın cezalandırma ya da zenginleşme aracı olmadığı gözetilerek ve davacının tutuklulukta geçirdiği süre, hakkında beraat verilen dosyadaki suçun vasıf ve mahiyeti nazara alınarak takdiren 3.000,00 TL manevi tazminat talebinin kabulüne karar verilmiştir.

05.08.2017 tarih ve 694 Sayılı Kanun Hükmünde Kararname'nin 144 üncü maddesi ile eklenen 5271 sayılı Kanun'un 142 nci maddesinin dokuzuncu fıkrasında düzenlenen, tazminat davalarında Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince hesaplanan nisbî avukatlık ücreti ödeneceği, ancak ödenecek miktarın tarifede sulh ceza hâkimliklerinde takip edilen işler için belirlenen maktu ücretten az; ağır ceza mahkemelerinde takip edilen davalar için belirlenen maktu ücretten fazla olamayacağı hususu dikkate alınarak 4.000,00 TL vekalet ücretinin davalı idareden alınıp davacıya verilmesine karar verilmiştir.

IV. GEREKÇE

Tazminat talebinin dayanağı olan ... 7. Ağır Ceza Mahkemesinin 2015/173 Esas - 2015/159 Karar sayılı ceza dosyası kapsamında, davacının uyuşturucu veya uyarıcı madde ticareti yapma veya sağlama suçundan 21.02.2015 - 13.05.2015 tarihleri arasında 81 gün tutuklu kaldığı, yapılan yargılama sonunda beraatine hükmedildiği, beraat hükmünün 21.05.2015 tarihinde kesinleştiği, tutuklama tarihi itibariyle yürürlükte bulunan 5271 sayılı Kanun'un 142 nci maddesinde öngörülen süre içinde yetkili ve görevli mahkemeye davanın açıldığı ve kanunda öngörülen yasal şartların oluştuğu anlaşılmıştır.

Davalı vekilinin temyiz isteği yönünden; Tutuklandığı dönem içerisindeki maddi zararını ücret bordrosu, vergi kaydı, gelir vergisi beyannamesi gibi itibar edilebilecek bir belgeyle ispatlayamayan davacı lehine hükmedilecek maddi tazminatın davacının gözaltında kaldığı dönemde 16 yaşından büyükler için geçerli net asgari ücret üzerinden hesaplanması gerektiği göz önünde bulundurularak hükmedilen maddi tazminat miktarı yönünden kararda hukuka aykırılık bulunmamıştır.

Nesnel bir ölçüt olmamakla birlikte, hükmedilecek manevi tazminatın davacının sosyal ve ekonomik durumu, üzerine atılı suçun niteliği, tutuklanmasına neden olan olayın cereyan tarzı, tutuklu kaldığı süre ve benzeri hususlar ile tazminat davasının kesinleşeceği tarihe kadar faizi ile birlikte elde edeceği parasal değer gözetilmek suretiyle, hak ve nefaset ilkelerine uygun, makul bir miktar olarak tayin ve tespiti gerektiği göz önünde bulundurularak takdir edilen manevi tazminat miktarı yönünden kararda hukuka aykırılık bulunmamıştır.

Kendisini vekil ile temsil ettiren davalı lehine ancak davacı yönünden davanın tümüyle reddedilmesi halinde vekalet ücretine hükmedilebileceği göz önünde bulundurularak, davalı lehine vekalet ücretine hükmedilmemesi yönünden kararda hukuka aykırılık bulunmamıştır.

V. KARAR

Gerekçe bölümünde açıklanan nedenle ... 9. Ağır Ceza Mahkemesinin, 13.12.2022 tarihli ve 2022/83 Esas, 2022/574 Karar sayılı kararında davalı vekili tarafından öne sürülen temyiz sebeplerinin incelenmesi neticesinde herhangi bir hukuka aykırılık görülmediğinden temyiz sebeplerinin reddiyle hükmün, Tebliğname’ye uygun olarak, oy birliğiyle ONANMASINA,

Dava dosyasının, Mahkemesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE,