Yargıtay 12. Ceza Dairesi E.2023/2321 K.2023/3814

Çankırı 2. Asliye Ceza Mahkemesinin, 12.03.2019 tarihli ve 2017/377 Esas, 2019/115 Karar sayılı kararı ile sanık hakkında trafik güvenliğini tehlikeye sokma suçundan, 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu’nun (5237 sayılı Kanun) 179 uncu maddesinin üçüncü fıkrası aracılığı ile ikinci fıkrası, 62 nci maddesinin birinci fıkrası, 53 üncü maddesinin birinci, ikinci ve üçüncü fıkraları, 58 nci maddesinin altıncı ve yedinci fıkraları gereğince neticeten 6 ay 20 gün hapis cezası ile cezalandırılmasına ilişkin hükme karşı yapılan istinaf başvurusu üzerine Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 12. Ceza Dairesinin,

14.09.2020 tarihli kararı ile talebin reddine karar verilerek, 07.10.2020 tarihinde usûlüne uygun şekilde kesinleşmesini müteakip, sanığın yargılamanın yenilenmesini talebi üzerine, esas hükmü veren Çankaya 2. Asliye Ceza Mahkemesince, anılan talebi incelemek için yeni bir hakim görevlendirilmesi istemiyle dosyayı Çankırı Ağır Ceza Mahkemesine gönderildiği, merciinin 16.02.2022 tarihinde istemin reddine kesin olarak karar verdiği anlaşılmıştır.

Adalet Bakanlığının, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun (5271 sayılı Kanun) 309 uncu maddesinin birinci fıkrası uyarınca, 29.12.2022 tarihli ve 94660652-105-18-10202-2022-Kyb sayılı evrakı ile kanun yararına bozma istemine istinaden düzenlenen, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının, 22.02.2023 tarihli ve KYB-2023/1846 sayılı Tebliğnamesi ile dava dosyası Daireye gönderilmekle, gereği düşünüldü:

I. İSTEM

Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının, 22.02.2023 tarihli ve KYB-2023/1846 sayılı kanun yararına bozma isteminin; ''Çankırı Ağır Ceza Mahkemesinin 16/02/2022 tarihli kararı ile 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun 23/3. maddesinde yer alan düzenlemenin ancak yargılamanın yenilenmesi talebinin kabulü halinde uygulanabileceği, bu talebin kabulüne veya reddine ilişkin değerlendirmenin yargılamayı yapan hakim tarafından yapılmasında kanuni bir engel olmadığı gerekçesiyle hakim belirlenmesi talebinin reddine karar verilmiş ise de,

5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun 23/3. maddesinde yer alan “Yargılamanın yenilenmesi hâlinde önceki yargılamada görev yapan hâkim aynı işte görev alamaz.” şeklindeki düzenleme ile aynı Kanun’un 318/1. maddesindeki “Yargılamanın yenilenmesi istemi, hükmü veren mahkemeye sunulur.

Bu mahkeme, istemin kabule değer olup olmadığına karar verir.” biçimindeki düzenleme karşısında, ilk kararı veren hâkimin olayla ilgili kanaatinin oluştuğu, görüşünün ilk hükümle belirginleştiği, yeniden yargılama aşamasında ya da bu aşamaya götürecek talebin kabule değer olup olmadığına dair vereceği kararda önceki kanaat ve görüşünün etkisi altında kalabileceği, bu nedenle adil yargılama hakkının bir uzantısı olarak olaya tamamen yabancı, farklı bir hâkimin yargılamanın yenilenmesi talebini incelemesi gerektiği cihetle, mahkûmiyet hükmünü veren hâkimin yargılamanın yenilenmesi talebini değerlendiremeyeceği gözetilmeden,

talebin kabulü yerine yazılı şekilde reddine karar verilmesinde isabet görülmemiştir.''

Şeklindeki gerekçeye dayandığı anlaşılmıştır.

II. GEREKÇE

1.5271 sayılı Kanunun "Yenileme isteminin kabule değer olup olmadığı kararı ve mercii" başlıklı 318 inci maddesinin birinci fıkrası;

"(1) Yargılamanın yenilenmesi istemi, hükmü veren mahkemeye sunulur. Bu mahkeme, istemin kabule değer olup olmadığına karar verir." biçiminde düzenlenmiştir.

2. 5271 sayılı Kanunun "Yargılamaya katılamayacak hâkim" başlıklı 23 üncü maddesinin üçüncü fıkrası ise;

"(3) Yargılamanın yenilenmesi hâlinde, önceki yargılamada görev yapan hâkim, aynı işte görev alamaz." şeklinde düzenlenmiştir.

3.Yargıtay Ceza Genel Kurulunun 06.12.2022 gün ve 2020/14-278 esas, 2022/774 sayılı kararında;

"CMK'nın 23. maddesinin üçüncü fıkrasında yer alan "Yargılamanın yenilenmesi halinde, önceki yargılamada görev yapan hâkim, aynı işte görev alamaz." düzenlemesinde, kesinleşen bir hükümle sonuçlanan davada görev alan hâkimin, yargılamanın yenilenmesi isteminin kabule değer olup olmadığının değerlendirilmesi aşamasında mı yoksa talebin kabul edilerek yargılamanın yenilenmesi hâlinde mi davaya bakmaktan yasaklı olduğu net bir biçimde düzenlenmemiştir.

Kanun metninde "yargılamanın yenilenmesi hâli" ifadesine yer verildiği hâlde anılan maddeye ilişkin komisyon değişiklik gerekçesinde ise. "Yargılamanın yenilenmesi talebi hâli" ifadesine yer verilerek talep hâlinde de önceki yargılamada görev yapan hâkimin aynı işte görev alamayacağı şeklinde maddeye üçüncü fıkra eklendiği belirtilmiştir.

Böylece, aynı uyuşmazlık hakkında daha önce kanaatini belirtmiş olan hâkimin daha sonra yargılamanın yenilenmesi sürecinde görev yapması önlenerek, hâkim tarafsızlığı bu yönüyle de sağlanmak istendiği vurgulanmıştır."

"...CMK’nın 23. maddesinin üçüncü fıkrasında kabul edilen hâkimin yargılamaya katılamayacağına yönelik yasağın, yargılamanın yenilenmesi isteminin kabule değer olup olmadığına ilişkin değerlendirme aşaması dahil olmak üzere tüm evreleri kapsadığı, ilk yargılamaya katılan hâkimin hiçbir şekilde yargılamanın yenilenmesi aşamalarına katılmaması gerektiği anlaşıldığından, kesinleşen bir hükümle sonuçlanan davada görev alan hâkimlerin, bu davaya yönelik yargılamanın yenilenmesi isteminin kabule değer olup olmadığının değerlendirilmesi aşamasında da görev yapamayacağı kabul edilmelidir." şeklindeki tespitlerine yer verilmiştir.

4. Yukarıda yer verilen açıklamalar ışığında, kesinleşen bir hükümle sonuçlanan davada görev alan hâkimlerin, bu davaya yönelik yargılamanın yenilenmesi isteminin kabule değer olup olmadığının değerlendirilmesi aşamasında da görev yapamayacağının kabul edilmesi gerektiği anlaşıldığından, incelenen dosyada ilk yargılamada görev alan hakimin, yargılamanın yenilenmesi talebinin reddine dair karar da da görev almış olması, Kanun’a aykırı olup kanun yararına bozma talebi yerinde görülmüştür.

III. KARAR

1. Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının kanun yararına bozma isteminin KABULÜNE,

2. Çankırı Ağır Ceza Mahkemesinin, 16.02.2022 tarihli ve 2021/362 Değişik İş Karar sayılı kararının 5271 sayılı Kanun’un 309 uncu maddesinin üçüncü fıkrası gereği, oy birliğiyle KANUN YARARINA BOZULMASINA,