Yargıtay 12. Ceza Dairesi E.2025/485 K.2025/3387

2863 Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanunu'na muhalefet suçundan sanıklar ..., ... ve ... haklarında yapılan yargılama sonunda, sanıkların önödeme işlemini gerçekleştirdiğinden bahisle kamu davasının düşürülmesine, sanıklar ... ve ...'in anılan Kanun'un 74/2-1.c, 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun 35 ve 62. maddeleri uyarınca 1 ay 25 gün hapis cezası ile cezalandırılmalarına, sanık ... hakkında 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 231/5. maddesi gereğince hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına, sanık ...'in cezasının 5237 sayılı Kanun'un 51. maddesi gereğince ertelenmesine dair Şarkışla Asliye Ceza Mahkemesinin 09/06/2022 tarihli ve 2021/87 esas, 2022/462 sayılı kararının 08.09.2022 tarihinde kesinleştiği anlaşılmıştır.

Adalet Bakanlığının, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun (5271 sayılı Kanun) 309 uncu maddesinin birinci fıkrası uyarınca, 17.01.2025 tarihli ve 94660652-105-58-6568-2024-Kyb sayılı evrakı ile kanun yararına bozma istemine istinaden düzenlenen, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının, 04.02.2025 tarihli ve KYB-2025/9918 sayılı Tebliğnamesi ile dava dosyası Daireye gönderilmekle, gereği düşünüldü:

I. İSTEM

Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının, 04.02.2025 tarihli ve KYB-2025/9918 sayılı Kanun yararına bozma isteminin;

" 2863 Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanunu'na muhalefet suçundan sanıklar ..., ... ve ... haklarında yapılan yargılama sonunda, sanıkların önödeme işlemini gerçekleştirdiğinden bahisle kamu davasının düşürülmesine, sanıklar ... ve ...'in anılan Kanun'un 74/2-1.c, 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun 35 ve 62. maddeleri uyarınca 1 ay 25 gün hapis cezası ile cezalandırılmalarına, sanık ... hakkında 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 231/5. maddesi gereğince hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına, sanık ...'in cezasının 5237 sayılı Kanun'un 51. maddesi gereğince ertelenmesine dair Şarkışla Asliye Ceza Mahkemesinin 09/06/2022 tarihli ve 2021/87 esas, 2022/462 sayılı kararını kapsayan dosya incelendiğinde;

Dosya kapsamına göre, 1- Şarkışla Asliye Ceza Mahkemesinin 09/06/2022 tarihli kararı ile sanıkların 2863 sayılı Kanun'un 6. maddesi kapsamında kalan bölgede yanlarında bulunan dedektör ile arazi üzerinde kültür varlığı bulmak amacıyla izinsiz olarak define araştırma suçunu işlediklerinden bahisle yazılı şekilde karar verildiği anlaşılmış ise de;

Benzer bir olay sebebiyle Yargıtay 12. Ceza Dairesinin 22/02/2018 tarihli ve 2018/268 esas, 2018/1990 karar sayılı ilâmında yer alan, “2863 sayılı Kanunun 74/2. maddesinde düzenlenen “izinsiz olarak define araştırma” suçunun oluşabilmesi için, anılan Kanunun 6. maddesi kapsamında kalan korunması gerekli taşınmaz kültür ve tabiat varlıklarında, bunların korunma alanlarında veya sit alanlarında, araziye fiziki müdahale teşkil etmeyen yüzeysel araştırma faaliyetlerinde bulunulması gerektiği, somut olayda, sanık tarafından define araştırması yapılan yerin, belirtilen niteliği haiz olduğuna dair dosyaya yansıyan bir belge bulunmadığı anlaşılmakla; unsurları itibariyle oluşmayan atılı suçtan,..." şeklindeki açıklamalar nazara alındığında,

İnceleme konusu somut olayın gerçekleştiği Sivas ili Altınyayla İlçesi ... beldesi Devederesi mevkii, Sivas İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü Müze Müdürlüğünce Şarkışla Asliye Ceza Mahkemesinin 2021/87 esas sayılı dosyasına gönderilen 08/07/2021 tarihli cevabî yazı esas alınarak Mahkemesince, 2863 sayılı Kanun'un 6. maddesinde düzenlenen korunaklı alan olarak değerlendirilmiş ise de.

08/07/2021 tarihli bahse konu yazıda yer alan, "İlgili yazıda ekli olarak gönderilen iddianameye bahsi konu olaya ilişkin olarak Altınyayla ... devederesi mevkinin kültür ve tabiat varlığı, sit alanı veya koruma alanı olup olmadığına ilişkin bilirkişi raporunun düzenlenerek raporun duruşmanın atılı bulunduğu 04/11/2021 tarihinden önce Şarkışla Asliye Ceza Mahkemesine bilgi vermesi talep edilmiştir.

İlgili yazıda belirtilen alanla ilgili Müdürlüğümüz arşivinde yapılan dosya incelemesinde herhangi bir tescil kaydı bulunmadığı anlaşılmış olup alan üzerinde Müdürlüğümüz uzmanlarınca yapılan incelemelerde ise alanın 2863 sayılı Yasanın 6. maddesi kapsamında değerlendirilen taşınmazlardan olduğu kanaatine varılmıştır.

Bahse konu alanın tescil işlemlerinin Sivas Kültür varlıklarını koruma bölge kurulu yetkisinde bulunması nedeniyle tesciline ilişkin anılan kurulun görüşüne ihtiyaç duyulmaktadır." şeklindeki ifadeler dikkate alındığında, somut olayın gerçekleştiği yerin 2863 sayılı Kanun'un 6. maddesi kapsamında korunmaya değer veya sit alanı olup olmadığına dair kesin bir tespitin yapılmadığı gözetilmeden, yazılı şekilde karar verilmesinde,

2- Kabule göre de, Sanıklar ... ve ... hakkında hüküm kurulurken 2863 sayılı Kanun'un 74/2-1.c maddesi gereğince belirlenen 3 ay hapis cezasından, 5237 sayılı Kanun'un 35. maddesi uyarınca 1/2 oranında indirim yapıldığında 1 ay 15 gün hapis cezası yerine hesap hatası yapılmak suretiyle 2 ay 7 gün hapis cezasına ve devamında da 5237 sayılı Kanun'un 62. maddesi uyarınca 1/6 oranında indirim yapıldığında sonuç ceza olarak 1 ay 7 gün yerine 1 ay 25 gün hapis cezasına hükmedilmesinde, isabet görülmediği;"

Şeklindeki gerekçeye dayandığı anlaşılmıştır.

II. GEREKÇE

5728 sayılı Kanun ile değişik 2863 sayılı Kanunun 74/2. maddesinde düzenlenen izinsiz araştırma yapma suçu ile 2863 sayılı Kanunun 6. maddesinde belirtilen kültür ve tabiat varlıklarında, bunların koruma alanlarında, tespit ve tescil edilmiş sit alanlarında araziye fiziki müdahale teşkil etmeyen toprak üstünde veya su altında kültür ve tabiat varlıklarının araştırılmasına yönelik eylemlerin yaptırım altına alındığı,

somut durumda ise, araziye fiziki müdahale oluşturacak her hangi bir kazı izinin bulunmadığının belirlenmesi karşısında, mahkemece suça konu taşınmaz üzerinde fen ve arkeolog bilirkişi heyeti marifetiyle keşif yapılarak sanıklar tarafından izinsiz araştırma yapılan taşınmazın 2863 sayılı Kanunun 6. maddesi kapsamında korunması gerekli taşınmaz kültür ve tabiat varlığı niteliğinde bulunup bulunmadığının, sit alanı içerisinde yer alıp almadığının belirlenmesi ve sonucuna göre sanıkların hukuki durumunun takdir ve tayini gerektiği gözetilmeksizin hüküm kurulması,

Kabule göre de; Sanıklar ... ve ... hakkında hüküm kurulurken 2863 sayılı Kanun'un 74/2-1.c maddesi gereğince belirlenen 3 ay hapis cezasından, 5237 sayılı Kanun'un 35. maddesi uyarınca 1/2 oranında indirim yapıldığında 1 ay 15 gün hapis cezası yerine hesap hatası yapılmak suretiyle 2 ay 7 gün hapis cezasına ve devamında da 5237 sayılı Kanun'un 62. maddesi uyarınca 1/6 oranında indirim yapıldığında sonuç ceza olarak 1 ay 7 gün yerine 1 ay 25 gün hapis cezasına hükmedilmesinde isabet görülmemiştir.

III. KARAR

1. Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının kanun yararına bozma isteminin KABULÜNE,

2. Şarkışla Asliye Ceza Mahkemesinin 09.06.2022 tarihli ve 2021/87 esas, 2022/462 karar sayılı kararının 5271 sayılı Kanun’un 309 uncu maddesinin üçüncü fıkrası gereği, oy birliğiyle KANUN YARARINA BOZULMASINA,

5271 sayılı Kanun’un 309 uncu maddesinin dördüncü fıkrasının (b) bendi uyarınca gerekli işlemin yapılması için dava dosyasının, Mahkemesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE,