Yargıtay 12. Hukuk Dairesi E.2006/12985 K.2006/15786

Yukarıda tarih ve numarası yazılı mahkeme kararının müddeti içinde temyizen tetkiki alacaklı vekili tarafından istenmesi üzerine bu işle ilgili dosya mahallinden daireye gönderilmiş olmakla okundu ve gereği görüşülüp düşünüldü : 1) 18.08.2003 vade tarihli ve 750.000.000 TL bedelli ve 28.02.2003 tanzim tarihli bonoda, muris İ. D..in adı çizilmiş olduğundan, bu bono yönünden alacağın tahsil edilip edilmeyeceği yargılamaya muhtaç hale geldiğinden anılan bonoya hasren alacaklı vekilinin temyiz itirazlarının REDDİNE; 2) Alacaklı vekilinin takip konusu olan ve yukarıdaki bentte yazılı olanın dışında kalan bonolarla ilgili temyiz itirazlarına gelince;

Alacaklı vekili tarafından icra takibine başlanırken takip dayanağı bonolardan ayrı olarak Düzce 1.Noterliği'nin 02.11.2001 tarih ve 15624 yevmiye numaralı vekaletnamenin de sunulduğu görülmektedir. İncelenen vekaletname kapsamına göre. A. D.'in muris İ. D.'i münferiden (R. D.'den ayrı olarak) ticari işlerinde ve bankalarda temsil ettiği anlaşılmaktadır. Vekaletnamede kambiyo senedi düzenlemeye ve bunları ciro etmeye açık yetki verildiği de görülmektedir.

Ayrıca, vekaletname kapsamından A..'in muris İ.. d...'in ticari mümessili olduğu kabul edilmelidir. BK'nun 449. maddesine göre ticari mümessil, bir ticarethane veya fabrika ve ticari şekilde işletilen diğer bir müessese sahibi tarafından işlerini idare ve müessesenin imzasını kullanarak bilvekale imza vaz etmek üzere sarih veya zımni kendisine mezuniyet verilen kimsedir.

Aynı Kanun'un 450/1. maddesinde de, ticari mümessilin hüsniniyet sahibi üçüncü şahıslara karşı, müessese sahibi hesabına (kambiyo taahhüdünde bulunmak) ve onun namına müessesenin gayesine dahil olan bilumum tasarrufları yapmak selahiyetini haiz sayıldığı belirtilmiştir.

Yasada, ticari mümessilin iyi niyetli üçüncü kişilere karşı kambiyo taahhütlerinde bulunacağından söz edilmesinin nedeni, ticari senetlerin niteliklerinden doğmaktadır. Ticari senetlerin ticari işletme ile olan ilgisi iyi niyetli üçüncü kişilerce kolaylıkla anlaşılamayacağından ticari mümessilin imzaladığı senetlerin iyiniyetli üçüncü kişiler bakımından işletmeyi bağlayacağı öngörülmüştür. Bunun için, senet imzalanırken ayrıca "vekaleten" ibaresinin bulunmasına gerek yoktur.

Hukuk Genel Kurulu'nun 30.01.1980 tarih ve 1979/1692 Esas, 1980/170 Karar sayılı kararında benimsenen yukarıdaki ilkeler ışığında ve ayrıca anılan kararda da vurgulandığı üzere takip dayanağı bonoların vekil tarafından imzalandığı yöntemince araştırılarak saptandığı takdirde muris İ..D..r'in sorumluluğu sabit olacaktır. Eksik incelemeyle yazılı şekilde hüküm tesisi isabetsizdir.