Yargıtay 12. Hukuk Dairesi E.2008/19783 K.2008/19623

Yukarıda tarih ve numarası yazılı mahkeme kararının müddeti içinde temyizen tetkiki borçlular vekili tarafından istenmesi üzerine bu işle ilgili dosya mahallinden daireye gönderilmiş olmakla okundu ve gereği görüşülüp düşünüldü :

Muris borçlular Adana 5. İcra Mahkemesine başvurarak nafaka alacağına dayalı olarak yapılan takibe ilişkin dosya borcuna ödemelerde bulunduklarını hesaplanan dosya borcunun fahiş olduğunu ve işletilen faizinde yüksek olduğundan bahisle şikayette bulunmuştur. Mahkemece alacaklının muris borçlunun mirasçılarından istenebilir borcun miktarının tespitine ve bir mirasçı hakkındaki takibinde iptaline karar verilmiştir.

Bu karara istinaden borçlular İcra mahkemesi kararı gereğince fazla yatırılan paraların geri istenmesi için icra memuru kanalı ile alacaklıya muhtıra gönderilmesini talep etmişler ve gönderilen bu muhtıraya karşıda alacaklı İcra mahkemesi kararının bir tespit kararı olduğunu infaz kabiliyetinin bulunmadığını İcra Mahkemesinde şikayet yolu ile ileri sürdü. Mahkemece icra mahkemesi kararının tespit hükmünde olduğu belirtilerek şikayetin kabulüne karar verildi.

Tespit davaları bir hukuki ilişkinin var olup olmadığına ilişkin davalardır.Tespit davası HUMK.nun da açıkça düzenlenmiş değildir.Ancak bazı tespit davalarını düzenleyen özel kanun hükümleri vardır.Örneğin İİK.nun 69/2. mad.,aynı kanunun 72. maddesi gibi.Ancak yerleşik Yargıtay karaları ile sanki tespit davalarını düzenleyen bir hüküm varmış gibi uygulama yapılmaktadır.Ancak bunun için usulüne uygun olarak bir tespit davası açılması ve İcra İflas Kanunu hükümlerinin de buna uygun olması gerekir.

Somut olayda ilamlı icra takibine ilişkin olarak takibin kesinleşmesi sonrası devrede borçlularca İİK.nun 71. maddesine göre borcun ödendiği iddiasına dayalı olarak yapılan şikayet üzerine İcra Mahkemesince inceleme sonucunda verilen karar bir tespit kararı değildir. Zira İcra Hakimi önüne gelen şikayeti çözecek şekilde kısmen veya tamamen ret veya kabul şeklinde karar verir. Mahkemece yapılan inceleme sonucunda şikayeti çözmeyecek şekilde tespit kararı verilemez.

Mahkeme kararında da görüldüğü üzere bir kısım borçlular ile ilgili şikayet kabul edilerek miktarlar belirlenmiş bir borçlu hakkında da takibin iptaline karar verilmiştir. Muhtıranın dayanağı olan İcra Mahkemesi kararı bu haliyle bir tespit kararı olmayıp şikayetin esasını çözen bir karardır. Mahkemece şikayetin reddi yerine aksine düşünce ile kabulü isabetsizdir.