Yargıtay 12. Hukuk Dairesi E.2009/19137 K.2010/177

Yukarıda tarih ve numarası yazılı mahkeme kararının onanmasını mutazammın 11/06/2009 tarih, 2009/4603-12637 Karar sayılı daire ilamının müddeti içinde tashihen tetkiki borçlu vekili tarafından istenmesi üzerine bu işle ilgili dosya mahallinden daireye gönderilmiş olmakla okundu ve gereği görüşülüp düşünüldü :

İİK.nun 170/a-2. maddesi gereğince icra mahkemesi, süresinde yapılan itiraz üzerine takip dayanağı belgenin kambiyo senedi vasfını taşıyıp taşımadığını ve alacaklının kambiyo hukukuna göre takip hakkına sahip bulunup bulunmadığını re’sen incelemek zorundadır.

Takip dayanağı senette vade tarihinin, rakamla 01/06/2005, yazı ile Mayıs 2005 olarak yazıldığı görülmektedir. T.T.K.nun 690. maddesi göndermesi ile bonolar hakında da uygulanması gereken T.T.K.nun 615. maddesine aykırı olarak çift vadeli düzenlenen senetler, bono vasfında sayılamayacağından, mahkemece re'sen İİK.nun 170/a maddesi gereğince takibin iptaline karar vermek gerekirken bu hususun gözardı edilerek istemin reddi isabetsizdir.

Kabule göre de. TTK. nun 582. maddesi gereğince, “akit ile borçlanmaya ehil olan kimse, poliçe, çek ve bono ile borçlanmaya da ehil” olduğundan, ancak medeni hakları kullanma ehliyetine sahip olan kişiler kambiyo senedi düzenleyebilirler. Başka bir deyişle, kanun koyucu kambiyo senetlerinin düzenlenmesi için özel bir ehliyet aramamıştır. Şu halde, medeni hakları kullanmak ehliyetinden kısmen yada tamamen mahrum bulunan kişiler, kambiyo senedi düzenleyemezler.

Bu nedenle borçlunun “senedi düzenlediği tarihte” hukuki ehliyete sahip olması gerekir. Aksi takdirde, senet geçerli olmaz. Alacaklı, senedi düzenleyen kişinin ehliyetsiz olması halinde, iyiniyetli olduğunu dahi ileri süremez. Çünkü, ehliyet konusu kamu düzenini ilgilendirir ve süreye tabi olmaksızın icra mahkemesinden takibin iptali istenebilir.

Somut olayda, borçlu vekilinin itiraz dilekçesi ekinde ibraz ettiği Sağlık Bakanlığı Bakırköy Dr.M. O.. Ruh sağlığı ve Sinir Hastalıkları Eğitim ve Araştırma Hastanesi'nin 29.07.2004 tarihli Sağlık Kurulu Raporunda, senedi düzenleyen muris Habeş Seyitoğlu'nun fiili ve kavli tasarrufa ehil olmadığı ve vesayetinin uygun olduğu kanısına varıldığı bildirilmiştir.

Anılan sağlık kurulu raporu, takip dayanağı senedin tanzim tarihi olan 20.04.2005 tarihinden önceye ilişkin olup, mahkemece, yerleşik Yargıtay içtihatlarına göre raporda öngörülen hastalığın niteliği gözetilerek, senedin düzenlenme tarihinde borçlunun bu işleme ehil olup olmadığı, bir diğer anlatımla medeni hakları kullanma ehliyetine sahip olup olmadığı, alınacak yeni bir raporla belirlendikten sonra, oluşacak sonuca göre bir karar verilmesi gerekirken, bu hususun göz ardı edilerek her hangi bir inceleme yapılmaması ve olumlu olumsuz bir karar verilmemesi doğru değildir.

Açıklanan nedenlerle mahkeme kararının bozulması gerekirken Dairemizce %40 icra inkar tazminatı yönünden düzeltilerek onandığı anlaşılmakla borçlular vekilinin karar düzeltme isteminin kabulü gerekmiştir.