Yargıtay 12. Hukuk Dairesi E.2009/26592 K.2010/8056

Yukarıda tarih ve numarası yazılı mahkeme kararının müddeti içinde temyizen tetkiki borçlu vasisi H.A.tarafından istenmesi üzerine bu işle ilgili dosya mahallinden daireye gönderilmiş olmakla okundu ve gereği görüşülüp düşünüldü : Borçlu keşideci H. Y. hakkında, 01/05/2008 tanzim, 15/05/2008 vade tarihli 85.000 TL miktarlı bonoya dayanılarak, senet lehdarı Talip Peker tarafından kambiyo senetlerine özgü yolla takip yapılmaktadır.

Borçlu 05/08/2008 tarihinde süresinde icra mahkemesi nezdinde, alacaklıyı tanımadığını, 90 yaşında yatalak hasta olduğunu belirterek borca ve imzaya itiraz etmiş, dilekçe ekinde de sağlık kurulundan alınan heyet raporu sunmuştur. Rapor içeriğinden borçlunun 1339 doğumlu ve beyin rahatsızlığı geçirdiği, buna bağlı olarak da ameliyat olduğu anlaşılmaktadır. Bono düzenleyen kişinin temyiz kudretini haiz bulunması ve reşit olması şarttır.

Ehliyetsizliğin yasa hükümlerine göre takibin/davanın her safhasında süreye bakılmaksızın ileri sürülmesi mümkün olup, anılan husus kamu düzeni ile de ilgili olduğundan re'sen değerlendirilmelidir. Zira ehliyetsizlik irade bildirimini geçersiz kılar ve bu durumdaki kişinin yapmış olduğu tasarruflar hukuki sonuç doğurmaz.

Diğer taraftan ehliyetsizliğin tespiti bir uzmanlık işi olup, bu hususta yasa ile görevlendirilmiş kişi veya kurul ya da kurumdan alınacak raporlarla belgelendirilmesi zorunludur.

Somut olayda, borçlunun dilekçesi ekindeki 09/02/2006 tarihli Aksaray Devlet Hastanesi'nden verilmiş heyet raporundan, yine 25/09/2008 tarihli Ankara Numune Eğitim ve Araştırma Hastanesi'nden verilen raporlar içeriğinden, borçlu H.Y.a Alzheimer hastalığı teşhisi konulduğu, bu halinin 3-4 yıldır süregeldiği, akli dengesinin akıllıca yaşam sürmek için yeterli olmadığı, iradesinin kararlar ve hareketleri üzerinde olumsuz etki yaptığı, sürekli yardıma muhtaç olduğu, kendisine vasi tayini gerektiği karar altına alınmıştır.

Bu rapor sonucuna göre de adı geçene Şereflikoçhisar Sulh Hukuk Mahkemesi'nin 14/01/2009 tarih ve 2008/439E, 2009/29 K. sayılı kararı ile kızı H.A.TMK'nun 405. maddesi uyarınca vasi tayin olunmuştur. Bu durumda borçlunun dayanak senedin tanzim tarihinde ehliyetsiz olduğu kanıtlanmıştır. Belirtildiği üzere ehliyetsizlik irade bildirimini geçersiz kıldığından ve bu durumda olan kişinin yapmış olduğu işlemler, tasarruflar da hukuki sonuç doğurmaz.

Açıklanan nedenlerle mahkemece öncelikle ehliyet hususunun değerlendirilerek anılan ilkeler doğrultusunda inceleme yapılarak bir karar verilmesi gerekirken yazılı gerekçe ile imzaya itirazın reddine dair hüküm tesisi isabetsizdir.