Yargıtay 12. Hukuk Dairesi E.2010/13226 K.2010/24990

Yukarıda tarih ve numarası yazılı mahkeme kararının müddeti içinde temyizen tetkiki alacaklı vekili tarafından istenmesi üzerine bu işle ilgili dosya mahallinden daireye gönderilmiş olmakla okundu ve gereği görüşülüp düşünüldü :

Konusu mal varlığı olan borçlar hukukuna ilişkin sözleşmelerden doğan davalarda yetki HUMK.nun 10.maddesinde belirtilen kurallara göre çözümlenir. Örneğin sözleşmedeki alacağın ödenmemesi, malın teslimi, cezai şartın ödenmesi gibi .....anılan madde sözleşmeden doğan davalar için iki özel yetki kuralı koymuştur.

A-Sözleşmenin yerine getireceği yer mahkemesinin yetkisi(Aktin icra, ifa edileceği yer)

B-Sözleşmenin yapıldığı yer mahkemesinin, yetkisi(Davanın açıldığı zaman davalı veya vekilinin orada bulunmak koşulu ile)

Sözleşmenin yerine getireleceği yer öncelikle tarafların açık veya zımni isteğine göre tespit edilir. Sözleşmede karşılıklı olarak değişik yerlerde yerine getirilecek borçlar varsa (Malın teslim edileceği yer-borcun ödeneceği yer) Mal teslimi için açılacak dava teslim yeri mahkemesinde-borcun ödenmesi için açılacak dava ise borcun ödeneceği yer mahkemesinde açılabilir.

Ancak sözleşmede açık ve zımni olarak sözleşmenin yerine getireleceği yerin anlaşılamadığı hallerde yetkili yer BK.nun 73.maddesine göre belirlenir. Yani davanın konusu sözleşmeden doğan bir para olup da sözleşmede aksi kararlaştırılmadı ise, borç alacaklının ödeme zamanındaki ikametgahında ödenir.

Ancak aranacak yada aldırılacak borçlarda BK.nun 73/1.maddesi uygulanmaz.Ne var ki HUMK.nun 10.maddesi hükmü yalnız hukuken geçerli olan sözleşmelerden doğan davalar hakkında uygulanacağından geçersiz olan sözleşmelerden doğan davalarda, sözleşmenin ifa yerinde dava açılamaz. (Sebepsiz iktisap gibi) Genel yetkili yer olan yani davalının ikametgahında dava açılır.

Sözleşmenin yapıldığı yer mahkemesinin yetkisi; sözleşmeden doğan bir dava, davalı veya vekilinin, davanın açıldığı zaman orada bulunmak koşulu ile sözleşmenin yapıldığı yer mahkemesinde de açılabilir. (İİK.nun 50.maddesinde bu koşul aranmaz.)

Nitekim HGK.nun 2001/12-1162-1191 sayılı kararında da yukarıda açıklanan kurallar benimsenerek "HUMK.nun 10.maddesine göre sözleşmeden doğan davalarda tarafların sözleşmenin yerine getiririleceği yer hakkında açık ve zımni isteklerinin anlaşılmadığı hallerde sözleşmenin yerine getirileceği yerin BK.nun 73.maddesine göre belirleneceği" açıklanmıştır. Ancak bu gibi hallerde BK.nun 73.maddesinin uygulanabilmesi için de akdi ilişkinin kabul edilmesi gerekmektedir.

Bu kurallar ışığında somut olayın incelenmesinde;

Takip alacaklısı faturalara dayanak genel haciz yolu ile kendi ikametgah icra dairesinde icra takip yapmış borçlu taraf yasal süresi içerisinde icra dairesine borçlu adresinin bulunduğu yer olan Isparta İcra Dairelerinin yetkili olduğunu ileri sürerek Küçükçekmece İcra Dairelerinin yetkisine karşı çıkmış ve aynı dilekçede de temel borç ilişkisini de karşı çıkmamıştır.

Taraflar arasındaki sözleşmede de yetkili icra dairesi belrilenmediğinden BK.nun 73.maddesi gözönüne alındığında alacaklının kendi ikametgahı icra dairesinde takip yapmasında yasaya uymayan bir yön yoktur. O halde mahkemece borçlunun yetikiye yönelik itirizanın kaldırılmasına karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde sonuca gidilmesi isabetsizdir.