Yargıtay 12. Hukuk Dairesi E.2010/32970 K.2011/7070

Yukarıda tarih ve numarası yazılı mahkeme kararının onanmasını mutazammın 21.09.2010 tarih, 7855/20401 sayılı daire ilamının müddeti içinde tashihen tetkiki alacaklı tarafından istenmesi üzerine bu işle ilgili dosya mahallinden daireye gönderilmiş olmakla okundu ve gereği görüşülüp düşünüldü :

Ciranta alacaklının kambiyo senetlerine mahsus haciz yolu ile başlattığı takipte keşideci borçlu olarak gösterilen Menderes Altuner, icra mahkemesine müracaatla, çek arkasında bulunan imzasına açıkça itiraz etmeksizin ..... Ltd. Şti.nce çekin bankaya ibrazından sonra ..... İnşaat Malzemeleri Pazarlama ..... k San. ve Tic. Ltd. Şti.’ne ait kaşenin araya sıkıştırmak suretiyle ciro edildiğini, ciro silsilesinin kopuk olduğundan çekin kambiyo vasfı özelliğini yitirdiğinden bahisle takibin iptali isteminde bulunmuştur.

Kambiyo senetleri ile ilgili hak sahipliğini ispat külfeti hakkındaki TTK.'nun 598 ve 702 maddelerinde “senedi elinde bulunduranın kendi hakkı müteselsil ve birbirine bağlı cirolardan anlaşıldığı takdirde yetkili hamil sayılacağı” öngörülmüştür. TTK.'nun 721. maddesinde de belirtildiği üzere çekin cirosunun ibraz müddetinin geçmesinden önce yapılması zorunludur.

Çeklerde ciroyu düzenleyen TTK'nun 702. maddesi gereğince, cirosu kabil bir çeki elinde bulunduran bir kimse, son ciro beyaz ciro olsa bile kendi hakkı müteselsil ve birbirine bağlı cirolardan anlaşıldığı takdirde yetkili hamil sayılacağından, bir beyaz ciroyu diğer bir ciro takip ederse bu son ciroyu imzalayan kimse, çeki beyaz ciro ile iktisap etmiş sayılır. Çizilmiş ciroların ise, yazılmamış hükmünde olacağı aynı madde hükmünde belirtilmiştir.

Yukarıda açıklanan koşullar doğrultusunda somut olayın incelenmesinde; TTK.'nun 730. maddesi göndermesiyle çeklerde de uygulanması gereken aynı kanunun 595/2. maddesine göre, lehine ciro yapılan kimsenin ciroda gösterilmesine lüzum olmadığı gibi ciro, sadece cirantanın imzasından ibaret de olabilir. Bu tür cirolara beyaz ciro denilir. İncelenen çekin, arkasındaki beyaz ciro ile hamile geçtiği görülmektedir. Alacaklı TTK.’nun 702. maddesine göre yetkili hamil konumundadır.

Çekin arkasındaki cirolardan ciro silsilesinin açıkça anlaşıldığı hallerde ibraza ilişkin hususların bankadan sorulmasının çekteki cironun sıhhatine bir etkisi yoktur.