Yargıtay 12. Hukuk Dairesi E.2011/17918 K.2012/3343

Yukarıda tarih ve numarası yazılı mahkeme kararının müddeti içinde temyizen tetkiki alacaklı tarafından istenmesi üzerine bu işle ilgili dosya mahallinden daireye gönderilmiş olmakla okundu ve gereği görüşülüp düşünüldü :

İcra müdürlüğünce haczedilip seferden men edilen geminin, seferden men kararının kaldırılması için borçlu tarafından icra mahkemesine başvurulduğu görülmüştür. Haciz, belirli bir para alacağının tahsilini sağlamak için borçluya ait mal ve haklara icra memurunun beyanı ile hukuken el konulmasıdır. Haczin uygulanmasından sonra icra dairesinin istediği zaman bu mallara el koyabilmek imkanına sahip olması gerekli olup, alacaklının onayı bulunmaksızın paraya çevirme imkanını zorlaştıracak nitelikte bir işlem yapılması mümkün değildir. Bu nedenle mahcuz gemi hakkında kıymet takdir işleminin başlatılmadığı, satış talebinde bulunulmadığı ve alacaklının alacağına kavuşması için gerekli haczi gerçekleştirdiği gerekçe gösterilerek seferden men kararının kaldırılması yasaya uygun değildir.

Öte yandan, TTK.nun 892.maddesine göre, yola çıkmaya hazır bir gemi haczedilemez. Aynı kanunun 817.maddesinde ise; "Tekne, umumi donatım, makine, kazan gibi esas kısımları bakımından yapacağı yolculuğun (Tamamıyla anormal tehlikeler hariç) deniz tehlikelerine karşı koyabilecek durumda olan bir gemi "denize elverişli"sayılır.

Denize elverişli olan gemi, teşkilatı, yükleme durumu, yakıtı, kumanyası, gemi adamlarının yeterliği ve sayısı bakımlarından yapacağı yolculuğun (tamamıyla anormal tehlikeler hariç) tehlikelerine karşı koyabilmek için gerekli vasıfları haiz bulunduğu takdirde "yola elverişli" sayılır" hükmü yer almaktadır.

Açıklanan yasal düzenlemeler karşısında, mahcuz geminin seferden menine dair icra müdürlüğünce verilen kararın kaldırılabilmesi geminin yola hazır olduğunun tespitine bağlıdır. Yasalarımızda "yola hazır gemi" yi açıklayan bir hüküm yoktur. Yola hazır gemi, Bu gemiyi kiralayan, kaptanı ve gemi adamları tarafından bir deniz yolculuğuna çıkmaya fiilen ve hukuken hazırlanmış olan gemidir. Yükün tamamen yüklenmesinden sonra gümrük ve limana ilişkin işlemlerin yapılması ve belgelerinin kaptan tarafından alınması gereklidir. Bunun sonucunda gemi, denize ve yola elverişli olmalı, ayrıca liman ve gümrüklerle ilgili belgeler tamamlanmış bulunmalıdır.

Somut olayda borçlu vekilince ibraz edilen denize elverişlilik belgesi, tek başına geminin yola hazır gemi olduğunu göstermez. Kaldı ki ibraz edilen belgenin geçerlilik süresi 21.04.2011 tarihinde sona ermiş olup, icra müdürlüğünce seferden men kararı ise 22.04.2011 tarihinde verilmiştir. Şikayet eden borçlunun mahcuzun yola hazır gemi olduğunun tespiti yönünde bir talebi de yoktur. O halde mahkemece şikayetin reddine karar verilmesi gerekirken şikayetin kabulü ile mahcuz gemiye ilişkin seferden men kararının kaldırılması isabetsizdir.