Yargıtay 12. Hukuk Dairesi E.2011/26908 K.2012/11538

Yukarıda tarih ve numarası yazılı mahkeme kararının müddeti içinde temyizen tetkiki alacaklı tarafından istenmesi üzerine bu işle ilgili dosya mahallinden daireye gönderilmiş olup, dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve dosya içerisindeki tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp düşünüldü :

Alacaklı vekili tarafından nakdi kredilerin ve çek garanti bedellerinin tahsili için taşınır rehninin paraya çevrilmesi yoluyla icra takibine başlandığı taşınırların satışının yapılmasından sonra icra müdürlüğünce 03.06.2011 tarihinde ; satış parasından nakdi kredi alacağının ödenmesine gayri nakdi kredi alacağı öncelikli olmadığından artan paranın ilk haciz konulan dosyaya sıra cetveli yapılmak üzere yollanmasına karar verildiği, alacaklı vekilinin icra müdürlüğünün 03.06.2011 tarihli kararının kaldırılarak gayri nakdi kredi olan çek yaprağı garanti bedellerinin depo edilmesine karar verilmesi talebi ile icra mahkemesine başvurduğu anlaşılmıştır.

3167 Sayılı Yasa'nın 4814 Sayılı Yasa ile değişik 10. maddesi gereğince; muhatap banka, süresinde ibraz edilen çekin karşılığının bulunmaması halinde, her çek yaprağı için yasa ile belirlenen meblağı, kısmen karşılığının bulunması halinde ise hesapta bulunan miktarı yasa ile belirlenen meblağa tamamlayacak tutarı ödemekle yükümlüdür. Ödeme yapma yükümlülüğü altına giren banka, keşideciye bir kontrgaranti imzalatmaktadır.

Uygulamadaki adı kontrgaranti olan bu belge bankanın açtığı gayri-nakdi kredi nedeniyle müşterisinden aldığı bir taahhütnamedir. Banka ödeyeceği meblağı rücu etmesinin güvencesi olarak bu işlemi yaptırdığı gibi,çek yaprakları iade edilmedikçe dilediği zaman kontrgarandan (keşideci) her türlü kabul edebileceği nakit, menkul rehni, gayri menkul ipoteği, teminat mektubu vermesini de isteyebilir.

Banka kontrgarantinin kendilerine verdiği hakka dayanarak, kontrgaran’dan veya kontrgarantiyi imzalayan müteselsil borçlu ve kefillerden henüz nakde çevrilmeyen çek yaprağı garanti bedelinin depo edilmesini isteyebilir. Bu istek riskin doğması veya çekin ibrazı ile ilgili olmayıp, kontrgarantilerin kendilerine (bankaya) verdiği hakla ilgilidir. Ayrıca, belirtelim ki paranın “davacı banka nezdindeki faizsiz bir hesaba” depo edileceği hususu da Yargıtay içtihatlarıyla açıklığa kavuşmuştur.

Kullandırılan nakdi krediler nedeniyle bankanın yapacağı taşınır rehninin paraya çevrilmesi yolu ile takipte banka çek garanti bedellerinin de depo edilmesini isteyebilir. Böylece taşınır satışı ile rehin ortadan kalkacağından, limit dahilindeki artan bedel davacı bankanın hesabına depo edilebilecektir. Bir başka anlatımla bankanın taşınır rehni satış sonucu para üzerinde rehin hakkına dönüşecektir. Aksinin düşünülmesi, çek garanti bedellerinin taşınır rehni kapsamına alınmasını sonuçsuz bırakır.

O halde mahkemece açıklanan nedenlerle şikayetin kabulüne karar verilmesi gerekirken yazılı gerekçe ile istemin reddi yönünde hüküm tesisi isabetsizdir.