Yargıtay 12. Hukuk Dairesi E.2011/28172 K.2012/13207

Yukarıda tarih ve numarası yazılı mahkeme kararının müddeti içinde temyizen tetkiki alacaklı tarafından istenmesi üzerine bu işle ilgili dosya mahallinden daireye gönderilmiş olup, dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve dosya içerisindeki tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp düşünüldü :

Borçlunun traktörünün 11.02.2009 tarihinde kayden haczedildiği, bilahare fiili haciz uygulanarak O. D. isimli şahsa yediemin sıfatıyla teslimi üzerine borçlunun, 14.07.2009 tarihinde icra dosyasına verdiği dilekçe ile traktörün yediemin olarak kendisine teslimini talep ettiği, 16.11.2009 tarihinde yediemin olarak şikayetçi borçluya hacizli traktörün teslim edildiği anlaşılmıştır.

Yani 14.07.2009 tarihinde borçlu haczedilmezlik şikayetinde bulunduğu traktörün haczinden haberdardır. Dayanağını İİK'nun 16. maddesinden alan çiftçinin geçimi için gerekli alet edavatın haczedilmezliğine ilişkin şikayet 7 günlük süreye tabidir.

Somut olayda haczin öğrenilme tarihine göre anılan süre geçirilerek 21.06.2011'de yapılan şikayetin süre aşımından reddine karar verilmesi gerekirken, işin esasının incelenip yazılı şekilde şikayetin kabulüne karar verilmesi isabetsiz olduğu gibi, kabule göre de;

İİK.nun 82/4. maddesinde borçlu çiftçi ise kendisinin ve ailesinin geçimi için zaruri olan arazi ve çift hayvanları ve nakil vasıtaları ve diğer teferruatı ve ziraat aletlerinin haczedilemeyeceği açıklanmıştır.

Haczi mümkün olmayan ziraat aletlerini tespit ederken bunların böyle bir ailenin geçimi için zaruri olup olmadığı hususunun göz önünde bulundurulması gerekir. Zira arazi ve bu araziyi işletme için çalıştırılmasında zorunluluk bulunan çift hayvanları ve bu hayvanlar aracılığı ile kullanılabilecek ziraat aletleri sıralanmış ve bunlar birbirlerine sıkı surette bağlı tutulmuştur (HGK. 02.12.1972 tarih 1972 572-974 sayılı kararı).

Dairemizin genel itibariyle bugüne kadarki uygulamalarında, yukarıda belirtilen Hukuk Genel Kurulu kararı ilgi tutularak ve de sermaye unsurunun üstün tutulduğu alet ve edevatın maddenin öngördüğü haczedilmezlik kapsamı dışında kaldığı belirtilerek traktörle ilgili olarak şikayetçilerin haczedilemezlik şikayetleri reddedilmiştir.

Traktör hernekadar günümüz koşullarında çiftçi için vazgeçilmez bir öneme sahip ise de, sadece "vazgeçilmezlik" esas alınarak haczedilmezlik keyfiyeti saptanamaz. Aksi halde, her meslek grubunun, her kişinin vazgeçemiyeceği bir kısım makina ve araçlar için de (örneğin kamyoncunun kamyonu, sanatkarların torna tezgahları, makineleri, diş hekiminin dişçi koltuğu vs. ) haczedilmezlik kuralının işletilmesi gerekecektir.

İcra hukukunda aslolan alacağın cebri icra yoluyla tahsili ile alacaklının tatminidir. Borçlu, vadesinde borcunu ödemediğinden sonuçlarına katlanmak durumundadır. İcra

işlemiyle maddi değer ifade eden ve kanun koyucu tarafından haczi yasaklanmamış her türlü eşya haczedilebilir. Asıl olan mağdur alacaklının tatmini olduğundan İ.İ.K md. 82 vd. da sayılan haciz yasakları, alacaklı aleyhine yorumla genişletilemez. Haciz işlemi sonucunda borçlunun bir kısım mahrumiyetler yaşaması icra hukukunun doğasında bulunmaktadır.

Dolayısıyla somut olayda haczolunan traktör borçlu için önemli ise de sermaye ağırlıklı olup gerek maddede öngörülen ve gerekse HGK. kararında vurgulanan geçim için zorunlu eşyalardan olmadığından mahkemece şikayetin reddi yerine kabulüne karar verilmesi de doğru değildir.