Yargıtay 12. Hukuk Dairesi E.2011/30725 K.2012/15679

Yukarıda tarih ve numarası yazılı mahkeme kararının müddeti içinde temyizen tetkiki alacaklı tarafından istenmesi üzerine bu işle ilgili dosya mahallinden daireye gönderilmiş olup, dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve dosya içerisindeki tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp düşünüldü :

Borçlular hakkında 4 adet bonoya dayalı olarak kambiyo senetlerine mahsus haciz yolu ile başlatılan takipte, örnek 10 nolu ödeme emri tebliğinden sonra borçlular vekili yasal süresinde icra mahkemesine başvurusunda, öncelikle herhangi bir borçları olmadığından borca itiraz ettiklerini, diğer yandan takip dayanağı senetler için vade tarihlerinde ödememe protestosu düzenlenmediğini, protesto olmadığından senet arkasındaki beyaz cironun vadeden sonra yapılmış ciro olarak kabul edilmesi gerektiğini, bu durumda vadeden sonraki cironun alacağın temliki hükmünde olduğunu,

oysaki takip alacaklısı adına alacağın temlik edildiğinin senet metninden anlaşılamadığını, takip alacaklısının senet arkasındaki ciro silsilesinde yer almadığını, bu nedenlerle alacaklının yetkili hamil olmadığından İİK.nun 170/a-2. Maddesi gereğince takibin iptaline karar verilmesini talep etmiştir.

Somut olayda, alacaklı A. İ. A.'nun borçlular M. Ç. ve İ. E.Ç. aleyhinde kambiyo senetlerine mahsus icra takibi başlattığı, takibe dayanak 4 adet bonoda keşidecinin M. Ç, aval verenin İ. E. Ç, lehtarın ise K. E. olup, lehtarın beyaz cirosu ile son cirantanın A.İ.A. olduğu anlaşılmıştır.

TTK.nun 690.maddesinin göndermesiyle bonolar hakkında da uygulanması gereken aynı kanunun 598.maddesi hükmüne göre "bir poliçeyi elinde bulunduran kimse, son ciro beyaz ciro olsa dahi kendi hakkı müteselsil ve birbirine bağlı cirolardan anlaşıldığı takdirde, selahiyetli hamil sayılır. Bir beyaz ciroyu diğer bir ciro takip ederse, son ciroyu imzalayan kimse poliçeyi beyaz ciro ile iktisap etmiş sayılır." Bu durumda takip alacaklısı yetkili hamil durumundadır.

İcra mahkemesince “TTK.nun 690. maddesi yollamasıyla bonolarda da uygulanan TTK’nın 602.Maddesine göre ödememe protestosundan yahut bu protestonun tanzimi için belli olan müddetin geçmesinden sonra yapılan cironun, alacağın temliki hükümlerini doğurması söz konusu olmakla, bu hususun da yazılı biçimde kanıtlanmasını gerektirmesi karşısında yetkili alacaklının hamil konumunda bulunmadığından bahisle takibin iptaline karar verildiği görülmektedir.

TTK.nun 602. maddesinde ".. ödenmeme protestosundan yahut bu protestonun tanzimi için muayyen olan müddetin geçmesinden sonra yapılan ciro ancak alacağın temliki hükümlerini meydana getirir" hükmü öngörülmüştür. Senetlerin bu tarihten sonra ciroedilmeleri kıymetli evrak niteliklerini kaybetmesine neden olmaz. Sadece defiler yönünden alacağın temliki hükümlerinin uygulanmasını gerektirir (HGK.nun 13.3.1970 gün E. 69 İcra İflas 898 K. da bu doğrultudadır).

TTK.nun 690. maddesi göndermesi ile bonolarda da uygulanması gereken aynı kanunun 602/1. maddesi gereğince cironun geçerli olduğunun ancak Borçlar Kanunu hükümlerine göre alacağın temlikine ilişkin herhangi bir temliknameye ihtiyaç duyulmaksızın alacaklının yetkili hamil olduğunun kabulü gerekir. O halde mahkemece borçluların borca itirazlarının incelenerek oluşacak sonuca göre bir karar verilmesi gerekirken eksik inceleme ile yazılı şekilde takibin iptaline hükmedilmesi isabetsizdir.