Yargıtay 12. Hukuk Dairesi E.2012/13743 K.2012/29775

Yukarıda tarih ve numarası yazılı mahkeme kararının onanmasını mutazammın 12.07.2011 tarih, 2010/34020E.-2011/15727K. Sayılı daire ilamının müddeti içinde tashihen tetkiki alacaklı tarafından istenmesi üzerine bu işle ilgili dosya mahallinden daireye gönderilmiş olup, dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve dosya içerisindeki tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp düşünüldü :

Alacaklı tarafından bonoya dayalı olarak kambiyo senetlerine özgü yolla icra takibine başlandığı örnek 10 numaralı ödeme emri tebliği üzerine borçlu vekilinin yasal sürede icra mahkemesine yaptığı başvuruda takip dayanağı senede göre alacaklının D San. A.R.

U. olduğunu, senet arkasında ilk cirantanın ise Ş.E. olarak yazıldığını, senet alacaklısının senedi ciro etmeden 3. şahsın cirosunun mevcut olduğunu, takip yapan alacaklı Ş.E.'nin yetkili hamil olmadığını, takip yapmasının usul ve yasaya uygun olmadığını belirterek takibin iptaline karar verilmesini istediği mahkemece de, senet alacaklısının cirosu olmadan 3.şahsın senedi ciro ederek hamil olması ve icraya koymasının usul ve yasaya aykırı olduğu, ciro silsilesinde kopukluk bulunduğundan bahisle şikayetin kabulü ile takibin iptaline karar verildiği anlaşılmıştır.

Hükmün alacaklı tarafından temyizi üzerine Dairemizin 12.07.2011 tarih ve 2010/34020E.-2011/15727K. sayılı ilamı ile özetle, takip yapan alacaklının yetkili hamil olduğu ancak senet arkasında yer alan "'ödenmeyen çeklere istinaden teminat olarak alınmıştır" ibaresinin TTK.nun 688/2. madde hükmüne göre senedin kayıtsız şartsız muayyen bir bedeli ödeme vaadi ve bono niteliğini ortadan kaldırdığı takibin iptali kararının sonucu itibariyle doğru olduğu gerekçesiyle mahkeme kararının onandığı görülmüştür.

Takip dayanağı senedin teminat senedi olduğuna dair iddia, İİK.nun 169/a maddesi kapsamında borca itiraz niteliğinde olup, borçlu tarafından ileri sürülmesi gerekir. Diğer bir ifadeyle senedin teminat senedi olduğu mahkemece resen nazara alınamaz. Şikayetçinin 20.07.2009 hakim havale tarihli şikayet dilekçesinin incelenmesinde de bu hususta herhangi bir iddiasının bulunmadığı görülmektedir.

Kaldı ki, senet arkasındaki "ödenmeyen çeklere istinaden teminat olarak alınmıştır" ibaresi söz konusu senedin ödeme aracı olarak verildiğini göstermiş olmakla, Dairemizin TTK.nun 688/2. madde hükmüne göre senedin kayıtsız şartsız muayyen bir bedeli ödeme vaadi ve bono niteliği taşımadığına yönelik değerlendirmesi maddi hayata müstenittir.Dairemiz onama ilamında da belirtildiği üzere, kambiyo senetleri ile ilgili hak sahipliğini ispat külfeti hakkındaki TTK.nun 598 ve 702. maddelerinde; "... senedi elinde bulunduranın kendi hakkı müteselsil ve birbirine bağlı cirolardan anlaşıldığı takdirde yetkili hamil sayılacağı.. " öngörülmüştür.

Takip dayanağı 25.03.2009 keşide tarihli bononun arka yüzündeki cirolar incelendiğinde, ilk cironun lehtara ait olmadığı ve ciro zincirinde kopukluk bulunduğu tespit edilmiştir. Ancak, çekin ikinci cirantası lehtar D. Ç.. San.A.R.U.'dır. Adı geçenin ciro zinciri içinde yer alması nedeniyle anılan bozukluk lehtar ile keşideci arasındaki ilişkiyi etkilemeyeceği, gibi somut olayda lehdarın cirosu ile yetkili hamil olan takip alacaklısı Ş. E.'nin keşideci A.Y.ı takip etmesine engel bir durum da bulunmamaktadır.

O halde mahkemece alacaklının yetkili hamil olmadığına yönelik şikayetin reddi gerekirken takibin iptaline karar verilmesi isabetsiz olup, kararın bu nedenle bozulması gerekirken senet arkasındaki "ödenmeyen çeklere istinaden teminat olarak alınmıştır" ibaresi nazara alınarak TTK.nun 688/2. madde hükmüne göre senedin kayıtsız şartsız muayyen bir bedeli ödeme vaadi ve bono niteliği taşımadığı kabul edilmek suretiyle hükmün sonucunun doğru olduğundan bahisle onandığı anlaşılmakla alacaklının karar düzeltme isteminin kabulü gerekmiştir.