Yargıtay 12. Hukuk Dairesi E.2012/2355 K.2012/5544

Yukarıda tarih ve numarası yazılı mahkeme kararının müddeti içinde temyizen tetkiki borçlu tarafından istenmesi üzerine bu işle ilgili dosya mahallinden daireye gönderilmiş olmakla okundu ve gereği görüşülüp düşünüldü :

HUMK.nun 163 ve 159. maddeleri mahkemeye ve taraflara belli işlemleri belli edilen sürelerde yapması için sınırlamalar getirmiştir. Bu sürelerin bir kısmı yasa metninde yer almış bir kısmı ise hakimin takdirine bırakılmıştır. Süre tayini hakimin takdirine bırakılan hallerde, yapılacak işlemin niteliğine göre makul bir süre belirlenmelidir. Hakimin verdiği ve kesin olduğunu belirttiği sürede taraf belirtilen işlemi mutlaka yapmalıdır.

Sürenin bitiminden sonra belirtilen işlemin yapılması mümkün değildir. Şayet yapılmamış ise taraf bu konudaki hakkını kaybeder. Hakkın zayi olması gibi ağır bir müeyyideye bağlanan verilen sürenin hukuki sonuç doğurabilmesi için yapılması gereken işlemler ve ne kadarlık sürede yapılacağı açık ve tam olarak belirtilmesi gerektiği gibi, bunların yapılmamasının doğuracağı sonuçların açıklanması ve tarafların uyarılması gerekir (HGK.nun 21.9.1983 tarih 14/3447-825 sayılı kararı).

Somut olayda keşideci borçlu vekili, takip konusu çeklerdeki keşideci imzasının müvekkiline ait olmadığını ileri sürmüştür.

Mahkemece, 09.12.2010 tarihli celsede.

"Taraflar bilirkişi seçimini mahkememize bırakmakla HUMK'nun 275.maddesi referans alınarak bilirkişi olarak Hüseyin Şahin'in yetki ve görevlendirilerek dosya içerisinde bulunan istiktap evrakı medarı tatbik imzalar ve inceleme konusu kambiyo senedindeki imzaları gerek çıplak göz gerekse yardımcı araçlarla ve laboratuvar ortamında karşılaştırılarak inceleme konusu evraktaki imzanın davacıya ait olup olmadığının gerekçeli ve olgusalolarak belirlenmesine, bu belirleme yapılırken kesinlikle davanın reddi ya da kabulü anlamına gelecek bir görüş belirtilmemesi ya da hukuki mütalaada bulunmamasına, kendisine ihtar olunmasına,

bilirkişi ücreti 125.00 TL'nin ve rapor tebliğ giderlerinin davacı tarafça 10 günlük kesin süre içerisinde HUMK nun 414,163 ve AİHS'nin 6/1 maddeleri gereğince mahkeme veznesine yatırılmasına, davacı tarafça belirtilen kesin süre içerisinde yukarıda miktarı ve ödevleri belirtilen yükümün yerine getirilmemesi halinde bu olgunun ayrıca değerlendirilerek sonucuna göre karar verileceğine" şeklinde ara kararı oluşturulmuş ve bu kesin mehle uyulmaması gerekçe yapılarak itirazın reddi yoluna gidilmiştir.

İİK.nun 170/3.maddesi uyarınca, icra mahkemesi, 68/a-4. fıkrasına göre yapacağı inceleme sonunda inkar edilen imzanın borçluya ait olmadığına kanaat getirirse itirazın kabulüne karar verir. TMK.nun 6. maddesine göre taraflardan her biri iddiasını ispata mecburdur.

İmzaya itirazda ispat külfeti alacaklıya aittir (HGK.nun 20.4.2006 tarih ve 2006/12-223 E.¬2006/235 K.sayılı kararı). Diğer bir deyişle alacaklı, takip dayanağı bonoda keşideciye atfen atılan imzanın onun eli ürünü olduğunu, itiraz halinde ispat etmek zorundadır. İspat yükünü ters çevirecek bir uygulamaya gidilemeyeceğinden, alacaklı yerine borçlu tarafa kesin süre vermek suretiyle yazılı şekilde sonuca gidilmesi doğru değildir. Bu durumda mahkemece, yukarıda belirtilen Hukuk Genel Kurulu kararı da dikkate alınarak, alacaklıya söz konusu bilirkişi ücretinin yatırması için kesin süre tanınmalı, ondan sonra oluşacak sonuca göre bir karar verilmelidir. Eksik inceleme ile yazılı şekilde hüküm tesisi isabetsizdir.