Yargıtay 12. Hukuk Dairesi E.2012/24337 K.2013/593

Yukarıda tarih ve numarası yazılı mahkeme kararının müddeti içinde temyizen tetkiki alacaklı tarafından istenmesi üzerine bu işle ilgili dosya mahallinden daireye gönderilmiş olup, dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve dosya içerisindeki tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp düşünüldü :

Alacaklı tarafından borçlu hakkında çeke dayalı olarak kambiyo senetlerine mahsus haciz yolu ile icra takibinde, borçlu, imzaya ve yetkiye itirazları ile birlikte, alacaklı şirketin çift imza ile sorumlu olduğunu ileri sürerek takibin durdurulması istemiyle süresi içinde icra mahkemesine başvurmuş, mahkemece takibin durdurulmasına ve alacaklı aleyhine tazminata hükmedilmiştir.

İİK.nun 170/a-2.maddesi gereğince icra mahkemesi, kendisine intikal eden işlerde, öncelikle, takip dayanağı senedin kambiyo vasfında olup olmadığını ve alacaklının kambiyo senetlerine özgü yol ile takip hakkının bulunup bulunmadığını re'sen inceleyerek, senedin kambiyo vasfında olmadığını tesbit ederse, diğer itiraz nedenlerini incelemeksizin takibin iptaline karar verir.

6102 Sayılı TTK.nun 788. maddesi uyarınca (6762 Sayılı TTK 700/1), emre yazılı veya belirli bir kimse lehine düzenlenen çek, ciro ve teslim yolu ile devredilebilir. Çekin emre yazılı veya belirli bir kişi lehine düzenlenmesi halinde ilk cironun lehdara ait olması gerekir. Lehdarın cirosundan sonra senedi devralan hamiller yetkili hamil olurlar.

Kambiyo senetleri ile ilgili hak sahipliğini ispat külfeti hakkındaki TTK'nun 686 ve 790. ( 6762 Sayılı 598 ve 702.) maddelerinde; “... senedi elinde bulunduranın kendi hakkı müteselsil ve birbirine bağlı cirolardan anlaşıldığı takdirde yetkili hamil sayılacağı.. “ öngörülmüştür.

Somut olayda takibe konu 11.08.2010 keşide tarihli 28.000,00 TL bedelli çekte borçlu lehtar-ciranta olup, alacaklının ise son hamil olduğu görülmüştür. Ticaret sicili kayıtlarına ve mahkemenin de kabulünde olduğu üzere muteriz borçlu şirketin temsili çift imza ile olup çekte ciro tek imza ile yapıldığından geçersizdir. O halde çekte lehtarın geçerli bir cirosu olmadığından alacaklının muteriz borçlu yönünden yetkili hamil olarak kabulü mümkün değildir. Bu durumda icra takibinin İİK.nun 170/a maddesi uyarınca iptali gerekirken, İİK. 169/a maddesine dayalı olarak takibin durudurulması yönünde hüküm tesisi isabetsiz ise de aleyhe bozma yasağı nedeniyle bu husus bozma nedeni yapılmamıştır.

Ancak borçlunun bu istemi İİK'nun 170/a maddesi kapsamında şikayet olup, anılan maddede tazminat öngörülmediğinden borçlu aleyhine tazminata hükmedilmesi isabetsiz olduğundan, kararın bu nedenle bozulması gerekir ise de anılan yanlışlığın giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını zorunlu kılmadığından hükmün düzeltilerek onanması gerekmiştir.