Yargıtay 12. Hukuk Dairesi E.2012/27662 K.2013/5504

Yukarıda tarih ve numarası yazılı mahkeme kararının müddeti içinde temyizen tetkiki borçlu tarafından istenmesi üzerine bu işle ilgili dosya mahallinden daireye gönderilmiş olup, dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve dosya içerisindeki tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp düşünüldü :

BK.nun 133. maddesinde aynen. "Aşağıdaki hallerde müruruzaman kat'edilmiş olur:1-) Borçlu borcu ikrar ettiği, hususiyle faiz veya mahsuben bir miktar para veya rehin yahut kefil verdiğ takdirde, 2-) Alacaklı dava veya defi zımnında mahkemeye veya hakeme müracaatla veya icrai takibat yahut iflas masasına müdahale ile hakkını talep eylediği halde" hükmüne yer verilmiştir. Anılan Kanun'un müruruzamandan feragat başlıklı 139. maddesinde ise.

"İptidaen müruruzamandan feragat batıldır. Müteselsil borçlulardan biri tarafından vukubulan feragat, diğerlerine karşı dermayan olunamaz. Feragat, taksimi kabil olmayan bir borcun müşterek borçlularından biri tarafından sadır olduğu takdirde de hüküm böyledir. Asıl borçlu tarafında vukubulan feragat, kezalik kefile karşı dermayan olunamaz" düzenlemesi yer almıştır.

Yukarıda açıkça yer verilen kanun maddeleri uyarınca, borçlunun borcunu ikrar etmesi zamanaşımını kesen nedenlerden birisidir. Borcun ikrar edilmesi, tek yanlı bir irade açıklaması olup; borçlunun kendi borcunun devam etmekte olduğunu kabul anlamındadır. Borç ikrarının sonuç doğurabilmesi için, fiil ehliyetine ve malları üzerinde tasarruf yetkisine, sahip olan borçlunun veya yetkili vekilinin, bu iradeyi alacaklıya yöneltmiş bulunması ve ayrıca zamanaşımı süresinin dolmamış olması gerekir.

Diğer taraftan borçlunun zamanaşımı def'ini ileri sürme hakkından önceden feragat etmesi geçersizdir. Önceden feragattan amaç, sözleşme yapılmadan önce veya yapılırken vaki feragattir. Oysa daha sonra vazgeçmenin geçersiz sayılacağına ilişkin yasada herhangi bir hüküm bulunmamaktadır. O nedenle borç zamanaşımına uğradıktan sonra borçlu zamanaşımı defini ileri sürmekten feragat edebilir. Zira, burada doğmuş bir def'i hakkından feragat söz konusudur ve hukuken geçerlidir (Prof. Dr. F.E.B. Hukuku, Genel Hükümler, (İstanbul:Beta yayını, 2003), s.1245).

Zamanaşımı süresinin sona ermesinden sonraki borç ikrarının, zamanaşımı def'inden zımni (örtülü) feragat anlamına geldiği, öğretideki baskın görüşlerle ve yargıtay içtihatları ile kabulu edilmektedir (A.V. T., Borçlar Hukukunun Umumi Kısmı, II. Cild, (Çeviren Av.Cevad Edege), (İstanbul: Yeni Matbaba,1953 Sh. 762; Hukuk Genel Kurulu'nun 33.02.2000 T. 2000/15-17 Esas 2000/116 Karar sayılı kararı). Zamanaşımı süresinin dolmasından sonra alacaklıya karşı bir borç ikrarında bulunan borçlunun da bu borç ikrarına

dayanılarak açılan davada zamanaşımı def'ini ileri sürmesi çelişkili davranış yasağını oluşturur.

Somut olayda, şikayetçi borçluya çıkartılan ödeme emrinin 08.04.2004 tarihinde tebliğ edildiği, alacaklı vekili tarafından 06.12.2005 tarihli haciz talebinden sonra takibin 19.04.2012 tarihli yenileme talebine kadar zamanaşımına uğradığı mahkemenin kabulünde olup tartışmasızdır. Ne var ki, şikayetçi borçlu 06.06.2012 tarihli haciz tutanağında borcu ikrar ettiğinden zamanaşımı def'inden zımnen feragat etmiştir.

Mahkemece açıklanan bu gerekçeyle şikayetin reddi yerine yazılı gerekçe ile reddine karar verilmesi isabetsiz ise de; sonuçta istemin reddine karar verildiğinden sonucu doğru mahkeme kararı onanmalıdır.

SONUÇ

Borçlunun temyiz itirazlarının reddi ile sonucu doğru mahkeme kararının yukarıda yazılı nedenlerle İİK.'nun 366. ve HUMK.'nun 438. maddeleri uyarınca (ONANMASINA), 21,15 TL onama harcı alındığından mahsubuna bakiye, 3,15 TL harcın temyiz edenden alınmasına, ilamın tebliğinden itibaren 10 gün içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 21/02/2013 gününde oybirliğiyle karar verildi.

MAHKEMESİ

Bursa 6. İcra Hukuk Mahkemesi

TARİHİ : 31/07/2012

NUMARASI : 2012/786-2012/715

Yukarıda tarih ve numarası yazılı mahkeme kararının müddeti içinde temyizen tetkiki borçlu tarafından istenmesi üzerine bu işle ilgili dosya mahallinden daireye gönderilmiş olup, dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve dosya içerisindeki tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp düşünüldü :

BK.nun 133. maddesinde aynen. "Aşağıdaki hallerde müruruzaman kat'edilmiş olur:1-) Borçlu borcu ikrar ettiği, hususiyle faiz veya mahsuben bir miktar para veya rehin yahut kefil verdiğ takdirde, 2-) Alacaklı dava veya defi zımnında mahkemeye veya hakeme müracaatla veya icrai takibat yahut iflas masasına müdahale ile hakkını talep eylediği halde" hükmüne yer verilmiştir. Anılan Kanun'un müruruzamandan feragat başlıklı 139. maddesinde ise.

"İptidaen müruruzamandan feragat batıldır. Müteselsil borçlulardan biri tarafından vukubulan feragat, diğerlerine karşı dermayan olunamaz. Feragat, taksimi kabil olmayan bir borcun müşterek borçlularından biri tarafından sadır olduğu takdirde de hüküm böyledir. Asıl borçlu tarafında vukubulan feragat, kezalik kefile karşı dermayan olunamaz" düzenlemesi yer almıştır.

Yukarıda açıkça yer verilen kanun maddeleri uyarınca, borçlunun borcunu ikrar etmesi zamanaşımını kesen nedenlerden birisidir. Borcun ikrar edilmesi, tek yanlı bir irade açıklaması olup; borçlunun kendi borcunun devam etmekte olduğunu kabul anlamındadır. Borç ikrarının sonuç doğurabilmesi için, fiil ehliyetine ve malları üzerinde tasarruf yetkisine, sahip olan borçlunun veya yetkili vekilinin, bu iradeyi alacaklıya yöneltmiş bulunması ve ayrıca zamanaşımı süresinin dolmamış olması gerekir.

Diğer taraftan borçlunun zamanaşımı def'ini ileri sürme hakkından önceden feragat etmesi geçersizdir. Önceden feragattan amaç, sözleşme yapılmadan önce veya yapılırken vaki feragattir. Oysa daha sonra vazgeçmenin geçersiz sayılacağına ilişkin yasada herhangi bir hüküm bulunmamaktadır. O nedenle borç zamanaşımına uğradıktan sonra borçlu zamanaşımı defini ileri sürmekten feragat edebilir. Zira, burada doğmuş bir def'i hakkından feragat söz konusudur ve hukuken geçerlidir (Prof. Dr. F.E.B. Hukuku, Genel Hükümler, (İstanbul:Beta yayını, 2003), s.1245).

Zamanaşımı süresinin sona ermesinden sonraki borç ikrarının, zamanaşımı def'inden zımni (örtülü) feragat anlamına geldiği, öğretideki baskın görüşlerle ve yargıtay içtihatları ile kabulu edilmektedir (A.V. T., Borçlar Hukukunun Umumi Kısmı, II. Cild, (Çeviren Av.Cevad Edege), (İstanbul: Yeni Matbaba,1953 Sh. 762; Hukuk Genel Kurulu'nun 33.02.2000 T. 2000/15-17 Esas 2000/116 Karar sayılı kararı). Zamanaşımı süresinin dolmasından sonra alacaklıya karşı bir borç ikrarında bulunan borçlunun da bu borç ikrarına

dayanılarak açılan davada zamanaşımı def'ini ileri sürmesi çelişkili davranış yasağını oluşturur.

Somut olayda, şikayetçi borçluya çıkartılan ödeme emrinin 08.04.2004 tarihinde tebliğ edildiği, alacaklı vekili tarafından 06.12.2005 tarihli haciz talebinden sonra takibin 19.04.2012 tarihli yenileme talebine kadar zamanaşımına uğradığı mahkemenin kabulünde olup tartışmasızdır. Ne var ki, şikayetçi borçlu 06.06.2012 tarihli haciz tutanağında borcu ikrar ettiğinden zamanaşımı def'inden zımnen feragat etmiştir.

Mahkemece açıklanan bu gerekçeyle şikayetin reddi yerine yazılı gerekçe ile reddine karar verilmesi isabetsiz ise de; sonuçta istemin reddine karar verildiğinden sonucu doğru mahkeme kararı onanmalıdır.