Yargıtay 12. Hukuk Dairesi E.2012/32576 K.2013/7860

Yukarıda tarih ve numarası yazılı mahkeme kararının müddeti içinde temyizen tetkiki alacaklı tarafından istenmesi üzerine bu işle ilgili dosya mahallinden daireye gönderilmiş olup, dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve dosya içerisindeki tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp düşünüldü :

Alacaklı tarafından borçlu aleyhine Sakarya 3. İcra Müdürlüğü'nün 2012/23 Esas sayılı dosyası ile başlatılan takipte, borçlu belediyeye ait araçların trafik siciline Sakarya 3. İcra Müdürlüğü'nün 2012/23 Esas sayılı dosyasından 20.03.2012 tarihinde haciz yine 23.03.2012 tarihinde yakalama şerhi işlendiği, esas icra müdürlüğünden yazılan talimat gereğince Ferizli İcra Müdürlüğü'nün 2012/81 Talimat sayılı dosyasından 01.06.2012 tarihinde araçların fiilen haciz işlemleri yapılarak yediemine teslim edildiği,

borçlunun, Sakarya 3. İcra Müdürlüğü dosyasından verilen haciz ve satış kararları ve Ferizli İcra Müdürlüğü'nden gönderilen satış muamelesinin yasal olmadığını belirterek haczedilmezlik şikayetinde bulunduğu, hacizlerin kaldırılması istemi ile icra mahkemesine başvurduğu, mahkemece, şikayetin kabulüne karar verildiği anlaşılmaktadır.

İİK.nun 79 maddesi 2. cümlesi gereğince, resmi sicile kayıtlı malların haczi, takibin yapıldığı icra dairesince, kaydına işletilmek suretiyle doğrudan da yapılabilir. Trafik siciline haciz şerhi verilmesi ile, araç haczedilmiş olur. Bunun (araç haczinin geçerli olması) için, aracın ayrıca fiilen haczedilmesine (daha doğrusu, aracın borçludan alınarak bir yediemine teslim edilmesine, yani araç üzerinde muhafaza tedbiri alınmasına) gerek yoktur.

Ancak alacaklı isterse, kaydına haciz şerhi konulan araç borçludan alınarak, Adalet Bakanlığı'nın açtığı (veya açtırdığı) garajda muhafaza edilir, bulunmayan yerlerde ise, kaydi hacizli araç bir yediemine teslim edilir. Bu halde araç, üzerinde muhafaza tedbiri alındığı, yani garaja veya yediemine teslim edildiği tarihte değil trafik siciline haciz şerhi işlendiği tarihte haczedilmiş sayılır. (Prof. Dr. Baki Kuru, İcra ve İflas Hukuk El Kitabı, sy. 380)

İİK.nun 4.maddesi gereğince , takip, hangi icra dairesinden başlamış ise bu takiple ilgili itiraz ve şikayetler, takibin yapıldığı yer icra müdürlüğünün bağlı olduğu icra mahkemesinde çözümlenir. Bu husus, kamu düzenine ilişkin kesin yetki niteliğindedir. Yasal koşulların oluşması halinde, İİK.nun 79 ve 360. maddeleri yetki ile ilgili istisnaları düzenler.

İİK.nun 79. maddesi gereğince de, haczolunacak malların başka bir yerde bulunması halinde icra dairesi, malların bulunduğu yer icra dairesine talimat yazarak haczin yapılmasını ister. Bu halde, hacizle ilgili şikayetler, kendisine talimat yazılan icra dairesinin bağlı bulunduğu icra mahkemesince çözümlenir. Anılan husus, kesin yetki kuralı olup mahkemece re'sen uygulanmalıdır.

Ancak, talimat yazısı, borçluya ait menkul ve gayrimenkul mallar ile 3. kişilerdeki hak ve alacakların haczi yönünde ve genel nitelikli olmayıp da belli bir malın haczini isteyen "nokta haczi" biçiminde yazılmış ise, bu halde anılan hacizle ilgili şikayet, talimatı yazan icra dairesinin bağlı olduğu icra mahkemesince incelenir. Bir başka deyişle böyle hallerde İİK.nun 79. maddesi hükmü uygulanamaz.

Yine, haciz işlemi talimat yoluyla değil de doğrudan müzekkere yazılarak yapılmış ise, haciz işlemini yapan icra dairesinin bağlı olduğu icra mahkemesi şikayetleri incelemede yetkilidir.

O halde mahkemece, yukarda açıklanan kurallar karşısında, şikayete konu araçların Sakarya 3. İcra Müdürlüğü'nün 2012/23 Esas sayılı dosyasından 20.03.2012 tarihinde kayden haczedildiği, Ferizli İcra Müdürlüğü'nün 2012/81 Talimat sayılı dosyasında yapılan işlemin aracın borçludan alınarak bir yediemine teslim edilmesine yönelik muhafaza işlemi olduğu, borçlunun şikayetinin de Sakarya 3. İcra Müdürlüğü'nün 2012/23 Esas sayılı dosyasından konulan haczin kaldırılmasına ilişkin olduğu dikkate alınarak yetkisizlik kararı verilmesi gerekirken işin esası incelenerek yazılı şekilde hüküm tesisi isabetsizdir.