Yargıtay 12. Hukuk Dairesi E.2012/4905 K.2012/22387

Yukarıda tarih ve numarası yazılı mahkeme kararının müddeti içinde temyizen tetkiki borçlu tarafından istenmesi üzerine bu işle ilgili dosya mahallinden daireye gönderilmiş olup, dava dosyası için Tetkik Hakimitarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve dosya içerisindeki tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp düşünüldü:

İİK'nun 82/4. maddesinde; "Borçlu çiftçi ise, kendisi ve ailesinin geçimi için zaruri olan arazinin ..." haczedilemeyeceği hususu düzenlenmiştir. Yine Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 02.12.1972 tarih ve 542/1979 sayılı kararında; "Maddede sözü edilen aile tabirine, borçlunun kanunen geçindirmekle yükümlü olduğu kimselerin dahil olacağı ve .haczi caiz olmayan arazi .... tespitinde, böyle bir ailenin geçimi için zaruri olup olmadığının da göz önünde tutulması gerektiği" belirtilmiştir.

Borçlunun anılan maddedeki hükümden yararlanabilmesi için asıl uğraşısının çiftçilik olması gerekir. Yani geçimini çiftçilik ile temin etmelidir. Bunun için borçlunun bizzat kendisinin ziraat yapması zorunlu olmayıp tarım arazisini ortakçıya(yarıcıya) vermek suretiyle işletmesi halinde de bu madde uyarınca haczedilmezlik şikayetinde bulunabilir. Asıl işi çiftçilik olan borçlunun, yan gelir elde etmek amacıyla yan işler yapması çiftçilik sıfatını ortadan kaldırmaz. Borçlunun asıl işinin çiftçilik olduğunun ispatı, her türlü delil ile mümkün olup, ziraat odasında ya da tarım müdürlüğünde kaydının bulunmaması çiftçi olmadığı sonucunu doğurmaz.

Somut olayda, borçlunun çiftçilikle uğraştığının, zabıta araştırması ve tanık beyanları ile kanıtlanmasına ve mahallinde yapılan keşif sonucu bilirkişi raporunda mahcuz taşınmazdan elde edilen gelirin şikayetçi borçlunun geçimini için zorunlu olduğu açıklanmasına rağmen mahkemece, yazılı şekilde hüküm tesisi doğru değildir.

Diğer yandan, borçlunun daha önce ipotek ettiği taşınmazı hakkında sonradan haczedilmezlik şikayetinde bulunabilmesi için ipoteğin, mesken kredisi, esnaf kredisi, zirai kredi gibi zorunlu olarak kurulmuş ipoteklerden olması gerekir. Zira, zorunlu olarak kurulan ipoteğin haczedilmezlik şikayetine engel teşkil etmeyeceği ilkesi, bu ipoteğin sosyal amaçlı olarak verilen kredinin teminatını oluşturmasından kaynaklanmaktadır. Bunun dışında, borçlunun serbest iradesi ile kurduğu ipotekler, adı geçenin daha sonra bu yerle ilgili olarak haczedilmezlik şikayetinde bulunmasını engeller.

Mahkemece celp edilen haczedilmezlik şikayetine konu taşınmazlardan 1322 nolu parselin tapu kaydından, 1107 nolu Tarım Kredi Kooperatifi lehine 02.09.2009 tarih 509 yevmiye nolu işlem ile ipotek kurulduğu görülmekte ise de, tapu kaydından ipotek sebebi anlaşılamamaktadMahkemece, ipotek resmi senedi celp edilerek incelenmesi, ipoteğin zorunlu ipoteklerden olup olmadığı yukarıda açıklanan kıstaslarda göz önünde bulundurulmak suretiyle tespit edilerek oluşacak sonuca göre karar verilmesi gerekirken, eksik inceleme ile yazılı gerekçe ile şikayetin reddine dair karar verilmesi isabetsizdir.