Yargıtay 12. Hukuk Dairesi E.2012/8450 K.2012/11793

Yukarıda tarih ve numarası yazılı mahkeme kararının onanmasını mutazammın 14.02.2012 tarih, 2011/20516 E., 2012/3522 K. sayılı daire ilamının müddeti içinde tashihen tetkiki borçlu tarafından istenmesi üzerine bu işle ilgili dosya mahallinden daireye gönderilmiş olup, dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve dosya içerisindeki tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp düşünüldü :Alacaklı M....A.Ş. tarafından borçlu Yenice Belediye Başkanlığı hakkında kamulaştırmasız el atma alacağına bağlı olarak ilamlı icra takibi başlatılmıştır.

Çorlu 2. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin takibe konu edilen 03.04.2007 tarih, 2005/1148-2007/180 K. sayılı ilamı ile “... 21.369.796.51 TL kamulaştırmasız el atma alacağı....” ile birlikte bakiye 1.153.666.52 TL harcın borçludan tahsiline karar verildiği görülmüştür.

Borçlu belediye bu kararı temyiz edebilmek için Maliye Bakanlığına başvurmuş, yapılan bu başvuru üzerine, Maliye Bakanlığı Bütçe ve Mali Kontrol Genel Müdürlüğü'nün 14.09.2009 tarih ve 1650 Sayılı yazıları ile “... yalnızca karar harcı ve temyiz peşin harcının ödenmesinde kullanılmak üzere ve davanın kazanılması halinde yatırılan harca ilişkin tutarın faiziyle birlikte tahsil edilerek Bakanlıklarına iade edilmesi kaydıyla, Bakanlık bütçesinin belediyelere yardım tertibindeki ödenekten 2.125.822 TL" borçlunun banka hesabına gönderilmiştir.

Borçlunun, takip konusu edilen Asliye Hukuk Mahkemesi kararını temyiz etmesi üzerine Yargıtay 5. Hukuk Dairesi'nin 23.03.2010 tarih ve 2009/19408-2010/4720 sayılı kararı ile mahkeme kararının borçlu lehine bozulduğu ve bozmaya uyan mahkemece 15.02.2011 tarih ve 2010/233-2011/68 sayılı kararla “... 1.841.708.64 TL kamulaştırmasız el atma bedelinin... borçludan tahsiline, fazla alınan 1.044.269.02 TL harcın karar kesinleştiğinde ve talep halinde davalıya (borçluya) iadesine” karar verilmiştir.

Alacaklı vekili tarafından, Yargıtay'ın bozma kararından sonra verilen Çorlu 2. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin yukarıda anılan kararı ile ilgili olarak “borçlunun hak ve alacaklarına (iade edilecek masraflar, harçlar vd.) haciz yazısı gönderilmesi isteminde bulunulmuş ve icra müdürlüğünce bu talebin kabul edilmesi üzerine, borçlu vekili tarafından icra müdürlüğünün 30.03.2011 tarihli anılan işlemi şikayet konusu yapılmıştır.

5393 Sayılı Kanunun 15/son fıkrasında “... belediyelerin proje karşılığı borçlanma yolu ile elde ettiği gelirleri, şartlı bağışlar ve kamu hizmetinde fiilen kullanılan malları ile belediye tarafından tahsil edilen vergi, resim ve harç gelirleri haczedilemez” hükmüne yer verilmiştir.

Somut olayda; hacze konu edilen “Asliye Hukuk Mahkemesince borçluya iadesine karar verilen” harç tutarının, Maliye Bakanlığı Bütçe ve Mali Kontrol Genel Müdürlüğü tarafından, takip konusu edilen ilamın, sadece “karar ve temyiz peşin harcının ödenmesinde kullanılmak” üzere gönderilen bir tutar olduğu ve bu paranın borçluya “sonrasında bakanlığa iade edilmek koşuluyla” verildiği hususu tartışmasızdır. Anılan harç bedeli, Maliye Bakanlığı'nın bütçesinden gönderilen yardım niteliğinde olup, niteliği gereği doğrudan kamu hizmetine tahsis edilmiş bir paradır ve devlet malı niteliğindedir. Asliye Hukuk Mahkemesi kararı ile borçluya iadesine karar verildikten sonra, borçlu belediye tarafından bu tutarın bir kısmının başka amaçlarla kullanılması haczedilmezlik şikayetine engel teşkil etmez.

O halde, mahkemece borçlu belediyenin haczedilmezlik şikayetinin kabulüne karar verilmesi gerekirken yazılı gerekçe ile istemin reddi yönünde hüküm tesisi isabetsiz olup, mahkeme kararının bu nedenle bozulması gerekirken maddi yanılgı nedeniyle onandığı anlaşıldığından borçlunun karar düzeltme isteminin kabulü gerekmiştir.