Yargıtay 12. Hukuk Dairesi E.2012/9926 K.2012/27843

Yukarıda tarih ve numarası yazılı mahkeme kararının müddeti içinde temyizen tetkiki borçlu tarafından istenmesi üzerine bu işle ilgili dosya mahallinden daireye gönderilmiş olup, dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve dosya içerisindeki tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp düşünüldü :

Takip dayanağı belge kambiyo senedi niteliğinde çek olduğundan olaya TTK.nun 726 ve aynı kanunun 730. maddesi göndermesi ile 662 ve 663. maddelerinin uygulanması gerekir. TTK.nun 662. maddesinde zaman aşımını kesen sebepler" dava açılması, takip talebinde bulunulması, davanın ihbar edilmesi veya alacağın iflas masasına bildirilmesi" şeklinde sınırlı olarak sayılmıştır.

Ticari işlemlerin itimat, itibar ve sürat gibi özellikleri nedeniyle Türk Ticaret Kanununda daha kısa süreli zamanaşımı süreleri belirlenmiş olup, Borçlar Kanunundaki zamanaşımı süreleri burada uygulanmaz.

TTK'nun 662. maddesinde dava açılması ile kastedilen, kambiyo senetleri hukukuna ilişkin bir talep dolayısıyla yetkili mahkeme nezdinde, usulüne uygun bir davanın açılmış bulunmasıdır Örneğin senet borçlusunun açtığı senet iptal davası zamanaşımını kesmez. (TTK. 669 vd. md.) Keza ihtiyati haciz, ihtiyati tedbir, önceki davada fazlaya ilişkin hakların saklı tutulması vs. davaları da zamanaşımını kesici nitelikte değildir. Zira açılmış bulunan davanın, HUMK.nun 237. maddesindeki kesin hükme konu teşkil edecek biçimde nizalı kazaya konu edilmesi gerekir (12. H.D. 07/04/1983-1439 K. -2701 E.).

Yargıtay, önceleri borçlunun açtığı menfi tespit davasının zamanaşımını kesmeyeceği görüşünde iken, daha sonra görüş değiştirerek borçlunun açtığı davanın, alacaklı durumundaki davalının iddiasını defi yolu ile sürmesi halinde zamanaşımını keseceğini kabul etmiştir.

Somut olayda borçlu hakkında Çorum 3. İcra Müdürlüğü’nde 10.10.2011 tarihinde çeke dayalı olarak kambiyo senetlerine mahsus haciz yolu ile icra takibi başlatılmış olup, borçluya ödeme emri 12.10.2011 tarihinde tebliğ edilmiştir.

Borçlu İİK'nun 168/5. fıkrasına göre 5 günlük yasal süre içerisinde icra mahkemesine verdiği dilekçede, takibe konu çekin 15.05.2010 keşide tarihli olup, 18.03.2010 tarihinde bankaya ibraz edildiğini 10.10.2011 takip tarihine kadar altı aylık çek zamanaşımı süresinin geçtiğinden dolayı takibin iptaline karar verilmesini talep etmiştir.

Dosya arasında bulunan Çorum 1. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 03.01.2012 tarih ve 2010/119 Esas sayılı yazısına göre şikayetçi borçlu şirketin, çek lehtarı Erkan Makine Ltd.Şti. ile Lat-Kar Ltd.Şti.'ne menfi tespit davası açtığı, davada 14.05.2010 tarihinde takip konusu olan 22.560,00 TL miktarlı çekin tahsil ve ödeme işlemlerinin açılmış bulunan davaların hitamına kadar durdurulmasına karar verildiği görülmektedir. Mahkemenin vermiş olduğu tedbir, cebr-i icrayı kapsar nitelikte değildir. Alacaklı menfi tespit davasında taraf olmadığından ihtiyati tedbir kararı ile bağlı değildir. Takip konusu çek ile keşide tarihinden itibaren altı aylık zamanaşımı süresi içerisinde icra takibi başlatmadığından çek zamanaşımının oluştuğu görülmektedir.

Mahkemece itirazın kabulü ile takibin iptaline karar verilmesi gerekirken, itirazın reddi yönünde hüküm tesisi isabetsizdir.