Yargıtay 12. Hukuk Dairesi E.2013/12196 K.2013/21206

Yukarıda tarih ve numarası yazılı mahkeme kararının bozulmasını mutazammın 12.02.2013 tarih, 2012/27138 E., 2013/3826 K. sayılı daire ilamının müddeti içinde tashihen tetkiki borçlu tarafından istenmesi üzerine bu işle ilgili dosya mahallinden daireye gönderilmiş olup, dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve dosya içerisindeki tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp düşünüldü:

Çek, keşideci tarafından lehtar lehine düzenlenip, keşide edildikten sonra, lehtar tarafından tekrar keşideciye ciro edilmesi halinde, keşidecinin TTK'nun 700/3. maddesi koşullarında yeniden çeki tedavüle çıkararak ciro etmesi durumunda, ikinci tedavülden önceki lehtarın sorumluluğu kalmadığından, lehtar hakkında takip yapılamaz. Bu durumda, keşideci ile takip alacaklısı hamil arasında sorumluluk vardır. Zira keşideci, çeki yeniden tedavüle çıkarmakla, lehtar adına keşide etmeden önceki durumuna döndüğünden lehtarın sorumluluk zinciri içinde yer alması mümkün değildir.

Bu açıklamalardan sonra, somut olayın incelenmesinde;

Borçlu Üçaslar Gıda San. Ve Tic. Ltd. Şti. takip dayanağı çeki keşideciye iade ettiğini, ancak cirosunu iptal etmeyi unuttuğunu, keşidecinin iade aldığı çekin keşide tarihi kısmında tahrifat yaparak tekrar tedavüle çıkararak üçüncü kişilere ciro ettiğini, müvekkilinin bu çek nedeniyle borcunun ve sorumluluğunun bulunmadığını belirterek takibin iptalini talep etmiş, mahkemece davanın reddine karar verilmiş ise de, takip dayanağı çekte ilk cironun Üçaslar Gıda San. Ve Tic. Ltd.

Şti. ne ait olduğu, bundan sonraki cironun Gimpa Market N. D.ye (keşideci) ait olduğu, daha sonra keşideci tarafından takip alacaklısına ciro edildiği görülmekle, çek tedavüle çıktıktan sonra ödenerek keşideciye döndükten sonra tekrar tedavüle çıktığından ikinci tedavülden önceki lehtarın sorumluluğu açıklandığı üzere bulunmamakta, ancak keşideci ile takip alacaklısı hamil arasında sorumluluk bulunmaktadır.

Zira keşideci çeki yeniden tedavüle sokmakla lehtar adına keşide etmeden önceki durumuna dönmüştür.

Çek ilk kez tedavüle çıktığı sırada ciranta olarak çek arkasında unvan ve imzaları yer alan kişiler yönünden değil, keşideci ile hamil arasında bir sorumluluk olduğundan, alacaklı ciranta tarafından çek lehdarı (ilk ciranta) hakkında takip yapılamayacağından mahkemece bu nedenle takibin iptaline karar verilmesi gerekirken, yazılı gerekçeyle takibin iptaline karar verilmesi doğru değil ise de; sonuçta takip iptal edildiğinden sonucu doğru mahkeme kararının onanmasına karar vermek gerekirken Dairemizce sehven bozulduğu anlaşıldığından borçlunun karar düzeltme isteminin kabulüne karar vermek gerekmiştir.