Yargıtay 12. Hukuk Dairesi E.2013/13902 K.2013/20429

Yukarıda tarih ve numarası yazılı mahkeme kararının onanmasını mutazammın 17.01.2013 tarih, 32101/1024 sayılı daire ilamının müddeti içinde tashihen tetkiki borçlular tarafından istenmesi üzerine bu işle ilgili dosya mahallinden daireye gönderilmiş olup, dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve dosya içerisindeki tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp düşünüldü :

Alacaklı tarafından genel haciz yolu ile yapılan ilamsız takipte, borçlular Mehmet Berke Çiçek ile Celal Çiçek'in 3. kişi Deniz Endüstri A.Ş.'de bulunan hisse payları talimat haczi ile 07.09.2011 tarihinde haczedilmiş, borçlular vekili şikayetinde, 11.08.2011 tarih ve 7878 sayılı ticaret sicil gazetesinde ilan edilen Deniz Endüstri A.Ş.'nin 29.07.2011 tarihli genel kurul kararında, şirket sözleşmesinin sermaye artırımına ilişkin 7. maddesi ile pay senetleri başlıklı 9. maddesinin değiştirilerek,

şirketin sermaye artırımına gittiğini ve şirketteki sermaye paylarının geçici ilmühaberlerle temsil olunacağına karar verildiğini, geçici ilmühabere bağlanmış şirket paylarının kayden haczinin mümkün olmadığını ileri sürerek şirket pay haczinin iptalini talep etmiş, mahkemece şikayetin reddine karar verilmiştir.

Hisse senedi, sermayesi paylara bölünmüş ortaklıklar tarafından çıkarılan ve ortaklık sermayesine katılma payını temsil eden, kanuni şekil şartlarına uygun olarak düzenlenen kıymetli evraktır. Diğer bir ifade ile menkul kıymettir. Hisse senetlerinin ne şekilde düzenleneceği Türk Ticaret Kanunu'nun 413. maddesinde belirlenmiştir. Geçici ilmühaberler, anonim şirketler tarafından hisse senetlerinin yerini tutmak amacıyla çıkartılan menkul kıymetlerdir (232 Seri No.1u Gelir Vergisi Kanunu Genel Tebliği'nin "Geçici ilmühaberler" başlıklı 5. bölümü).

6762 Sayılı TTK'nun "ilmühaberler" başlıklı 411. maddesine göre; "Nama yazılı hisse senetleri yerini tutmak üzere çıkarılan ilmühaberlerin nama yazılı olması lazımdır. Bunların devri nama yazılı hisse senetlerinin devrine ait hükümlere tabidir. Hamiline yazılı hisse senetleri yerine tanzim olunan nama yazılı ilmühaberler ancak alacağın devri hakkındaki hükümlere göre devrolunabilir. Şu kadar ki; devir, şirkete karşı ancak ihbar tarihinden itibaren hüküm ifade eder." Madde hükmünden, ilmühaberlerin, hisse senedinin yerini tuttuğu anlaşılmaktadır.

Anonim şirketlerde hisse senedi çıkarılması zorunluluğu yoktur. Hisse senedi çıkarılmış ise, bunlar, icra müdürlüğünce, menkul mallarla ilgili haciz ve muhafaza hükümlerini düzenleyen İİK'nun 88. maddesi uyarınca haczedilebilir ve muhafaza altına alınır.

Hisse senedi çıkarılmamış ise, borçlunun 3. kişi nezdinde bulunan ve henüz kıymetli evraka bağlanmamış hisse hakları, İİK.'nun 94. maddesi gereğince icra müdürlüğü tarafından mahalline bizzat gidilerek ve pay defterine işlenmek suretiyle haczedilir. Haciz keyfiyeti de borçlunun hissesini elinde bulunduran 3. şahıslara ihbar edilir.

Anonim ve hisseli komandit şirketlerin henüz kıymetli evrak niteliğinde senede bağlanmamış hisselerinin haczinde, İİK.'nun 94. maddesi doğrultusunda yapılan tebliğden sonra şirket idaresi itirazda bulunmamış veya itiraz reddedilmiş ise, hisselerin borçlu adına ve hesabına şirket nezdinde ve mamelekinde bulunduğu kesinleşir.

Somut olayda, Deniz Endüstri A.Ş. tarafından geçici ilmühaber çıkarıldığı hususu, 11.08.2011 tarih ve 7878 sayılı ticaret sicil gazetesinde ilan edilmiştir. Yukarıdaki açıklamalar ışığında geçici ilmühaberler hisse senedi yerine geçtiğinden ve geçici ilmühaber çıkarıldığı ticaret sicil gazetesinde ilan edildiğinden, icra müdürlüğünce İİK'nun 88.maddesi uyarınca haciz işleminin yapılması gerekirken, haczin, aynı Kanunun 94. maddesine göre şirket pay defterindeki ortağa ait payın haczi şeklinde gerçekleştirilmesi usul ve yasaya aykırıdır.

O halde mahkemece, şikayetin kabulü yerine yazılı gerekçe ile reddi yönünde hüküm tesisi isabetsiz olup, kararın belirtilen nedenle bozulması gerekirken onandığı anlaşılmakla borçluların karar düzeltme istemlerinin kabulü gerekmiştir.