Yargıtay 12. Hukuk Dairesi E.2013/27090 K.2013/35916

Yukarıda tarih ve numarası yazılı mahkeme kararının müddeti içinde temyizen tetkiki alacaklı tarafından istenmesi üzerine bu işle ilgili dosya mahallinden daireye gönderilmiş olup, dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve dosya içerisindeki tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp düşünüldü :

Alacaklı tarafından çeke dayalı olarak başlatılan kambiyo senetlerine mahsus haciz yolu ile takipte, borçlunun takibin kesinleşmesinden sonraki dönemde zamanaşımı oluştuğu gerekçesi ile icranın geri bırakılması istemi ile icra mahkemesine başvurduğu, mahkemece 04.12.2008 ödeme emri tebliğ tarihinden 31.08.2009 tarihli işlem tarihine kadar 6 aylık sürenin geçmiş olduğundan bahisle istemin kabulüne karar verildiği görülmektedir.

TTK.nun 730/18.maddesi göndermesi ile çekler hakkında de uygulanması gereken aynı kanunun 662.maddesine göre zamanaşımı, dava açılması, takip talebinde bulunulması davanın ihbar edilmesi ve alacağın iflas masasına bildirilmesi sebepleriyle kesilir. Kanundaki dava tabirinden maksat sadece eda davalarıdır. Anılan maddede mücerret dava açılmasından söz edilmektedir.

İcra mahkemesinde imzaya itiraz, istihkak, izale-i şuyu, kıymet takdirine itiraz, tasarrufun iptali vb. nitelikte davalar bu dava kavramı içine girmez. İİK 170/1. maddesine göre borçlu tarafından icra mahkemesine yapılan imzaya itiraz ve mahkemece verilen kararın temyizi, satıştan başka icra muamelelerini durdurmadığı gibi tek başına da zamanaşımını kesmez. Ancak icra mahkemesince takibin tedbiren durdurulmasına dair bir karar verilmişse zamanaşımı bu süre içerisinde işlemez.

Somut olayda ödeme emrinin borçluya 04.12.2008 tarihinde tebliğ edildiği, borçlunun 05.12.2008 tarihinde İzmir 1. İcra Hukuk Mahkemesi'nin 2008/1139 E., 2009/1166 K. sayılı dosyasında imzaya ve borca itiraz ettiği görülmüştür.

Borçlunun icra mahkemesine yaptığı bu itiraz ve icra mahkemesi kararının temyizi zamanaşımını kesmese de mahkemece verilen 25.12.2008 tarihli tensip zaptının 1 nolu ara kararında takibin borçlu yönünden dava sonuna kadar durdurulmasına ilişkin ihtiyati tedbir kararı verildiği, 16.07.2009 tarihinde itirazın reddedildiği, bu tarihe kadar da icra dosyasında alacaklı tarafından talepte bulunulmadığı anlaşılmıştır.

Alacaklının itirazın reddi kararı üzerine tedbir kararının kalkması ile birlikte ilk talebinin (hacze ilişkin) süresinde 31.08.2009 tarihinde olduğu, bu tarihten sonra ise 15.09.2009 ve 25.11.2009 tarihlerinde de haciz talebinde bulunduğu ve zamanaşımının her defasında kesilerek yeniden işlemeye başladığı görülmektedir.

Borçlu tarafından menfi tespit davasının ise 08.01.2010 tarihinde açıldığı ve alacaklı durumundaki davalının alacağını defi yolu ile ileri sürdüğü görülmekte olup, söz konusu dava da zamanaşımını kesmektedir. Yargıtay HGK.nun 20.01.1996 tarih ve 1996/12-654 Esas 1996/805 Karar sayılı kararına göre de alacaklı durumundaki davalının itirazını def'i yolu ile ileri sürdüğü menfi tespit davası, zamanaşımını keser ve kararın kesinleşme tarihine kadar zamanaşımı işlemez. Somut olayda, borçlu tarafından açılan menfi tespit davasının, İzmir 2.Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2010/17 E. - 2012/123 K. sayılı ilamı ile 29.05.2012 tarihinde reddedildiği ancak kesinleşmediği görülmektedir.

Menfi tespit davası sonuçlanıp kesinleşinceye kadar alacaklının takip dosyasında işlem yapma zorunluluğu bulunmadığından 6 aylık zamanaşımı süresi, menfi tespite ilişkin kararın kesinleştiği tarihten itibaren yeniden işlemeye başlar. Bu durumda icra dosyasında şikayet tarihinde 6 aylık zamanaşımı süresi dolmadığından mahkemece icranın geri bırakılması isteminin reddi yerine yazılı gerekçelerle kabulü isabetsizdir.