Yargıtay 12. Hukuk Dairesi E.2013/29072 K.2013/38628

Yukarıda tarih ve numarası yazılı mahkeme kararının müddeti içinde temyizen tetkiki borçlu tarafından istenmesi üzerine bu işle ilgili dosya mahallinden daireye gönderilmiş olup, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve dosya içerisindeki tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp düşünüldü :

Borçlu şirket aleyhine kambiyo senetlerine mahsus haciz yoluyla başlatılan takipte alacaklı, bononun, taraflar arasında kıdem tazminatı ve yıllık izin ücreti sebebiyle verildiğini, borçlu şirket hakkında iflasın ertelenmesi davası sırasında verilen tebdir kararının, takip dosyasında haczin yapılmasını engellemeyeceğini ileri sürerek, haciz talebinin reddine ilişkin icra müdürlüğü kararının iptalini istemiş, mahkemece şikayetin kabulüne karar verilmiştir.

6102 Sayılı TTK'nun 645. maddesinde aynen, “Kıymetli evrak öyle senetlerdir ki, bunların içerdikleri hak, senetten ayrı olarak ileri sürülemediği gibi başkalarına da devredilemez” hükmüne yer verilmiştir (6762 Sayılı TTK'nun 557. maddesi). Kambiyo senedi alacağı kural olarak uygun bir asıl borç ilişkisine, bir illi ilişkiye dayanır.

Bir kambiyo senedi düzenleyip veren ve bu senedi alan herkes, bütün hukuki işlemlerin yapılmasına temel teşkil eden bir gayeye ulaşmak istemektedir. İşte bu gaye, bir kambiyo senedinde mündemiç hakkın doğumu ve devri açısından hukuki sebebi teşkil eder. Kambiyo senedi düzenlenmesi dolayısıyla ortaya çıkan ilişki "kambiyo ilişkisi" ismiyle anılmaktadır. Kambiyo senedi vermek suretiyle borç altına giren borçlu "kambiyo taahhüdü"nde bulunmuş olur.

Kambiyo ilişkisinin altında esas itibariyle bir asıl/temel borç ilişkisi vardır. Kambiyo senedinden kaynaklanan talebin geçerliliği, asıl ilişkiden kaynaklanan temel talebin ve bununla ilgili olarak taraflar arasında varılmış amaca ilişkin mutabakatın geçerliliğinden tamamen bağımsızdır.

Kambiyo senedinden doğan talep hakkına kambiyo hukuku, temel talebe ise, bu talebin ait olduğu hukuk kuralları uygulanır ( Fırat Öztan, Kıymetli Evrak Hukuku, (...: Turhan Kitabevi, 1997) S.373-3749).

Somut olayda, takibe dayanak bonoların kıdem tazminatına ve yıllık izin ücretine karşılık olarak verildiğine ilişkin iddia yargılamayı gerektirdiğinden dar yetkili icra mahkemesinde bu husus incelenemez. O halde mahkemece şikayetin reddine karar verilmesi gerekirken yazılı gerekçeyle hüküm tesisi isabetsizdir.