Yargıtay 12. Hukuk Dairesi E.2013/35375 K.2014/1571

Yukarıda tarih ve numarası yazılı mahkeme kararının müddeti içinde temyizen tetkiki borçlu tarafından istenmesi üzerine bu işle ilgili dosya mahallinden daireye gönderilmiş olup, dava dosyası için Tetkik Hakimi .. tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve dosya içerisindeki tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp düşünüldü:

6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 114/l-g maddesi uyarınca, davacının yatırması gereken gider avansının yatırılmış olması dava şartlarından olup, aynı Kanunun 115.maddesinin 1. fıkrasında bu koşulun mevcut olup olmadığını mahkemenin kendiliğinden araştıracağı, ikinci fıkrasında bu şartın noksanlığı tespit edilirse davanın usulden reddine karar verileceği öngörülmüştür. HMK'nun "Harç ve Avans Ödenmesi" başlıklı 120. maddesinin birinci fıkrasında da harç ve avansların bakanlıkça saptanacağı, dava açılırken mahkeme veznesine yatırılacağı, avansın yeterli olmadığının anlaşılması durumunda davacıya iki haftalık kesin süre verileceği düzenlenmiştir.

"Delil ikamesi için avans" başlıklı HMK'nun 324. maddesinin birinci fıkrasında; "Taraflardan her biri ikamesini talep ettiği delil için mahkemece belirlenen avansı, verilen kesin sürede yatırmak zorundadır. Taraflar birlikte aynı delilin ikamesini talep etmişlerse, gereken gideri yarı yarıya avans olarak öderler" hükmü düzenlendikten sonra ikinci fıkrasında; tarafların bu yükümlülüğü yerine getirmemeleri halinde talep olunan delilin ikamesinden vazgeçmiş sayılacakları öngörülmüştür.

Görüldüğü üzere HMK'nun 324. maddesinde düzenlenen delil ikamesi avansı, HMK'nun 114. maddesinin "g" bendinde belirtilen gider avansından hüküm ve sonuçları itibariyle farklı olup, dava şartı niteliğinde değildir.

Somut olayda, icra mahkemesince 27.06.2013 tarihli tensip tutanağının 6 nolu bendinde aynen "davacı tarafa bilirkişi ücreti olarak 250,00 TL ek bilirkişi ücretini yatırması için 2 haftalık süre verilmesine yoksa davanın usulden reddedileceği ihtarının yapılmasına" karar verildiği, bu tensip zaptının şikayetçiye tebliğ edildiği, ancak şikayetçi tarafından verilen süre içerisinde bilirkişi gideri yatırılmadığından bahisle şikayetin reddine karar verildiği görülmektedir.

27.06.2013 tarihli tensip tutanağında karar altına alınan ve şikayetçiden 2 haftalık sürede yatırması istenilen avansın bilirkişi ücreti olduğu belirtilmiş olup, istenen avans gider avansı olmadığından, bilirkişi ücretinin verilen sürede yatırılmaması halinde davanın usulden reddine karar verilemez.

Kabule göre de, 6100 Sayılı HMK'nun 94-(1) maddesinde. "Kanunun belirlediği süreler kesindir", aynı maddenin 2.fıkrasında da. "Hakim, sürenin kesin olduğuna karar verebilir. Aksi halde, belirlenen süreyi geçirmiş olan taraf yeniden süre isteyebilir. Bu şekilde verilecek ikinci süre kesindir ve yeniden süre verilemez" hükümleri yer almaktadır.

"Delil ikamesi için avans" başlıklı HMK'nun 324. maddesinde ise, mahkemece belirlenen avansın verilen kesin sürede ödenmesi gerektiği belirtilmiş olup, bu maddede kanunun belirlediği bir süre bulunmamaktadır. Bu durumda kesin olduğu belirtilmeksizin verilen sürenin, HMK'nun 94. maddesi kapsamında kesin olduğundan bahsedilemez. Somut olayda, delil avansının yatırılması için verilen sürenin kesin olduğu belirtilmediğinden sürenin kesin olduğu da kabul edilemez.

O halde mahkemece, yukarıda açıklanan ilkeler çerçevesinde, bilirkişi giderini yatırması için borçluya usulüne uygun kesin süre verilerek oluşacak sonuca göre karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde hüküm tesisi isabetsizdir.