Yargıtay 12. Hukuk Dairesi E.2014/10053 K.2014/12556

Yukarıda tarih ve numarası yazılı mahkeme kararının bozulmasını mutazammın 19/12/2013 tarih, 2013/33823 Esas - 2013/40644 Karar sayılı daire ilamının müddeti içinde tashihen tetkiki alacaklı tarafından istenmesi üzerine bu işle ilgili dosya mahallinden daireye gönderilmiş olup, dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve dosya içerisindeki tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp düşünüldü :

Alacaklı tarafından çeke dayalı olarak kambiyo senetlerine mahsus haciz yoluyla başlatılan takibe karşı borçlunun icra mahkemesine yaptığı başvuruda, takibe dayanak çekin hatır senedi olduğunu ve söz konusu çekten dolayı borcu bulunmadığını bildirerek borca itiraz ettiği, ayrıca, takip konusu belgenin kambiyo senedi vasfı taşımadığını ileri sürerek takibin iptalini istediği, mahkemece, takip dayanağı çekin kambiyo senedi vasfında olduğu ve borçlunun iddialarını yazılı belgeyle kanıtlayamadığı gerekçesiyle istemin reddine karar verildiği,

sözü edilen kararın borçlu tarafından temyiz edilmesi üzerine Dairemizce,''...hamiline yazılı çeklerde takip alacaklısının ciro silsilesi içerisinde yer almaması halinde ve bankaya ibraz için ciro edenin de son hamil olduğunun belirlenmesi durumunda, takip alacaklısının yetkili hamil olabilmesi için ibrazdan sonra adı geçene (temlik hükmünde de olsa) bir cironun varlığı zorunludur... Takip alacaklısı T. V. B. T.A.O'nun ciro silsilesi içerisinde yer almadığı tespit edilmiştir.

Adı geçene, ibrazdan sonra yapılmış ve alacağın temliki hükümlerini doğuracak bir ciro da yoktur. O halde mahkemece, İİK'nun 170/a-2. maddesi gereğince takibin iptaline karar verilmesi...'' gerekçesiyle 19.12.2013 tarihinde anılan kararın bozulduğu anlaşılmıştır.

6102 sayılı TTK.'nun 790. maddesinde; "Cirosu kabil bir çeki elinde bulunduran kimse son ciro beyaz ciro olsa bile kendi hakkı müteselsil ve birbirine bağlı cirolardan anlaşıldığı takdirde yetkili hamil sayılır. Çizilmiş cirolar yazılmamış hükmündedir. Bir beyaz ciroyu diğer bir ciro takip ederse bu son ciroyu imzalayan kimse çeki beyaz ciro ile iktisap etmiş sayılır" düzenlemesi getirilmiştir.

Aynı Kanun'un 798. maddesine göre; ''Çekin bir takas odasına ibrazı, ödeme için ibraz yerine geçer.'' Türkiye C. M.B. Bankalararası Takas Odaları Merkezi Yönetmeliği'nin 14/B maddesinin ikinci fıkrasında ise; ''Elektronik ortamda işlem yapan takas odalarında, muhatap bankalara fiziken ibraz edilmeyen çekler için birbirlerine vekalet vererek hesaben tesviye edilmek amacıyla işlem yapacak bankalar, Bankalararası Takas Odaları Merkezi Yönetim Kurulu'nca hazırlanan protokolü imzalamak suretiyle bu faaliyetlere katılabilirler'' hükmü yer almaktadır.

Somut olayda, T V. B. G.Ş.'nin, yukarıda belirtilen yönetmelik hükmü gereği ibraz işlemini, muhatap T. İ. B. adına vekaleten yaptığı görülmektedir. Bu durumda takip alacaklısı T. V. B. T.A.O. aynı zamanda muhatap banka durumunda değildir. Ayrıca, muhatap olduğu kabul edilse bile T. V. B.T.A.O.'nun birden fazla şubesi olması nedeniyle başka şubeye ibraz da 6102 Sayılı TTK.'nun 789. maddesindeki istisna nedeniyle makbuz hükmünde sayılamaz.

Yukarıda açıklanan nedenlerle ve TTK.'nun 790. maddesi gereğince, alacaklı banka yetkili hamil olduğundan takip yapmasında yasaya uymayan bir yön bulunmamaktadır. Bu durumda, borçlunun itirazının reddi yönünde verilen mahkeme kararı doğru olup, Dairemizce hükmün onanması gerekirken bozulduğu anlaşılmakla, alacaklının karar düzeltme isteminin kabulü gerekmiştir.