Yargıtay 12. Hukuk Dairesi E.2014/15648 K.2014/17513

Yukarıda tarih ve numarası yazılı mahkeme kararının müddeti içinde temyizen tetkiki borçlu tarafından istenmesi üzerine bu işle ilgili dosya mahallinden daireye gönderilmiş olup, dava dosyası için Tetkik Hakimi . .. tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve dosya içerisindeki tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp düşünüldü:

Alacaklı tarafından başlatılan kambiyo senetlerine mahsus haciz yoluyla takipte borçlu takibe konu 25.000TL lik çekin süresinde ibraz edilmediğini, 15.000TL lik çekin devrinin muvazaalı olduğunu anılan çek bakımından alacaklının yetkili hamil olmadığını belirterek takibin iptalini talep etmiş olup mahkemece istemin reddine karar verilmiştir.

6102 sayılı TTK.'nun 790. maddesinde; "Cirosu kabil bir çeki elinde bulunduran kimse son ciro beyaz ciro olsa bile kendi hakkı müteselsil ve birbirine bağlı cirolardan anlaşıldığı takdirde yetkili hamil sayılır. Çizilmiş cirolar yazılmamış hükmündedir. Bir beyaz ciroyu diğer bir ciro takip ederse bu son ciroyu imzalayan kimse çeki beyaz ciro ile iktisap etmiş sayılır" düzenlemesi getirilmiştir.

Somut olayda 15.02.2013 keşide tarihli 15.000TL bedelli çekin Nurettin Yılmaz tarafından ibraz edildiği ancak ibrazdan sonra Nurettin Yılmaz tarafından yapılmış bir cironun bulunmadığı dolayısıyla 3.ciranta takip alacaklısı .. Teks. Nak. İnş. Gıda San. Ve Tic.Ltd. Şti. 'nin yetkili hamil olmadığı anlaşılmaktadır.

O halde, mahkemece, İİK'nun 170/a-2, maddesi gereğince 15.000TL bedelli çek bakımından takibin iptaline karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde hüküm tesisi isabetsizdir.

TTK.nun 708. ve 720. maddeleri (6102 Sayılı TTK m. 796 ve 808) gereğince çekin yasal süresinde ödenmek üzere muhataba ibraz edilmesi zorunludur. Süresinde ibraz edilmiş olan çekin ödenmediğinin aynı Kanunun 720/2.maddesi gereğince; muhatap tarafından, ibraz günü de gösterilmek suretiyle "çekin üzerine yazılmış olan tarihli bir beyanla belirlenmesi halinde hamilin cirantalar, keşideci ve diğer çek borçlularına karşı müracaat hakkının varlığından söz edilebilir.

TTK. nun 721.maddesine (6102 Sayılı TTK m. 809) göre de; (çekin ibraz müddeti içinde muhatap bankaya ibrazı protesto veya buna muadil işlemle tesbit edildiği takdirde) yasal şekilde ibraz edildiğinin kabulü gerekir.

Takibe konu 15.02.2013 tarihli 25.000TL bedelli çekin ibraz edilmediği, takibin 15.07.2013 tarihinde başlatıldığı anlaşılmıştır. Bu durumda anılan çek, kambiyo vasfında olmadığından, mahkemece İİK.nun 170/a-2.maddesi gereğince itiraz kabul edilerek takibin ibraz edilmeyen 25.000TL lik çek yönünden de iptaline karar verilmesi gerekirken yazılı gerekçelerle istemin tamamen reddi yönünde hüküm tesisi isabetsizdir.