Yargıtay 12. Hukuk Dairesi E.2014/33533 K.2015/1964

Yukarıda tarih ve numarası yazılı mahkeme kararının müddeti içinde temyizen tetkiki alacaklı tarafından istenmesi üzerine bu işle ilgili dosya mahallinden daireye gönderilmiş olup, dava dosyası için Tetkik Hakimi... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve dosya içerisindeki tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp düşünüldü:

Sair temyiz itirazları yerinde değil ise de;

Taşınmaz rehni 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun 850 ve devamı maddelerinde düzenlenmiştir. Kanunun 850. maddesine göre taşınmaz rehninin ipotek veya ipotekli borç senedi ve irat senedi şeklinde kurulabileceği, başka herhangi bir şekilde kurulamayacağı açıkça ifade edilmiştir. Bu ifadeden de anlaşılacağı üzere ipotek taşınmaz rehninin bir türüdür ve bir borcun ödenmesinin taşınmazla teminat altına alınması hukuki ilişkisine dayanır. İpotek, taşınmaza taalluk eden haklardandır. Birden fazla taşınmazın bir alacağın teminine tahsis edilmesi mümkündür. Bu durum toplu rehin kurulması veya rehin yükünün paylaştırılması yoluyla sağlanabilir.

Uygulama ve öğretide yer alan tanımlamaya göre bir tek alacak için birden fazla taşınmaz üzerinde her biri alacağın tamamına teminat (güvence) teşkil etmek üzere rehin yükü taşınmazlar arasında paylaşılmadan) kurulan rehine toplu rehin (kollektif rehin - müşterek rehin, birlikte rehin=Gesaptpfand) denilmektedir. (Köprülü-sınırlı-haklar-İstanbul 1982- 1983,2.bası sh.291 vd.)

4721 Sayılı TMK'nun 873/3. Maddesine göre "Aynı alacak için birden fazla gayrimenkul üzerinde rehin tesis edilmiş ise alacaklı bunların aynı zamanda satılmasını talep etmeye mecburdur. Bununla beraber icra memuru ancak gerektiği kadarını satar" hükmüne yer verilmiştir. Buna göre, toplu rehin durumunda, ipotek alacaklısı alacağı gününde ödenmemişse açıklanan yasa hükmü gereği üzerinde toplu (birlikte) rehin kurulmuş olan taşınmazların her birinin aynı zamanda satılmasını talep etmek zorundadır. Bu zorunluluk alacaklının istediği taşınmazı sattırarak keyfi davranmayı önlemeye yöneliktir. (HGK.27.11.2002. T, 12-823/1020 K.)

02.07.2012 tarih ve 6352 Sayılı Kanun'un 31. maddesi ile değişik İİK nun 129. maddesi uyarınca birinci ve ikinci ihalede artırma bedelinin malın tahmin edilen bedelinin yüzde ellisini bulması ve satış isteyenin alacağına rüçhanı olan diğer alacaklar o malla temin edilmişse bu suretle rüçhanı olan alacakların toplamından fazla olması ve ayrıca paraya çevirme ve paraların paylaştırılması masraflarını aşması gerekir.

Somut olayda, ihale konusu tüm bağımsız bölümlerin muhammen bedelinin 30.000.-TL olduğu, 1 ve 2 nolu bağımsız bölümler dışındaki taşınmazların her birinin ihale bedelinin ise 15.000.-TL olduğu, bu taşınmazlar yönünden ihale bedelinin sadece malın tahmin edilen bedelinin % 50 sini karşılayıp, ayrıca satış masraflarını karşılamadığı anlaşılmıştır.

Bu nedenle 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9, 10, 11, 12, 13, 14, 15, 16 nolu bağımsız bölümler yönünden mahkemece ihalenin feshine karar verilmesi doğru ise de, 4721 Sayılı TMK'nun 873/3. maddesi sadece rehinli taşınmazların birlikte satışa çıkartılması hükmünü öngörmekte olup, bu maddeye dayanılarak 1 ve 2 nolu bağımsız bölümlerin ihalelerinin de feshine karar verilmesi doğru değildir.

Diğer yandan taşınmazlar üzerindeki ipotek 200.000.-TL bedelli üst limit ipoteği olup, icra müdürlüğünce ihale bedelinin borcu karşılaması halinde kalan taşınmazlar yönünden satışın düşürülmesi gerekmekte iken ihaleye devam edilmesi de doğru görülmemiştir.