Yargıtay 12. Hukuk Dairesi E.2014/4140 K.2014/7402

Yukarıda tarih ve numarası yazılı mahkeme kararının müddeti içinde temyizen tetkiki alacaklı tarafından istenmesi üzerine bu işle ilgili dosya mahallinden daireye gönderilmiş olup, dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve dosya içerisindeki tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp düşünüldü :

Alacaklı tarafından bonoya dayalı olarak kambiyo senetlerine mahsus haciz yoluyla başlatılan takibe karşı borçlu mirasçısının, takibin zamanaşımına uğradığını ileri sürerek takibin iptaline karar verilmesi istemi ile icra mahkemesine başvurduğu, mahkemece istemin takip öncesi zamanaşımı itirazı olarak değerlendirilip takibin durdurulmasına karar verildiği görülmektedir.

İİK. nun 53. maddesi gereğince mirasçılar hakkındaki takip, ilk takibin devamından ibaret bulunduğu için mirasçılara ödeme emri çıkarılmasına gerek yoktur. Takibin kendilerine karşı devam ettirilmesi yönündeki alacaklı isteminin tebliği ile yetinilmesi yeterlidir. Yeni ödeme emri çıkarılması fuzuli bir işlem olduğundan mirasçılar, murisin ölümünden önceki kesinleşmiş işlemlere karşı murisin itiraz hakkı bulunmadığı sürece murisin ölümünden önceki işlemlere itiraz edemezler. Mirasçıların başvurusu, mirasçı olunmadığı, mirasın reddedildiği gibi itirazlarla, imhal, itfa, takibin kesinleşmesinden sonra oluşan zamanaşımı (İİK.71) ve benzeri itirazlar olabilir. Bu nedenle, mirasçılara ödeme emri gönderilmesi esasa etkili olmayıp, yapılan tebligatın muhtıra olarak kabulü gerekir.

Somut olayda, takibe konu bononun vade tarihi 10.05.2007 olup borçlu muris hakkında 3 yıllık zamanaşımı oluşmadan 21.08.2008 tarihinde icra takibine başlandığı, borçluya ödeme emrinin 28.08.2008 tarihinde tebliğ edildiği ve takibin kesinleştiği, takip devam ederken borçlunun öldüğü, alacaklı vekilinin borçlunun mirasçılarına ödeme emri tebliğini talep ettiği, mirasçılara yönleik haciz talebinde bulunduğu, 1 yıl işlem yapılmaması üzerine işlemden kaldırılan dosyanın yenilendiği görülmekte olup, takip öncesi zamaaşımı oluşmadığı gibi yukarıdaki açıklamalar doğrultusunda mirasçıların murisin ölümünden önceki işlemlere itiraz edemeyecekleri açıktır.

Öte yandan, İİK.nun 71/2. maddesinde; borçlu takibin kesinleşmesinden sonraki devrede borcun zamanaşımına uğradığını ileri sürecek olursa, 33/a maddesi hükmünün kıyasen uygulanacağı, İİK.nun 33/a-1. maddesinde de zamanaşımı gerçekleşmişse icranın geri bırakılacağı hususu düzenlenmiştir. Görüldüğü üzere borçlunun İİK.nun 71. maddesine dayanan isteminin incelenebilmesi, bu istemin belli bir süre içinde ileri sürülmesi koşuluna bağlı değildir (HGK.nun 04.11.1998 tarıh ve 1998/12-763 E.-1998/797 K.).

HMK.nun 33. maddesi uyarınca hukuki tavsif hakime aittir. Hakim, bir davada sadece tarafların ileri sürdükleri maddi vakıalar ve neticei taleplerle bağlı olup, dayandıkları kanun hükümleri ve onların tavsifleri ile bağlı değildir. Kanunları re'sen tatbik ederek iddia ve müdafaadaki neticei talepleri karara bağlamakla mükelleftir (4.6.1958 ve 15/6 sayılı İBK).

Açıklandığı üzere, takibin kesinleşmesinden sonraki dönemde borcun zamanaşımına uğradığına ilişkin başvuru süreye bağlı değildir ve mirasçılar bu itirazda bulunabilirler. Borçlunun, başvurusu İİK.nun 71/2.maddesi gereğince zamanaşımı itirazı olarak değerledirilir ise, bu durumda da icra dosyasının incelenmesinde alacaklının 3 yıllık sürelerle takip işlemleri yapmış olduğu ve takibin kesinleşmesinden sonraki devrede de takibin zamanaşımına uğramamış olduğu görülmektedir.

O halde mahkemece, mirasçı borçlunun isteminin reddine karar verilmesi gerekirken yazılı gerekçe ile kabulü yönünde hüküm tesisi isabetsizdir.