Yargıtay 12. Hukuk Dairesi E.2014/5724 K.2014/8983

Yukarıda tarih ve numarası yazılı mahkeme kararının müddeti içinde temyizen tetkiki alacaklı tarafından istenmesi üzerine bu işle ilgili dosya mahallinden daireye gönderilmiş olup, dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve dosya içerisindeki tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp düşünüldü :

Borçlu hakkında bonoya dayalı olarak kambiyo senetlerine mahsus haciz yoluyla icra takibi yapılmış olup, borçlu süresi içinde icra mahkemesine başvurarak, senette keşideci olarak yer alan kişi ile bir ilgilerinin bulunmadığını, lehdarın senette avalist olarak yer alması sebebiyle alacaklı ve borçlu sıfatının birleştiğini ileri sürerek takibin iptaline karar verilmesini talep etmiş, mahkemece takibin iptaline karar verilmiştir.

Aval, bir poliçe borcunun, ticari senetler hukukuna göre tekellüf edilmesidir. Aval ile güdülen amaç, poliçenin (bononun, çekin) ödeneceği hususunda verilen teminatla, ona tedavül kolaylığı sağlamaktır. Güvenilir bir imzanın, poliçenin ödeneceğini garantilemesi ve gerektiğinde bizzat ödemede bulunacağını belirtmesi, senede güven duyulmasını sağlar; hamilin bu senedi kolaylıkla devretmesine imkan verir (Fırat Öztan, Kıymetli Evrak Hukuku, 12. Baskı, Ankara 2006, sayfa 166).

Aval, kambiyo senetlerine özgü bir tür kefalet olup hamile haklarını elde etmesinde ek bir teminat bahşeder. (Reha Poroy/Ünal Tekinalp, Kıymetli Evrak Hukuku, İstanbul 2001, sayfa, 169). Aval, poliçe ile borç altına girmiş olanlardan birinin lehine verilerek, poliçenin ticari hayattaki tedavülünün kolaylaşması sağlanır. Aval, bir tür kefalet olmakla beraber, Borçlar Kanunundaki kefaletten farklı sonuçları içerir.

Senet üzerine yazılan tek taraflı ve bağımsız bir kambiyo taahhüdüdür. Aval veren, poliçe nedeniyle sorumludur ve sorumluluğu fer'i değil, aval verdiği kişiyle aynı seviyededir. Aval verme, bir teminat niteliğinde olduğundan, avalist, lehine aval verdiği kişi hangi şartlarla senetten sorumlu ise, kendisi de borçtan o şekil ve kapsamda sorumlu olur. Sorumluluğu tali bir sorumluluk olmayıp, müteselsil sorumluluktur.

Halbuki, kefalette önce asıl borçluya müracaat etmek mecburiyeti vardır.

Somut olayda; keşideci S..B.. Ö..'in düzenlediği senet de D.. A.. lehtar konumundadır. Lehtarın kefil (avalist) olarak senedin ön yüzünde imza atmadan yer alması geçersiz olup, bono vasfına etkili değildir. Diğer taraftan keşideci S..B.. Ö.. ile takip borçlusu S.. B.. P.. aynı kişi olup, mahkemenin aksi yöndeki kabulü de yerinde görülmemiştir. Senet, 6762 Sayılı TTK'nun 688.maddesinde yazılı unsurları içerdiğinden bono vasfında olup, kambiyo takibine konu edilmesinde usul ve yasaya uymayan bir yön bulunmamaktadır.

Bu itibarla, mahkemece borçlunun takip hukukuna ilişkin olarak yaptığı sair itirazları yöntemince incelenerek sonucuna göre karar verilmesi gerekirken somut olaya uygun düşmeyen gerekçe ile yazılı şekilde takibin iptaline dair hüküm tesisi isabetsizdir.