Yargıtay 12. Hukuk Dairesi E.2014/6496 K.2014/10505

Yukarıda tarih ve numarası yazılı mahkeme kararının müddeti içinde temyizen tetkiki alacaklı tarafından istenmesi üzerine bu işle ilgili dosya mahallinden daireye gönderilmiş olup, dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve dosya içerisindeki tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp düşünüldü :

30.07.2013 düzenleme tarihli bonoya dayalı olarak kambiyo senetlerine mahsus haciz yoluyla yapılan takipte keşideci, senedi 50.000,00 TL olarak imzaladığını, tahrifatla 150.000,00 TL haline getirildiğini iddia etmiş, mahkemece bedel bölümüne yazılan "1" rakamı ile solundaki işaretin üst üste yazılmış olması nedeniyle tahrifat iddiasının teknik olarak tespitinin mümkün olmadığı, ayrıca senette vade tarihi, ödeme yeri ve düzenleme yerinin bulunmadığı, bu haliyle kambiyo senetlerine mahsus haciz yolu ile takip yapılamayacağı gerekçesiyle takibin iptaline karar verilmiştir.

HMK'nun 266. maddesi gereğince çözümü özel veya teknik bir bilgiyi gerektiren hallerde, mahkeme; bilirkişinin oy ve görüşünün alınmasına karar verir. Somut olayda, borçlunun bonoda tahrifat yapıldığı yönündeki iddiaları, sözü edilen yasa hükmü gereğince bilirkişiye başvurulmadan sonuçlandırılamaz. Bilirkişi incelemesi ile senet bedelinde tahrifat yapıldığının belirlenmesi halinde ise, senedin tahrifattan önceki miktar için geçerli sayılması gereklidir (HGK’nun 14.05.2003 tarih, 2003/12-347 E. - 2003/345 K. sayılı kararı).

Öte yandan, TTK'nun 777/2. maddesi gereği; "vadesi gösterilmemiş olan bono, görüldüğünde ödenmesi şart olan bir bono sayılır." TTK'nun 778. maddesinin göndermesi ile bonolarda da uygulanması gereken TTK'nun 703/1. maddesi gereği bonoda vade gösterilmemiş ise, görüldüğünde ödenmesi gereken bono olarak düzenlendiğinin kabulü zorunlu olup, aynı Kanunun 704. maddesine göre de bu gibi bonoların tanzim tarihinden itibaren bir yıl içinde ödenmek üzere ibrazı zorunludur.

Diğer taraftan, TTK'nun 777/4. maddesine göre ise, düzenlendiği yer gösterilmeyen bir bononun, düzenleyenin adının yanında yazılı olan yerde düzenlenmiş sayılacağı hükme bağlanmıştır. Düzenleme yeri olarak, idari birim adı (kent, ilçe, bucak, köy gibi) yazılması yeterli olup, ayrıca adres gösterilmesi zorunluluğu bulunmamaktadır.

Yukarıda açıklanan yasa hükümleri karşısında mahkemece, takip dayanağı bonoda vade gösterilmediği için görüldüğünde ödenecek bono olduğu, düzenleyenin adının yanında yazılı yerin de düzenleme yeri sayılacağı, bu suretle zorunlu unsurları taşıdığı ve kambiyo vasfında olduğu nazara alınarak, borçlunun tahrifat iddiası hakkında bilirkişi incelemesi yaptırılarak, tahrifat yapıldığı belirlendiği takdirde bononun tahrifat yapılmadan önceki bedeli tespit edilmek suretiyle, tahrifatsız senet bedeli dışında kalan kısım için borca itirazın kabulüne karar verilmesi gerekirken, eksik inceleme ile yazılı şekilde sonuca gidilmesi isabetsizdir.