Yargıtay 12. Hukuk Dairesi E.2014/7175 K.2014/10529

Yukarıda tarih ve numarası yazılı mahkeme kararının müddeti içinde temyizen tetkiki alacaklı tarafından istenmesi üzerine bu işle ilgili dosya mahallinden daireye gönderilmiş olup, dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve dosya içerisindeki tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp düşünüldü:

Alacaklının bonoya dayalı olarak başlattığı kambiyo senetlerine mahsus haciz yoluyla takibe karşı borçlular, dayanak senedin 31.07.2011 tarihli bayilik sözleşmesi kapsamında alındığını ve teminat senedi olduğunu belirterek takibin iptali istemi ile icra mahkemesine başvurmuş; mahkemece, 31.07.2011 tarihli bayilik sözleşmesi kapsamında bononun teminat senedi olarak verildiğinden bahisle takibin iptaline karar verilmiştir.

Düzenlenme tarihi itibariyle yürürlükte bulunan 6762 Sayılı TTK'nun 688/2. maddesi gereğince bir senedin bono sayılabilmesi için öncelikle kayıtsız şartsız muayyen bir bedeli ödeme kaydı taşıması gerekir.

Öte yandan takip dayanağı senedin teminat senedi olduğu iddiasının, hangi ilişkinin teminatı olduğu senet üzerine yazılmak suretiyle ya da yazılı bir belge ile ispatlanması gerekir (HGK'nun 06.03.2013 tarih ve 2012/12-768 E, 2013/312 K. sayılı ve yine HGK'nun 20.06.2001 T. ve 2001/12-496 sayılı kararları).

Somut olayda, borçluların itirazına dayanak gösterdiği alacaklı ile borçlular arasında imzalanan 31.07.2011 tarihli bayilik sözleşmesinin 6. maddesinin incelenmesinde, " Bayi, satması için kensine T. M. tarafından gönderilen günlük gazete, dergi ve diğer hizmetler için T. M.'ya üç aylık yayın bedeli tutarında çek veya bono niteliğinde avalli kombiyo senedini teminat olarak vereceğini kabul beyan ve taahhüt eder.

Teminat miktarı dağıtılacak ürün/ürünlerin miktarı ile orantılı olarak T. M. tarafından artırılabilir. Ayrıca T. M., çek ve senet olarak teminatların ilerde banka teminat mektubuna çevrilmesini bayi'den talep edebilir. Teminatın belirlenen tutarın altına düştüğü takdirde; bayi aradaki farkı tamamlamakla yükümlüdür" düzenlemesine yer verilmiştir.

Anılan madde hükmünde, takibe dayanak senede doğrudan bir atıfta bulunulmadığı gibi alacağın varlığının şarta bağlandığı veya teminat senedi olarak verildiğine dair bir kayıt bulunmadığı görülmektedir.

Alacaklı vekili tarafından verilen cevap dilekçesinde, taraflar arasındaki bayilik sözleşmesinin varlığı kabul edilmiş, ancak sözleşme kapsamında teminat olarak verilen senedin davacı borçlulara iade edildiği, takibe konu senedin ödeme amaçlı olarak verildiği savunmasında bulunulmuştur.

Borçlular, 31.07.2011 tarihli bayilik sözleşmesi haricinde düzenleme tarihi ve tanzim tarihi olmayan 20.000,00 TL bedelli teminat kaydı taşıyan senet sunmuş ise de, bahse konu senedin takibe dayanak senet olduğu yöntemine uygun bir şekilde ispat edilememiştir.

O halde, mahkemece, borçluların, iddiasını yazılı bir belge ile ispat edemediği ve alacaklı tarafından da takip dayanağı bononun teminat senedi olduğuna yönelik bir kabul beyanı bulunmadığı dikkate alınarak bu yöndeki itirazın reddine karar verilmesi gerekirken yazılı gerekçe ile takibin iptaline karar verilmesi isabetsizdir.