Yargıtay 12. Hukuk Dairesi E.2014/8323 K.2014/11454

Yukarıda tarih ve numarası yazılı mahkeme kararının müddeti içinde temyizen tetkiki borçlu tarafından istenmesi üzerine bu işle ilgili dosya mahallinden daireye gönderilmiş olup, dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve dosya içerisindeki tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp düşünüldü:

Alacaklı tarafından borçlu S A. hakkında başlatılan genel haciz yolu ile ilamsız icra takibinde, örnek 7 numaralı ödeme emrinin borçluya 22.08.2012 tarihinde tebliğ edildiği, borçlunun yasal danışmanı N. G. vekilinin 11.07.2013 tarihinde icra mahkemesine başvurusunda, takip dayanağı sözleşmenin yapıldığı tarihte borçlunun fiil ehliyeti olmadığını, borçluya yapılan ödeme emri tebliğ işleminin usulsüz olduğunu, takip dayanağı belgelerin ödeme emrine eklenmediğini ileri sürerek takibin iptalini talep ettiği, mahkemece; 'davayı ikame etmesi gereken kişinin bizzat borçlu S.A. olduğu, icra mahkemesine başvuruda bulunan yasal danışmanın aktif husumet ehliyeti bulunmadığından bahisle şikayetin dava şartı yokluğu nedeni ile usulden reddine karar verildiği görülmüştür.

Nazilli Sulh Hukuk Mahkemesi'nin 11.02.2013 tarih 2011/1051 E., 2013/225 K. sayılı kararı ile S. A.'ın TMK'nun 429/1 maddesi uyarınca fiil ehliyetinin sınırlandırılmasına, dava açma,... işlerinde görüşü alınmak üzere N G.'nun yasal danışman olarak atanmasına karar verildiği anlaşılmaktadır.

Kendisine TMK'nun 429. maddesi uyarınca yasal danışman atanan kimse medeni hakları kullanma hakkına sahiptir. Özellikle şahıs varlığı haklarını hiçbir kısıtlama olmaksızın tek başına kullanabilir. Ancak mal varlığı haklarının kullanılmasında; bir takım kısıtlamalar getirilmiştir. Kendisine danışman atanan kişi danışmanın izni ile tek başına dava açabileceği gibi danışmanla birlikte de dava açabilir ya da açılan davaya danışman sonradan icazet verebilir. Ancak yasal danışman, danışmanı olduğu kişi adına onun katılımı olmaksızın dava açamaz veya onun aleyhine açılan davayı tek başına yürütemez.

HMK'nun 114. maddesinde dava şartları düzenlenmiş olup, maddenin 1.fıkrasının (d) bendinde “Tarafların, taraf ve dava ehliyetine sahip olmaları; kanuni temsilin söz konusu olduğu hâllerde, temsilcinin gerekli niteliğe sahip bulunması” na yer verilmiştir. Aynı Kanunun 115.maddesinin 1.ve 2.fıkralarında ise “Mahkeme, dava şartlarının mevcut olup olmadığını, davanın her aşamasında kendiliğinden araştırır. Taraflar da dava şartı noksanlığını her zaman ileri sürebilirler. Mahkeme, dava şartı noksanlığını tespit ederse davanın usulden reddine karar verir. Ancak, dava şartı noksanlığının giderilmesi mümkün ise bunun tamamlanması için kesin süre verir. Bu süre içinde dava şartı noksanlığı giderilmemişse davayı dava şartı yokluğu sebebiyle usulden reddeder” düzenlemesine yer verilmiştir.

Somut olayda yasal danışman olan davacı danışmanı olduğu borçlu adına onun katılımı olmaksızın dava açmış olup, davacı tarafa bu dava şartı noksanlığını gidermesi için kesin süre verilmesi, gerektiğinde borçluya yasal danışmanı tarafından açılan davaya icazeti olup olmadığının tespiti için davetiye gönderilmesi ve sonucuna göre karar verilmesi gerekirken HMK.nun 115/2. maddesi hükmü göz önünde tutulmaksızın eksik inceleme ile yazılı şekilde hüküm tesisi isabetsizdir.