Yargıtay 12. Hukuk Dairesi E.2014/8857 K.2014/10895

Yukarıda tarih ve numarası yazılı mahkeme kararının müddeti içinde temyizen tetkiki borçlu tarafından istenmesi üzerine bu işle ilgili dosya mahallinden daireye gönderilmiş olup, dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve dosya içerisindeki tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp düşünüldü :

Borçlu hakkında genel haciz yolu ile yapılan takipte (7) örnek ödeme emri tebligatının usulsüz olduğunu, takipten 09.10.2013 tarihinde banka hesaplarına bloke konulması nedeniyle haberdar olduğunu ileri sürerek gecikmiş itirazının kabulü ve hakkındaki takibin durdurulması istemiyle icra mahkemesine başvurmuş, mahkemece başvuru usulsüz tebligat şikayeti olarak değerlendirilerek tebligatın usulüne uygun yapıldığı gerekçesiyle istemin reddine karar verilmiştir.

Borçlunun icra mahkemesine sunduğu dilekçe içeriğinde usulsüz tebligattan söz etmesi nedeniyle uyuşmazlığın İİK.nun 65. maddesinde yer alan gecikmiş itiraz kurallarına göre değil, 7201 Sayılı Kanunun 32. maddesine göre çözümlenmesi gerekir. Borçlunun mahkemeye verdiği dilekçenin başlık ve sonuç kısmında gecikmiş itiraz deyimini kullanmış olması, 6100 Sayılı HMK.nun 33.maddesi uyarınca hukuki tavsifin hakime ait olması nedeniyle sonuca etkili olmayıp, başvuru bu hali ile 7201 Sayılı Yasanın 32. maddesine dayalı usulsüz tebligat şikayetidir (Hukuk Genel Kurulu'nun 05.06.2001 tarih ve 1991/12-258 Esas, 1991/344 Karar sayılı kararı). Nitekim mahkemece de başvuru usulsüz tebligat şikayeti olarak vasıflandırılmıştır.

7201 Sayılı Tebligat Kanunu'nun bilinen adrese tebligatı düzenleyen 10. maddesinin 1. fıkrasına göre; tebligat muhatabın bilinen en son adresinde yapılır. 6099 Sayılı Yasa'nın 3. maddesi ile eklenen aynı maddenin 2. fıkrasına göre ise, bilinen en son adresin tebligata elverişli olmadığının anlaşılması veya tebligat yapılamaması halinde, muhatabın adres kayıt sisteminde bulunan yerleşim yeri adresi, bilinen en son adresi olarak kabul edilir ve tebligat bu adrese yapılır.

Aynı Kanun'un "Tebliğ imkansızlığı ve tebellüğden imtina" başlıklı 21. maddesine, 6099 Sayılı Yasa'nın 5. maddesi ile eklenen 2. fıkrasında; "Gösterilen adres muhatabın adres kayıt sistemindeki adresi olup, muhatap adreste hiç oturmamış veya o adresten sürekli olarak ayrılmış olsa dahi, tebliğ memuru tebliğ olunacak evrakı, o yerin muhtar veya ihtiyar heyeti azasından birine veyahut zabıta amir veya memurlarına imza karşılığında teslim eder ve tesellüm edenin adresini ihtiva eden ihbarnameyi gösterilen adresteki binanın kapısına yapıştırır. İhbarnamenin kapıya yapıştırıldığı tarih, tebliğ tarihi sayılır" hükmü yer almaktadır.

7201 Sayılı Yasa'nın 10. maddesi ile ilgili değişikliğe ilişkin kanun gerekçesinde, kişilere getirilen adres kayıt sistemi zorunluluğu ile birlikte işleyişin kolaylaştığı dile getirilmiş, ancak yapılan yeni düzenlemeyle, öncelikle yine bilinen en son adrese tebligat yapılacağı, tebligatın yapılmasını isteyenin veya tebligatı çıkartan makamın bildirdiği adresin, tebligata elverişli olmadığının anlaşılması ya da bu adrese tebligat yapılamaması halinde, muhatabın 5490 Sayılı Kanun'a göre adres kayıt sistemindeki adresinin bilinen en son adresi olarak kabul edileceği ve tebligatın buraya yapılacağı açıklanmış, değişiklik ile birlikte adres kayıt sistemi dışında başkaca adres araştırması yapılmasının gerekmeyeceği vurgulanmıştır.

7201 Sayılı Yasanın 21. maddesi ile ilgili değişikliğe ilişkin kanun gerekçesinde ise, 21/1. maddeye göre bilinen en son adrese çıkartılan tebligattan sonuç alınamazsa, 10. madde gereği adres kayıt sistemindeki adres esas alınarak başkaca araştırma yapılmaksızın o adrese tebligat çıkarılacağı açıklanmıştır. Bunun yapılabilmesi için de tebligatı çıkaran merciin, adresin, adres kayıt sistemindeki mernis adresi olduğunu tebliğ evrakında belirtmesi gerekmektedir.

Tüm bu açıklamalar doğrultusunda kişiye önce bilinen en son adresi esas alınarak Tebligat Kanunu'nun 21/1. maddesine göre tebligat çıkartılmalı, adres tebligata elverişli değilse ya da tebligat yapılamazsa adres kayıt sistemindeki adresine buna ilişkin şerh verilerek 21/2. madde uyarınca tebligat çıkartılmalıdır.

Ayrıca Tebligat Kanunu'nun Uygulanmasına Dair Yönetmelik'in 16/2.maddesinde. "Bilinen en son adresin tebligata elverişli olmadığının anlaşılması veya tebligat yapılamaması halinde, muhatabın adres kayıt sisteminde bulunan yerleşim yeri adresi bilinen en son adresi olarak kabul edilir ve tebligat buraya yapılır, ayrıca başkaca adres araştırması yapılmaz.

79. maddenin ikinci fıkrasına göre renkli bastırılan tebligat zarfında, adresin muhatabın adres kayıt sistemindeki yerleşim yeri adresi olduğu belirtilerek bu adrese tebligat yapılacağına dair meşruhata yer verilir" düzenlemesi yer almaktadır.

Bu yönetmeliğe göre 7201 Sayılı Tebligat Kanunu'nun 21/2.maddesi gereğince tebligat yapılabilmesi için, tebliği çıkaran mercice, tebligat çıkarılan adresin, muhatabın, adres kayıt sistemindeki adresi olduğuna dair tebliğ evrakı üzerine kayıt düşülmesi zorunludur. Yani, tebligatı çıkaran merci tarafından adres kayıt sistemine ilişkin olarak şerh verilmeden dağıtıcı tarafından 2l/2.maddesine göre tebliğ işlemi yapılamaz.

Somut olayda borçluya çıkarılan ilk ödeme emri tebligatı üzerine mernis adresi olduğu yazılarak “g.m., s.s. NO: ../..

M./ Rize “adresine gönderildiği, tebliğ memurunca;“ gösterilen adres muhatabın adres kayıt sistemindeki adresi olup tebliğ imkansızlığı nedeniyle Tebligat Kanununun 21/2 maddesi gereğince g. m muhtarı A. …… tebliğ edilmiş 2 nolu haber kağıdı muhatabın kapısına yapıştırılarak en yakın komşu kapıcı veya yöneticiye haber verilmiştir “şerhi verilerek 30.05.2013 tarihinde tebliğ işleminin tamamlandığı, daha önce bu adrese çıkarılan tebligatın bila tebliğ döndüğüne ilişkin Dairemize gönderilen dosya içerisinde bir tebligat parçasına rastlanmadığı,

borçluya çıkarılan ödeme emri tebligatının TK.'nun 10/2.maddesine ve Tebligat Yönetmeliğinin 16/2.maddesine aykırı olduğu ve bu haliyle TK.'nun 21/2.maddesine uygun bir tebligatın bulunmadığı görülmektedir. Ayrıca muhatabın adreste bulunmama nedeni araştırılmadan muhtara teslim edildiğinden dolayı tebligatın, TK.'nun 21/1, 23/7. ve Tebligat Yönetmeliğinin 30 ve 35/1-f maddelerine göre de usulsüz olduğu anlaşlımaktadır.

Alacaklının talebi üzerine yeniden borçluya çıkarılan ödeme emri tebligatı üzerine “dikkat mernis adresidir. TK 21 mad göre tebligat yapılabilir. “ şerhi yazılarak aynı adreste yukarıdaki şekilde 25.07.2013 tarihinde tebligat yapıldığı, görülmüş ise de, borçluya çıkarılan ilk tebligat T.K’'nun 10.maddesine göre normal usulde çıkarılmış tebligat olmadığından ve TK'nun 21/1. maddesindeki koşulları taşımadığından yukarıda belirtilen gerekçelerle borçluya çıkarılan bu 2. ödeme emri tebligatı da usulsüz bulunmaktadır. O halde mahkemece açıklanan nedenlerle şikayetin kabulüne karar verilmesi gerekirken yazılı gerekçe ile istemin reddi yönünde hüküm tesisi isabetsizdir.