Yargıtay 12. Hukuk Dairesi E.2015/12930 K.2015/16671

Yukarıda tarih ve numarası yazılı mahkeme kararının müddeti içinde temyizen tetkiki şikayetçi tarafından istenmesi üzerine bu işle ilgili dosya mahallinden daireye gönderilmiş olup, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve dosya içerisindeki tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp düşünüldü : 1-İşin niteliği bakımından temyiz tetkikatının duruşmalı olarak yapılmasına, HUMK'nun 438. ve İİK'nun 366. maddeleri hükümleri müsait bulunmadığından bu yoldaki isteğin reddi oybirliğiyle kararlaştırıldıktan sonra işin esası incelendi:

2-Alacaklı ... tarafından borçlu ...

İsimli ... ya izafeten ... aleyhine taşınır rehnin paraya çevrilmesi yolu ile 8 örnek ilamsız takip başlatıldığı, ödeme emrinin ilk olarak ... 'e tebliğe çıkartıldığı, kaptan tarafından tebligatın alınmasından imtina edilmesi üzerine liman başkanlığından gemi acentesinin sorulduğu, gelen cevap doğrultusunda ödeme emrinin ....ne tebliğ edildiği, kendisine tebligat yapılan acente tarafından icra müdürlüğüne müracaat ile borçlu ile aralarında acentelik sözleşmesi bulunmadığı beyanı ile tebligatın iade alınmasının talep edildiği, ayrıca taleplerinin yerinde görülmemesi halinde borcun tamamına itirazda bulunduklarının bildirildiği,

icra müdürlüğünce tebligatın iade alınması yönündeki talebin reddi ile tebliğ tarihine göre itiraz süresinde ise takibin durdurulmasına karar verildiği, bu karara karşı acentenin tebligatın iadesi yönündeki taleplerinin reddi kararının doğru olmadığı iddiasıyla müdürlüğün bu yöndeki kararının iptali ile ödeme emrinin iptali talebiyle mahkemeye şikayet yoluna başvurduğu, ayrıca alacaklının da takibin durdurulması kararına karşı mahkemeye şikayet yoluna başvurduğu,

mahkemece her iki şikayet dosyası birleştirilerek yapılan yargılama sonucunda liman başkanlığının yazı cevabı doğrultusunda gemi donatanına izafeten şikayetçi acenteye ödeme emri tebliğinde usulsüzlük bulunmadığı gerekçesiyle asıl dosyada acentenin şikayetinin reddine, acente tarafından süresinde itiraz dilekçesi verilmişse de asıl takip borçlusu gemi donatanı veya gemi kaptanı tarafından usulünce yapılan bir itiraz olmadığından birleşen dosyada alacaklının şikayetinin kabulüne karar verildiği anlaşılmıştır.

TTK'nun 105. maddesinin birinci bendi ile "Acente, aracılıkta bulunduğu veya yaptığı sözleşmelerle ilgili her türlü ihtar, ihbar ve protesto gibi hakkı koruyan beyanları müvekkili adına yapmaya ve bunları kabule yetkilidir." Aynı maddenin ikinci bendi ile de "Bu sözleşmelerden doğacak uyuşmazlıklardan dolayı acente, müvekkili adına dava açabileceği gibi, kendisine karşı da aynı sıfatla dava açılabilir. Yabancı tacirler adına acentelik yapanlar hakkındaki sözleşmelerde yer alan, bu hükme aykırı şartlar geçersizdir." hükümleri öngörülmüştür.

Acentenin takip konusu borcun doğmasında bir aracılık işlemi yoksa acenteye yapılan tebligat yok hükmündedir.

Somut olayda takip konusu alacağın, alacaklı ... ile ... Imo nolu ... isimli gemi donatanı arasında bu geminin bakım, onarım ve tersanecilik işlerinin yapılması için sağlanan anlaşmadan kaynaklandığı, şikayetçi acente vekilinin de müvekkil şirketin sadece geminin limana yanaşması ile ilgili bazı liman işlemlerini yapmakla sınırlı olarak yetkilendirildiği, bu işlemlerin tamamlanması ile yetkilerinin sona erdiğini iddia ettiği görülmüştür.

O halde mahkemece, yukarıda belirtilen ilke ve kurallar çerçevesinde acentenin takip konusu borcun doğmasında bir aracılık işlemi bulunup bulunmadığının, bu şekilde donatan adına tebligatı almaya yetkili olup olmadığının, alacaklı ile gemi donatanı arasında yapılan sözleşme ve tarafların ibraz ettiği diğer belgeler de incelenmek sureti ile tespit ve sonucuna göre karar verilmesi gerekirken eksik inceleme ile yazılı şekilde hüküm tesisi isabetsizdir.