Yargıtay 12. Hukuk Dairesi E.2015/13062 K.2015/28030

Yukarıda tarih ve numarası yazılı mahkeme kararının müddeti içinde temyizen tetkiki alacaklı tarafından istenmesi üzerine bu işle ilgili dosya mahallinden daireye gönderilmiş olup, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve dosya içerisindeki tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp düşünüldü :

Alacaklı tarafından ... 2. İcra Müdürlüğü'nün 2001/5004 E. sayılı takip dosyasının önemle arandığı halde bulunamaması nedeni ile kayıp olduğu belirtilerek bu dosyanın "ihyasına" karar verilmesinin istendiği; mahkemece, ...

2. İcra müdürlüğünün 14/02/2013 Tarih 2013/95 Karar sayılı Birim Arşiv İmha Ayıklama tutanağı ve kararına göre dosyanın Birim Arşiv Komisyonunca imha edildiğin ve imha edilen dosyanın yeniden ihyası mümkün olmadığı kabul edilerek istemin reddine karar verildiği anlaşılmaktadır.4473 sayılı Yangın, Yersarsıntısı, Seylap veya Heyelan Sebebiyle Mahkeme ve Adliye Dairelerinde Ziyaa Uğrayan Dosyalar Hakkında Yapılacak Muamelelere Dair Kanun'un 18.maddesinde.

"İcra dosyalarının yenileme muamelesi, yazılı deliller ve vesikalar üzerine icra ve iflas tetkik mercii vazifesini gören icra hakimleri tarafından yapılır. Tetkik mercii icabında zayi olan delilleri tesbit için şahit de dinleyebilir" düzenlemesi yer almaktadır.

Yerleşik Yargıtay içtihatları ve Adalet Bakanlığı Hukuk İşleri Genel Müdürlüğü genelgeleri uyarınca anılan yasa hükmü, başka nedenlerle kaybolan icra dosyalarının ihyası hakkında da uygulanmaktadır.Somut olayda, alacaklı vekilinin 30.07.2012 tarihinde dosyanın ihyası isteminde bulunduğu, mahkemece, 21.02.2013 tarihinde tensip yapılarak aynı tarihte ve yine 18.07.2013 ile 12.11.2013, 12.11.2014 tarihlerinde icra müdürlüğüne yazılan müzekkereler ile takip dosyasının gönderilmesinin istendiği, icra müdürlüğünce dosyanıp bulunup gönderilemediği;

ayrıca mahkemece icra müdürlüğüne 20.11.2013 tarihinde yazılan yazı ile icra dosyasının kayıp olduğu ve yeniden ihya edilip edilmeyeceği hakkında Adalet Bakanlığına müzekkere yazılarak konuyla alakalı bilgi verilmesinin istendiği görülmektedir.

İcra dairesi tarafından 30.07.2012 şikayet ve 21.02.2013 tensip tarihinden sonra 12.02.2015 tarihine kadar yapılan araştırmalarda dosya bulunup gönderilememiş ise de, icra müdürlüğü'nün 12.02.2015 tarihli yazısına göre; "...dosyanın 30.05.2009 tarihinde takipsizlik nedeni ile işlemden kaldırıldığı, UYAP üzerinde herhangi bir işlem yapılmadığı, icra arşivlerinin iki ayrı yere taşınmış olması sebebi ile tüm aramalara rağmen bulunamadığı, arşiv imha kartonunda kaydının olduğu" tespit edilerek bu konudaki Birim Arşivi İmha Ayıklama Tutanağı ve Kararına ilişkin 14.02.2013 tarihli tutanak ve ekli liste gönderilmiştir.

Söz konusu tutanağın incelenmesinde; "...arşivlik malzemeden birim arşivinde saklama süresi olan 3 yılını doldurmuş bulunan ve 25.01.2002 tarihli tutanakta belirtildiği gibi arşiv dosyalarının ...

Kadın ve Çocuk Tutuk Evi Lojmanlarının altında bulunan arşivde çıkan yangından dolayı bir kısım dosyaların kısmen, bir kısmının ise tamamen yanmış olduğu hakkındaki tutanak ile birlikte arşivde kalan ve yönetmeliğe göre saklama süresi biten dosyaların Adalet Bakanlığı Arşiv Hizmetlerine ilişkin 06.03.2007 tarih ve 128/1 no'lu genelgesi çerçevesinde imha ve ayıklanmasına karar verildiği..." anlaşılmıştır.Her dava ve şikayet, açıldığı tarihteki hukuki durum gözetilerek hükme bağlanır.

(28.11.1956 tarih ve 15/15 sayılı İ.B.K. ve HGK'nun 17/03/1954 tarih ve 3/40-49 sayılı kararı). Sonradan gelişen, değişen olaylar, değerlendirmeye katılamaz (Hukuk Genel Kurulu’nun 11.05.2011 tarih ve 2011/12-177 Esas, 2011/300 Karar sayılı kararı).

İşaret ve ifade edilen ilkeler uyarınca, dosyanın şikayet tarihinden sonra yönetmelik hükümleri doğrultusunda imhasına karar verilmesi ve imha edilmesi, gerek dava tarihinden önce gerekse dava tarihinden itibaren yaklaşık 2 yıl 6 ay gibi uzunca bir süreyle aranıp da bulunamayan ve kaybolduğu anlaşılan dosyanın, dava tarihinden sonra imhasına karar verilip imha edilmesi olgusuna dayalı olarak şikayetin reddine karar verilmesi doğru değildir.Diğer taraftan, 14.02.2013 tarihli tutanak kapsamına göre, ihyası istenen dosyanın yangında kısmen veya tamamen yanan dosyalar arasında mı,

yoksa arşivde 3 yıllık saklama süresi dolan dosyalardan mı olduğu araştırılarak; yanan dosyalar arasında ise ihyasına yasal bir engel olmadığının düşünülmemesi doğru olmadığı gibi yapılan araştırma sonucunda saklama süresi dolan dosyalardan ise bu kez.

128/1 sayılı genelgeye ekli liste uyarınca arşivde saklama süresinin dolup dolmadığı, imha tutanağının anılan süre dolduktan sonra düzenlenip düzenlenmediği ve süresinde Seka'ya gönderilip gönderilmediği tetkik edilmeden sonuca gidilmesi de isabetsizdir.

Ayrıca, yöntemine uygun olarak imha edilen icra dosyaları hakkında da "başka nedenlerle kaybolan icra dosyalarının ihyası" cümlesinden olmak üzere 4473 sayılı Yasanın 18. maddesi uygulanarak ihyası mümkün olup yerel mahkemenin imha edilen dosyanın ihya edilemeyeceğine yönelik tespit ve gerekçesi de yerinde değildir.

Hal böyle olunca, mahkemece; yukarıda açıklanan hususlar gözardı edilerek eksik incelemeye ve hukuki değerlendirmede yanılgıya müstenit sonuca gidilmesi ve şikayetin reddine yönelik hüküm tesisi isabetsizdir.