Yargıtay 12. Hukuk Dairesi E.2015/18195 K.2015/32064

Yukarıda tarih ve numarası yazılı mahkeme kararının müddeti içinde temyizen tetkiki alacaklı ... mirasçıları tarafından istenmesi üzerine bu işle ilgili dosya mahallinden daireye gönderilmiş olup, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve dosya içerisindeki tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp düşünüldü:

Alacaklı ... tarafından borçlu... aleyhine kambiyo senetlerine mahsus haciz yolu ile bonoya dayalı olarak takibe başlandığı, icra kefili olan şikayetçi ... vekilinin kefaletin haciz tehdidi altında alınması ve eşin borcuna muvafakatın Sulh Hukuk Mahkemesinden bu konuda izin alınmasına bağlı olması nedeni ile bu yönde bir muvafakat bulunmadan verilen icra kefaletinin geçersiz olduğunu,

alacaklının takibin devamı sırasında ölmüş olduğu ve yasal mirasçılarının takibe dahil edilerek taraf teşkili sağlanmadığını ileri sürerek icra kefilliğinin ve maaş haczinin kaldırılmasına ve bu konudaki taleplerinin reddine ilişkin icra müdürlüğünün 27.05.2014 tarihli kararının iptaline karar verilmesi istemi ile icra mahkemesine başvurduğu; mahkemece, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda TBK'nun 584. maddesi uyarınca kefalete eşin rızasının alınmadığı gerekçesi ile kefaletin yasaya uygun olarak yapılmadığı kabul edilerek şikayetçinin maaşına konan haczin kaldırılmasına karar verildiği anlaşılmaktadır.

Dava ve takip ehliyeti, kişinin kendisinin veya temsilcisi aracılığıyla bir davada veya takipte usul veya takip işlemlerini yapabilme ehliyetidir. Medeni hakları kullanma ehliyetine sahip olan bütün gerçek veya tüzel kişiler dava ehliyetine de sahiptir. Dava ve takip ehliyetinin dava ve takibin başlangıcından sonuna kadar mevcut bulunması esastır.

4721 Sayılı Türk Medeni Kanunu'nun 28.maddesinin birinci fıkrasına göre ; "Kişilik, çocuğun sağ olarak tamamıyla doğduğu anda başlar ve ölümle sona erer." 6098 Sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 513/1.maddesine (818 Sayılı BK'nunu 397.maddesi) göre de; "Sözleşmeden veya işin niteliğinden aksi anlaşılmadıkça sözleşme, vekilin veya vekalet verenin ölümü, ehliyetini kaybetmesi ya da iflası ile kendiliğinden sona ermiş olur. Bu hüküm, taraflardan birinin tüzel kişi olması durumunda, bu tüzel kişiliğin sona ermesinde de uygulanır."

TMK.nun 640. maddesinde; "miras bırakanın ölümü ile birlikte paylaşmaya kadar mirasçılar arasında terekedeki bütün hak ve borçları kapsayan bir ortaklığın meydana geleceği, mirasçıların terekeye elbirliği ile sahip olacakları, sözleşme veya kanundan doğan temsil ya da yönetim yetkisi saklı kalmak üzere terekeye ait bütün haklar üzerinde birlikte tasarruf edecekleri" öngörülmüştür.

Takip dosyasının incelenmesinde; alacaklı vekili Av. ......'ün 17.02.2006 tarihinde kambiyo takibi başlattığı, ödeme emrinin borçluya 23.02.2006 tarihinde tebliğ edildiği, takibin kesinleşmesinden sonra şikayetçi ...' in 13.09.2006 tarihinde takip dosya borcunun tamamına icra kefali olduğu, alacaklının 14.11.2006 tarihinde vefat etttiği, 14.06.2007 tarihli icra emri düzenlerek icra kefiline 17.07.2007 tarihinde tebliğ edildiği ve icra kefilinin maaşına 31.08.2007 tarihinde haciz konduğu;

müteveffa alacaklı vekili Av. ...'in 07.04.2014 ve 24.04.2014 tarihinde alacaklının ölümü ile vekalet görevinin son bulduğundan bahisle maaş haczi sebebi ile ödenen paraları icra dairesine iade ettiği, icra kefilinin haczin kaldırılması istemi üzerine icra müdürlüğünce şikayetçinin rızası ile kefil olduğu ve takibe alacaklı mirasçılarına karşı devam edilebileceği ve gelen paraların alacaklı vekiline ödenmeyerek dosyada bekletilmesine karar verildiği görülmektedir.

Somut olayda; takip yapan alacaklı ...'nin asıl borçlu... yönünden takibin kesinleşmesinden ve icra kefaleti verilmesinden sonra; ancak henüz icra kefili olan şikayetçiye icra emri düzenlenmemiş ve icra emri tebliğ edilmemiş olduğu için icra kefili yönünden takibin kesinleşmediği dönemde vefat ettiği; ölüm tarihi dosyadaki belgelerden tespit edilmiş ise de ayrıntılı nüfus aile kayıt tablosu ve veraset belgesinin bulunmadığı anlaşılmıştır.

Bu durumda, takip başlatan alacaklının ölümü nedeni ile hak ve fiil ehliyeti sona erdiğinden...'nin takip ve dava ehliyeti ve buna bağlı olarak da vekilin vekalet görevi son bulmuştur. Vekilin icra dosyası kapsamında alacaklı mirasçılarının vekaletnamesini ibrazla takibin mirasçılar adına devam etmek istediğine dair bir beyanına da rastlanmamıştır.

Aynı vekilin takibe alacaklı mirasçıları adına devam edebilmesi ve icra işlemi yapabilmesi için mirasçıların vekaletnamesini sunması gerekir.

Hal böyle olunca, takip ehliyetine ilişkin açıklanan bu hususların kamu düzenine ilişkin ve re'sen nazara alınması gerektiğinden, mahkemece işin mahiyeti gereği duruşma açılarak alacaklının ölümü nedeni ile mirasçılarını gösteren veraset belgesi sunulması istenerek takibe mirasçılar adına devam için mirasçıların vekaletnamelerini sunmak ve icra dosyasında gereken işlemleri yapmak üzere süre verilmeli; kefalet tarihi itibarı ile ...'nun 584. maddesinin henüz yürürlükte olmadığından 2006 yılı itibarı ile geçerli bir kefalet bulunduğu da değerlendirilerek, yukarıda açıklanan yasa hükümleri ve maddi olgular dikkate alınarak oluşacak sonuca göre bir karar verilmelidir. Eksik inceleme ve hatalı değerlendirme ile yazılı şekilde sonuca gidilmesi isabetsizdir.