Yargıtay 12. Hukuk Dairesi E.2015/24698 K.2016/1337

Yukarıda tarih ve numarası yazılı mahkeme kararının müddeti içinde temyizen tetkiki borçlu tarafından istenmesi üzerine bu işle ilgili dosya mahallinden daireye gönderilmiş olup, dava dosyası için Tetkik Hakimi .... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve dosya içerisindeki tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp düşünüldü:

Alacaklı tarafından genel haciz yoluyla ilamsız icra takibine başlandığı, örnek 7 numaralı ödeme emrinin 18.03.2014 tarihinde borçluya tebliğ edildiği, borçlunun ise henüz hakkındaki icra takibi kesinleşmeden, 21.03.2014 tarihli ihtiyati haciz sırasında, .. T.A.Ş. Mensupları Emekli Sandığı Vakfından aldığı maaştan kesinti yapıldığını, kesinti yapılmasından sonra kalan miktarın, üzerinde haciz dahi olsa haczedilmesine muvafakat ettiğini bildirdiği, alacaklının talebi üzerine icra müdürlüğünce 28.03.2014 tarihinde, borçlunun almakta olduğu maaşın haczi için müzekkere yazıldığı görülmektedir.

Kural olarak, İİK'nun 83/a maddesi uyarınca maaş haczine muvafakatin geçerli olması için “takibin kesinleşmesinden” ve şikayete konu haciz tarihinden sonra yapılmış olması zorunludur. (HGK. 31.3.2004 tarih 2004/12-202 E.196 K, 31.3.2004 tarih 2004/12-167 E. 185.K.)

Ancak, 5510 sayılı Yasa’nın 93/1.maddesinde. “Bu Kanun gereğince sigortalılar ve hak sahiplerinin gelir, aylık ve ödenekleri, sağlık hizmeti sunucularının genel sağlık sigortası hükümlerinin uygulanması sonucu Kurum nezdinde doğan alacakları, devir ve temlik edilemez. Gelir, aylık ve ödenekler. 88 inci maddeye göre takip ve tahsili gereken alacaklar ile nafaka borçları dışında haczedilemez.

Bu fıkraya göre haczi yasaklanan gelir, aylık ve ödeneklerin haczedilmesine ilişkin talepler, borçlunun muvafakati bulunmaması halinde, icra müdürü tarafından reddedilir.” düzenlemesi yer almaktadır. Buna göre, icra müdürü borçlunun önceden muvafakatinin bulunması halinde gelir, aylık ve ödenekleri üzerine haciz koyabilecektir.

Dolayısıyla, 5510 sayılı Yasa gereğince ödenen emekli maaşları yönünden, İİK. nun 83/a maddesinde ki genel kuralın aksine, “takibin kesinleşmesinden sonra olmak koşulu ile” borçlunun haciz tarihinden önceki muvafakatinin geçerli olduğu sonucu ortaya çıkmaktadır.

Şu hale göre hacze muvafakatin geçerli olabilmesi için her iki halde de icra takibinin kesinleşmesinden sonra yapılması gerektiğine göre ve somut olayda, muvafakat tarihinde henüz takip kesinleşmediğine göre borçlunun 21.03.2014 tarihli muvafakati geçerli değildir.

Bununla birlikte, 506 Sayılı Kanun'un geçici 20. maddesi kapsamında kurulan sandıklar, 09.03.1983 gün ve 1983/1-1 sayılı İçtihadı Birleştirme Kararında da açıkça belirtildiği üzere, Sosyal Sigortalar Kurumu, Bağ-Kur ve TC. Emekli Sandığı gibi sosyal güvenlik kuruluşlarındandır.

Geçici 20. madde kapsamında olan sandıklar; bağlı bulundukları kuruluşların personeli ile ilgili olarak, 506 Sayılı Kanun'un sistematiği içinde Sosyal Sigortalar Kurumu'nun yüklendiği görevleri ve sağladıkları hakları yerine getirmek üzere kuruldukları için, sosyal güvenlik hukukunun temel ilkelerinin bu sandıklar için de geçerli olduğunun kabulü gerekir. Bu nedenle 506 Sayılı Kanun'un geçici 20. maddesi kapsamında kurulan sandıklarca bağlanan aylıkların 5510 Sayılı Yasa'nın 93/1. maddesi uyarınca haczi mümkün değildir.

Ancak Geçici 20. madde kapsamında kurulmayan (506 Sayılı Kanun'un 128.maddesi uyarınca kurulmuş olan) sandıklardan alınan maaşların ise, İİK'nun 83. maddesi uyarınca kısmen haczi mümkündür. Maaş üzerinde birden fazla haciz var ise sıraya konur. Sırada önde olan haczin kesintisi bitmedikçe sonraki haciz için kesintiye geçilemez. (İİK. m.83/2)

Somut olayda, borçlunun... T.A.Ş. Mensupları Emekli Sandığı Vakfından aldığı emekli maaşına haciz uygulandığı ve borçlunun muvafakatinin geçerli olmadığı görülmektedir.

O halde, mahkemece, borçlunun maaş aldığı vakıf sandığının statüsü incelenerek, Yargıtay denetimine elverişli bilgi ve belge toplanarak, yukarıda yapılan açıklamalar doğrultusunda haczedilmezlik şikayeti hakkında bir karar verilmesi gerekirken, eksik inceleme ve yanılgılı değerlendirme ile istemin kabulü isabetsizdir.

L.B.