Yargıtay 12. Hukuk Dairesi E.2015/25823 K.2016/1933

Yukarıda tarih ve numarası yazılı mahkeme kararının müddeti içinde temyizen tetkiki borçlu tarafından istenmesi üzerine bu işle ilgili dosya mahallinden daireye gönderilmiş olup, dava dosyası için Tetkik Hakimi... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve dosya içerisindeki tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp düşünüldü:

Alacaklı tarafından bir adet çeke dayalı olarak kambiyo senetlerine mahsus haciz yoluyla başlatılan icra takibinde borçlunun, ... İcra Müdürlüğü'nün yetkili olduğunu belirterek icra dosyasının yetkili Bakırköy İcra Müdürlüğü'ne gönderilmesi istemi ile icra mahkemesine başvurduğu, mahkemece, ... Asliye Hukuk Mahkemesi'nden alınan ihtiyati haciz kararına dayanılarak .... İcra Müdürlüğü'nde takip başlatılabileceği gerekçesi ile yetki itirazının reddine karar verildiği anlaşılmaktadır.

Hukuk Genel Kurulu'nun, 15/01/2014 tarih ve 2013/12-476 E, 2014/5 K. sayılı kararında, ihtiyati haciz kararının verildiği mahkemenin bulunduğu yer icra dairesinde takip yapılabileceğine ilişkin İİK'nun 50. maddesi yollaması ile kıyasen uygulanması gereken 1086 sayılı HUMK'nun 12. maddesinin, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunun'da karşılığı olan bir düzenleme bulunmadığı ve bu nedenle, ihtiyati haciz kararının uygulanmasından sonra bu kararı veren mahkemenin bulunduğu yer icra dairesinin, salt o yer mahkemesinde ihtiyati haciz kararı verilmesi nedeniyle yetkili hale gelmeyeceğinin kabul edilmesi üzerine,

Dairemizce, anılan karar doğrultusunda içtihat değişikliğine gidilerek, ihtiyati haciz kararını veren mahkemenin bulunduğu yerin, icra takibi için yetkili hale gelemeyeceği sonucuna varılmıştır.

Somut olayda, alacaklı, .... 1. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 20/08/2014 tarih ve 2014/123 D.İş sayılı ihtiyati haciz kararı ile takibe başlamış ise de, yukarıda açıklandığı üzere ihtiyati haciz kararını veren mahkemenin bulunduğu yer, icra takibi için yetkili hale gelmez. Bu durumda, yetki itirazının İİK'nun 50. maddesi atfı ile Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun genel yetki kuralları kapsamında incelenmesi gerekir.

İİK'nun 50/1. maddesine göre, para ve teminat borçlarına ilişkin icra takiplerinde yetkili icra dairesi, HMK'nun 447/2. maddesi atfıyla HMK'nun yetkiye dair hükümleri kıyas yoluyla uygulanmak suretiyle belirlenir. Ayrıca, takip dayanağı olan akdin yapıldığı icra dairesi de takipte yetkilidir.

Buna göre, çeke dayalı takip, genel yetkili yer olan borçlunun yerleşim yerindeki icra dairesinde (HMK 6. md.), muhatap bankanın bulunduğu yer ödeme yeri sayıldığından buradaki icra dairesinde (HMK l0. md.) ve ayrıca İİK'nun 50/1. maddesi uyarınca çekin keşide edildiği yerdeki icra dairesinde yapılabilir.

İtiraza konu takibe dayanak yapılan çekte keşide yerinin..., muhatap bankanın bulunduğu yer ile itiraz eden borçlunun yerleşim yerinin .../.... olduğu ve bu adreste ödeme emri tebliğ edildiği görülmektedir. Açıklanan yetki kurallarına göre, alacaklının ....veya ...İcra Müdürlüğü'nde takip başlatması gerektiği halde yetkili olmayan Osmaniye İcra Müdürlüğünde icra takibi yaptığı anlaşılmaktadır.

Birden fazla yetkili icra dairesi bulunması halinde HMK.nun 19/2. maddesi uyarınca borçlu yetki itirazında seçtiği icra dairesini bildirmelidir. Aksi takdirde yetki itirazı dikkate alınmaz. HGK.nun 22.09.1976 gün ve 10/1957-2554 sayılı ve 25.12.1987 tarih ve 1987/506-1103 sayılı kararlarında da benimsendiği gibi, anılan hükümde yetki itirazında bulunana birden fazla yetkili mahkemeyi (icra dairesini) gösterme olanağı yasaklanmamıştır. Yetkili olmaları koşulu ile birden çok yetkili mahkeme (icra dairesi) belirtilmiş olsa dahi, yetkili yeri bildirme yükümlülüğü yerine getirilmiş olur. Ancak, borçlu bu yerlerden birini tercih etmelidir.

Somut olayda, borçlunun itiraz dilekçesinde dosyanın .... İcra Müdürlüğü'ne gönderilmesini talep ettiği görülmekle, mahkemece, yetki itirazının kabulü ile ...İcra Müdürlüğü'nün yetkili olduğuna karar verilmesi gerekirken yazılı gerekçe ile itirazın reddi isabetsizdir.

L.B.