Yargıtay 12. Hukuk Dairesi E.2015/26589 K.2016/2168

Yukarıda tarih ve numarası yazılı mahkeme kararının müddeti içinde temyizen tetkiki alacaklı tarafından istenmesi üzerine bu işle ilgili dosya mahallinden daireye gönderilmiş olup, dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve dosya içerisindeki tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp düşünüldü:

İİK'nun 83. maddesi gereğince, kısmen haczi mümkün olan maaş ve ücretten borçlu ve ailesinin geçinmesi için icra müdürünce lüzumlu olarak takdir edilen miktar indirildikten sonra, kalan kısmın haczi mümkündür. Ancak, aynı maddenin 2. fıkrasında, haczedilecek miktarın, maaş ve ücretin 1/4'ünden az olamayacağı belirtilmiştir.

Yukarıda açıklanan hükümde, borçlunun maaş veya ücretinin 1/4'ünün herhalde haczedebileceği hükme bağlanmıştır. Buna göre, ücretin tamamı borçlu ve ailesinin geçinmeleri için yeterli olmasa bile, icra memuru bunun 1/4'ünü mutlaka haczetmek zorundadır. İcra memuru, haczedeceği miktarın azami sınırını belirlerken, borçlunun ve ailesinin ihtiyacını gözönünde bulunduracaktır. İcra memuru, bu takdiri kendisi yapabileceği gibi, bunun için bilirkişiye de başvurabilir.

Diğer taraftan, İİK'nun 83/a maddesi gereğince, borçlunun, hacizden önceki bir dönemde haczi mümkün olmayan bir mal veya hakkın haczedilebileceğine dair alacaklıyla yapmış olduğu anlaşma geçerli değildir.

Anılan maddenin amacını açıklayan gerekçesinde de borçlunun, hacizden önce sonuçlarını tahmin edemeyeceği cihetle, bir mal veya maaş yahut ücretin haczedilemeyeceği yolunda şikayette bulunmayacağını bildirmesinin, lehine olan yasa hükmünün uygulanmasından feragat etmesinin hükümsüz sayılacağı, zira, bu malın ne derece haczedilemez olduğunun, borçlunun ve ailesinin haciz anındaki durumlarına göre saptanabileceği ifade olunmuştur.

Bu durumda haciz sırasında ya da haciz işleminin gerçekleşmesinden sonraki dönemde borçlu, haczedilmesi mümkün olmayan mal ve haklarla ilgili olarak bu hakkından vazgeçebilir (HGK.'nun 31.3.2004 tarih, 2004/12-202 E. 196 K. ve 31.3.2004 tarih, 2004/12-167 E. 185.K. sayılı kararları).

Somut olayda; borçlunun, maaşından 1.000,00 TL kesilmekteyken, 26.12.2014 tarihli beyanıyla 700,00 TL'nin kesilmesi hususunda muvafakat verdiği ve bu muvafakat doğrultusunda maaşından kesinti yapıldığı anlaşılmaktadır. Maaş haczi sonrası verilen hacze muvafakat geçerlidir. Borçlunun maaşında birden fazla haciz olduğundan, İİK'nun 83/2. maddesi uyarınca, bu hacizlerin sıraya konması, sırada önde olan haczin kesintisi bitmedikçe sonraki haciz için kesintiye geçilmemesi gerekir. O halde mahkemece, muvafakat geçerli olduğundan, borçlunun haczin kaldırılmasına yönelik şikayetinin reddine karar verilmesi gerekirken, yazılı şekilde hüküm tesisi isabetsizdir.