Yargıtay 12. Hukuk Dairesi E.2015/28257 K.2016/5063

Yukarıda tarih ve numarası yazılı mahkeme kararının müddeti içinde temyizen tetkiki borçlular tarafından istenmesi üzerine bu işle ilgili dosya mahallinden daireye gönderilmiş olup, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve dosya içerisindeki tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp düşünüldü:

1) Borçlu ...'nin temyiz itirazlarının incelenmesinde;

Tarafların iddia ve savunmalarına, dosya içeriğindeki bilgi ve belgelere ve kararın gerekçesine göre borçlu ...'nin temyiz itirazlarının REDDİNE;

2) Borçlu....'nin temyiz itirazlarının incelenmesinde;

Sair temyiz itirazları yerinde değil ise de;

Alacaklı tarafından borçlular aleyhine bonoya dayanılarak başlatılan kambiyo senetlerine mahsus haciz yoluyla takipte, bononun lehtarı ve avalisti olan borçluların; bononun keşidecisi protesto edilmeden haklarında takip yapılamayacağını belirterek takibin iptalini talep ettikleri mahkemece; istemin reddine karar verildiği anlaşılmıştır.

TTK'nun 778. maddesi göndermesi ile bonolar hakkında da uygulanması gereken TTK'nun 714 ve 730. maddeleri uyarınca, muayyen bir günde veya keşide gününden veya görüldükten muayyen bir müddet sonra ödenmesi şartını havi bir bonoya dayanarak hamilin lehtara müracaat edebilmesi, ödeme gününü takip eden iki iş günü içinde senet keşidecisinin protesto edilmesine bağlıdır.

Alacaklı hamil, anılan madde koşullarında protesto keşide etmeksizin, lehtar ve cirantayı takip edemez. Bir başka ifade ile senedi düzenleyen protesto edilmediği için hamil, lehtar ve cirantaya karşı müracaat hakkını kaybeder. İİK'nun 170/a-2. maddesi gereğince, icra mahkemesince alacaklının kambiyo hukuku mucibince takip hakkının bulunup bulunmadığı re'sen araştırılmak zorundadır.

TTK'nun 722. maddesinde protesto düzenlenmesi gerekmeyen haller sayılmıştır. Düzenleyen, ciranta veya aval veren kişi, senet üzerine “gidersiz”, ”protestosuz” kayıtlarını ya da bunlara eş anlamlı diğer herhangi bir ibareyi yazıp imzalayarak, hamili başvurma hakkını kulanmak için ödememe protestosu düzenleme yükümlülüğünden kurtarabilir.

Somut olayda, takibe konu bonoda itiraz eden borçlulardan....nin lehtar olduğu görülmektedir. Bu durumda, yetkili hamil olan alacaklının, lehtar hakkında takip yapabilmesi için, bonoyu düzenleyene ödememe protestosu göndermesi zorunludur. Takip dosyası içeriğinden keşideciye ödememe protestosu

gönderilmediği anlaşılmaktadır. Takip dayanağı senet TTK'nun 722. maddesinde düzenlenen muafiyet kapsamında değildir. Protestodan muafiyetin senedin muhtevasında belirtilmesi gerekir. O halde, mahkemece, bu hususlar gözetilerek İİK'nun 170/a maddesi uyarınca borçlu lehtar .... yönünden takibin iptaline karar verilmesi gerekirken, yazılı gerekçe ile şikayetin tümden reddi yönünde hüküm tesisi isabetsizdir.