Yargıtay 12. Hukuk Dairesi E.2015/31503 K.2016/6543

Yukarıda tarih ve numarası yazılı mahkeme kararının müddeti içinde temyizen tetkiki alacaklı tarafından istenmesi üzerine bu işle ilgili dosya mahallinden daireye gönderilmiş olup, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve dosya içerisindeki tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp düşünüldü:

Alacaklı tarafından kambiyo senetlerine mahsus haciz yolu ile başlatılan takipte, borçluya ait rotatiller mikser makinasının haczedilmesi üzerine borçlunun haczin kaldırılması istemi ile icra mahkemesine başvurduğu, mahkemece şikayetin kabulüne, haczin kaldırılmasına karar verildiği anlaşılmaktadır.

İİK'nun 4. maddesi gereğince, takip hangi icra dairesinde başlamış ise, bu takiple ilgili itiraz ve şikayetler takibin yapıldığı yer icra müdürlüğünün bağlı bulunduğu icra mahkemesinde çözümlenir. Bu husus, kamu düzenine ilişkin olup, kesin yetki niteliğindedir. İİK'nun 79 ve 360. maddelerinde ise, İİK'nun 4. maddesinde yer alan yetki kuralının istisnaları düzenlenmektedir.

İİK'nun 79. maddesi gereğince, haczolunacak malların başka bir yerde bulunması halinde icra dairesi, malların bulunduğu yer icra dairesine talimat yazarak haczin yapılmasını ister. Bu halde, hacizle ilgili şikayetler, kendisine talimat yazılan icra dairesinin bağlı bulunduğu icra mahkemesince çözümlenir. Anılan husus, kesin yetki kuralı olup mahkemece re'sen uygulanmalıdır.

Ancak, talimat yazısı, borçluya ait menkul ve gayrimenkul mallar ile 3. kişilerdeki hak ve alacakların haczi yönünde ve genel nitelikli olmayıp da, belli bir malın haczini isteyen "nokta haczi" biçiminde yazılmış ise, bu halde anılan hacizle ilgili şikayet, talimatı yazan icra dairesinin bağlı olduğu icra mahkemesince incelenir. Bir başka deyişle böyle hallerde İİK'nun 79. maddesi hükmü uygulanamaz.

Yine, haciz işlemi talimat yoluyla değil de, doğrudan müzekkere yazılarak yapılmış ise, haciz işlemini yapan (yani doğrudan haciz koyan) icra dairesinin bağlı olduğu icra mahkemesi şikayetleri incelemeye yetkilidir.

Somut olayda, ... İcra Müdürlüğü'nün 2014/364 Esas sayılı takip dosyasından 06/03/2014 tarihinde ... İcra Dairesi'ne borçlunun borca yeter taşınır mallarının haczi için genel nitelikte talimat yazıldığı, şikayete konu haciz işleminin ise .... İcra Müdürlüğü'nün 2014/209 Talimat sayılı dosyası üzerinden 03/09//2014 tarihinde yapıldığı anlaşıldığından, yukarıda açıklanan maddeler ve kurallar gereğince, haczedilmezlik şikayetini inceleme yetkisi, haciz işlemini yapan talimat icra dairesi olan ... İcra Müdürlüğü'nün bağlı olduğu icra mahkemesine aittir. O halde, mahkemece yetkisizlik kararı verilmesi gerekirken, yazılı şekilde hüküm tesisi isabetsizdir.